30.6.13

Ξανά πίσω

Ένα σχόλιο του ΕΤ στον ιστοχώρο με παρακίνησε για τη δεύτερη επιστροφή. Ίσως ειπωθεί κάτι ενδιαφέρον, ίσως γίνει κάποια εποικοδομητική συζήτηση. Ίδωμεν...

3.11.12

άσκηση

Αντιστοίχισε τους ορισμούς με τη σωστή λέξη.

Αντιστοίχισε τους ορισμούς με τη σωστή λέξη. αρχική  11η ενότητα 

Διάλεξε τη σωστή λέξη από την αναδυόμενη λίστα.
το πολίτευμα, ο τρόπος ζωής των πολιτών, το κράτος
το πολιτικό σύστημα οργάνωσης και άσκησης της εξουσίας σε μια χώρα
ο πολιτικός που αναδεικνύεται με ευτελή μέσα
αυτός που έχει ανεπτυγμένο πολιτισμό, που έχει καλούς τρόπους
αυτός που αφορά τον πολιτισμό, που προωθεί την ανάπτυξή του
η επιστήμη που ασχολείται με το σχεδιασμό μιας πόλης
το σύνολο των κομμάτων που είναι αντίθετα με την κυβέρνηση
το σύνολο των κομμάτων που είναι σύμφωνα με την κυβέρνηση
αποκτώ πολιτική συνείδηση, συμμετέχω στην πολιτική ζωή
εγγράφω κάποιον ως πολίτη, του δίνω την υπηκοότητα

17.9.11

Ούτε δυο γαϊδάρων άχυρα

Είναι μια από τις αγαπημένες μου φράσεις που την άκουγα να τη λένε οι δικοί μου: "αυτός είναι τόσο ανίκανος, που δεν μπορεί να μοιράσει ούτε δυο γαϊδάρων άχυρα".
Τη θυμήθηκα και πάλι τώρα με τα σημειωματάκια της εφορίας που μας ζητούν να πληρώσουμε για άλλη μια φορά. Και γιατί στα καλά καθούμενα τους ήρθε να μας βάλουν να πληρώσουμε; Μα γιατί με τις ηλιθιότητές τους έπεσαν έξω τα έσοδα. Και ποιες είναι οι ηλιθιότητες; Ας δούμε την ιστορία από την αρχή. Πρώτα μας μειώνουν στο μισό τα δώρα (Χριστουγέννων, Πάσχα) και το επίδομα άδειας. Στη συνέχεια ψηφίζουν το φορολογικό νομοσχέδιο, που προβλέπει επιστροφή φόρων ανάλογα του ποσού των αποδείξεων. Έρχεται η ώρα της κρίσης και ξαφνικά παίρνουμε τη μεγαλύτερη επιστροφή φόρων που πήραμε ποτέ. Προσωπικά πήρα το διπλάσιο ποσό. Είναι προφανές ότι αυτοί, οι κυβερνώντες, ξύπνησαν ένα πρωί και διαπίστωσαν ότι έκαναν μια τρύπα στο νερό. Και πώς να τη διορθώσουν τη βλακεία τους; Μας βάζουν να πληρώσουμε αυτά που λόγω ηλιθιότητας μας επέστρεψαν, ή να το πω διαφορετικά, αυτά που δε μας πήραν, όταν έπρεπε. Αυτοί οι ανίκανοι, που δεν είναι ικανοί ούτε δυο γαϊδάρων άχυρα να μοιράσουν, αυτοί κυβερνάνε τις τύχες μας. Και μεις, που τάχα ξέρουμε να τα μοιράζουμε, καθόμαστε και τους βλέπουμε.

15.9.11

Επιτέλους, χωρίς βιβλία

Δε θα σχολιάσω καθόλου το γιατί δεν εκτυπώθηκαν τα βιβλία, ποιος φταίει και ποιος δε φταίει. Το γεγονός είναι ότι δεν έχουμε βιβλία και δε θα τα έχουμε πριν από τα μέσα του Νοέμβρη. Αυτό είναι για το καλό μας ή για το κακό μας; Είναι αναγκαία τα σχολικά βιβλία ή όχι; Όλοι μας έχουμε παραπονεθεί κατά καιρούς πόσο "κακά" είναι τα σχολικά βιβλία και ειδικά της γλώσσας. Για το θέμα έχω γράψει πάρα πολλά στο παρελθόν. Αφού λοιπόν έχουμε κατηγορήσει τα βιβλία, γιατί τώρα να παραπονιόμαστε που δεν τα έχουμε; Απεναντίας θα έπρεπε να πανηγυρίζουμε. Επιτέλους, είμαστε ελεύθεροι να κάνουμε ό,τι θέλουμε, να διδάξουμε επιτέλους νεοελληνική γλώσσα μέσα από την ίδια τη γλώσσα και όχι μέσα από την κονσέρβα του βιβλίου. Επιτέλους, απαλλαχτήκαμε από τα συγκεκριμένα κείμενα, τις ερωτήσεις τους, και το ατέλειωτο χάσιμο χρόνου να διδάσκουμε όλα αυτά που δεν ενδιαφέρουν κανένα ελληνόφωνο μαθητή γυμνασίου. Μακάρι, βέβαια, να μας άφηναν ελεύθερους για όλη τη χρονιά, αλλά... Ας εκμεταλλευτούμε αυτούς τους δύο μήνες ελευθερίας κι ας ασχοληθούμε με την παραγωγή κειμένου, με τον προφορικό λόγο, με τη ζωντανή γλώσσα.

19.5.11

έχω, ένα ωραίο ρήμα

Ένα από τα πιο ωραία ρήματα όλων των γλωσσών είναι το "έχω".
Έχω κάτι σημαίνει ότι κάτι βρίσκεται στην ιδιοκτησία μου. Οι σημασίες του ρήματος είναι πολλές. Παραπέμπω στο λεξικό της Πύλης για την ελληνική γλώσσα.

Η ωραιότητα του ρήματος φαίνεται στο μέλλοντα των αρχαίων ελληνικών, που γίνεται "ἕξω". Από το μέλλοντα προκύπτει και η λέξη ἕξις, η συνήθεια. Όταν έχεις κάτι το συνηθίζεις, γίνεται δεύτερη φύση σου, γι' αυτό και λέει ο Αριστοτέλης: ἕξις, δευτέρα φύσις.

Στον αντίποδα της έξης βρίσκεται η αποχή. Ενώ δηλαδή μέχρι τώρα είχα κάτι, τώρα δεν το έχω ή αποφασίζω να μην το έχω, γιατί έτσι κρίνω πως είναι σωστό.

Αν βέβαια πρόκειται για μια κακή έξη, τότε η αποχή είναι φάρμακο. Για παράδειγμα ένας καπνιστής έχει την έξη του καπνίσματος. Η αποχή από το κάπνισμα στην περίπτωση αυτή είναι σωτήρια.

Αν όμως πρόκειται για τους δημοκρατικούς θεσμούς τότε η αποχή είναι σωτήρια ή μήπως είναι βλαβερή;

Απείχαν οι φοιτητές από τις φοιτητικές εκλογές ή λίγο νωρίτερα απείχαν οι ψηφοφόροι από τις εκλογές για την αυτοδιοίκηση.

Συνειδητοποίησαν με άλλα λόγια οι φοιτητές ή οι ψηφοφόροι ότι η "κατοχή" των δημοκρατικών θεσμών είναι ανάξια λόγου και προτίμησαν την "αποχή".

Την "αποχή" σκέφτονται και οι εκπαιδευτικοί από τις εκλογές για την ανάδειξη νέου δ.σ. στην ΟΛΜΕ.

Αν όμως απέχουμε όλοι, τότε ποιος θα έχει;

Αν κάνω την αποχή ιστορία θα γίνει κάπως έτσι:

Κάποτε οι θεοί για να βοηθήσουν τους ανθρώπους στη δύσκολη ζήση τους, αποφάσισαν να τους δώσουν τη φωτιά. Μια φορά το χρόνο, έριχναν στη γη τη φωτιά, την έπαιρναν οι άνθρωποι κι είχαν να πορεύονται, να ζεσταίνονται, να ψήνουν το φαγητό τους, τα αγγεία τους. Οι άνθρωποι χάρηκαν με το δώρο των θεών και κάθε χρόνο έτρεχαν να πάρουν τη φωτιά που έριχναν οι θεοί.

Μια μέρα όμως βρέθηκαν κάποιοι άνθρωποι πονηροί που πήραν τη φωτιά κι αντί να τη χρησιμοποιήσουν για καλό σκοπό, όπως γινόταν ως τότε, άρχισαν να καίνε τα σπίτια των γειτόνων τους.

Όλοι αυτοί που κάηκαν τα σπίτια τους σκέφτηκαν από δω, σκέφτηκαν από κει κι αποφάσισαν πως φταίνε τελικά οι θεοί που κάηκαν τα σπίτια τους, γιατί οι θεοί ήταν που έριξαν τη φωτιά. Έτσι, είπαν αναμεταξύ τους, πως την επόμενη φορά που θα έριχναν οι θεοί φωτιά, αυτοί θα απείχαν, και δε θα πήγαιναν να πάρουν. Και δεν πήγαν. Πήγαν όμως οι άλλοι, εκείνοι που με τη φωτιά έβαζαν φωτιά στα σπίτια των γειτόνων τους.

Έτσι νομίζω πως κάνουν σήμερα όλοι αυτοί οι αποφασισμένοι και αηδιασμένοι από την πολιτική, από το συνδικαλισμό. Απέχουν, για να σωθούν... από τη φωτιά...

7.5.11

Τα κουφά του Σαμαρά

Μεταξύ άλλων είπε ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας και τα εξής ωραία:

"Πέμπτον: Αναθεώρηση του τρόπου εισαγωγής στις Στρατιωτικές Σχολές.
Οι υποψήφιοι να εισάγονται, όχι μέσα από Πανελλήνιες Εξετάσεις, αλλά με εξετάσεις στις Σχολές.
Το ίδιο ισχύει και για τις Σχολές Αστυνομίας. Διότι, για μένα, δεν μπορείς να γίνεις παπάς, στρατιωτικός ή αστυνομικός, από τύχη ή καραμπόλα."


Δηλαδή απ' όσο καταλαβαίνω, ο κ. Σαμαράς εννοεί ότι κάποιος μαθητής δηλώνει κατά λάθος τις στρατιωτικές σχολές! Για παράδειγμα, ένας μαθητής δηλώνει πρώτη προτίμηση στο Μαθηματικό και επειδή δεν περνάει στο Μαθηματικό "ξεπέφτει" στις στρατιωτικές σχολές!

Αυτός ο άνθρωπος είναι αρχηγός κόμματος και δεν ξέρει ούτε το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας. Και καλά αυτόν θα μπορούσα να τον δικαιολογήσω, άνθρωπος είναι, μπορεί να κάνει λάθος... αλλά οι παρατρεχάμενοι του που του γράφουν τους λόγους...

Δηλαδή δεν ξέρουν ότι στις στρατιωτικές σχολές περνούν οι αριστούχοι των αριστούχων. Για το Ψυχολογικό (ΣΣΑΣ) η βάση ήταν 19386, για την Ικάρων η βάση ήταν 19040 κι όσοι μαθητές έπιασαν αυτά τα νούμερα, μας λέει ο Σαμαράς, ήταν "νούμερα" και μπήκαν στις στρατιωτικές σχολές "από τύχη ή καραμπόλα"!!!!!!!!!!!!!

Δηλαδή, ήθελαν να περάσουν στο Μαθηματικό Αθηνών, που η βάση ήταν 17315, και δεν πέρασαν και από καραμπόλα μπήκαν στην Ικάρων...

Εξάλλου, χρειάζεται ειδική δήλωση για τις στρατιωτικές και αστυνομικές σχολές!!!!!!!!

Επίτηδες το κάνει...
Θέλει να μας τρελάνει...
Δε γίνεται αλλιώς, δεν εξηγείται...

Η ουσία όμως είναι αλλού...
Τα ωραία αυτά λόγια ο Σαμαράς τα είπε σε στρατιωτικούς. Οι οποίοι στρατιωτικοί θυμούνται τις παλιές δόξες, όταν δηλαδή ο γιος του συνταγματάρχη Δεκαβάλα, με πολύ σπρώξιμο από δω, κάτι οι γνωριμίες από εκεί, γινόταν κι αυτός συνταγματάρχης στη θέση του πατέρα του. Κι ήρθαν αυτές οι άθλιες Πανελλήνιες, το τελευταίο προπύργιο της αξιοκρατίας, και τους χάλασαν τη μανέστρα.
Κι αυτό, λοιπόν, θέλει ο Σαμαράς να το καταργήσει, για να μπορούν βέβαια τα δικά τους παιδιά να βολεύονται...

Δε διορθώνεται αυτός ο τόπος. ΜΕ ΤΙΠΟΤΑ

26.4.11

Ποια γλώσσα μιλάνε οι νέοι;

Περπατώντας στους δρόμους της πόλης, κάθισα να ξαποστάσω σ' ένα βρομερό ψευτοπάρκο. Τα λιγοστά παγκάκια ήταν γεμάτα από μηνύματα. Από περιέργεια τα διάβασα όλα. Δε θα σταθώ στο τι έγραφαν αλλά στο πώς το έγραφαν. Κάποια ήταν γραμμένα με αγγλικούς χαρακτήρες, κάποια με ελληνικούς και κάποια ανάμεικτα, όπως φαίνονται στις φωτογραφίες.



Η επίδραση των ΜΜΕ, έντυπων και ηλεκτρονικών, είναι ολοφάνερη. Τα παιδιά με "άνεση" συνηθίζουν σε μια νέα γλώσσα και μια νέα γραφή. Άλλωστε η γλώσσα είναι κι αυτή μια συνήθεια. Εκεί όμως που τις προηγούμενες δεκαετίες το κυρίαρχο θέμα ήταν η καθαρεύουσα ή η δημοτική, εκεί πάλι που τα τελευταία χρόνια οι διάφοροι λόγιοι και ψευτολόγιοι επαναφέρουν το ίδιο θέμα, η νέα γενιά προσπερνά ασυγκίνητη και χαράζει το δικό της δρόμο.
Ελληνικά, λοιπόν, με πάρα πολλές αναφομοίωτες ξένες λέξεις (αγγλικές) αλλά και αγγλική γραφή.

Και ποιος είναι ο δικός μας ρόλων των δασκάλων και καθηγητάδων της γλώσσας;
Πώς μπορούμε να αντισταθούμε;

20.4.11

Τι γλώσσα μιλάνε οι τηλεοπτικοί σταθμοί;

prime series, prime time, mega cinema master chef, chef on air, dancing with the stars...
Από ιστοσελίδα ελληνικού τηλεοπτικού σταθμού!


Σ' όλο και περισσότερες εκπομπές ή ζώνες τηλεοπτικού προγράμματος οι ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί μας προτιμούν τα αγγλικά από τα ελληνικά. Οι εκπομπές αυτές μάλιστα απευθύνονται κυρίως στο νεανικό κοινό, γι' αυτό και η προτίμηση στα αγγλικά.


Σαν να μην έφτανε μόνο αυτό, έχουμε και τις πληροφορίες στ' αγγλικά που δίνουν τα κανάλια για το προβαλλόμενο πρόγραμμα. Με την ψηφιακή τηλεόραση (με τον ημιελληνικό και αγγλογραμμένο τίτλο digea ο φορέας) έχουμε τη δυνατότητα να πληροφορούμαστε για τις διάφορες εκπομπές. Βεβαίως όλες αυτές οι πληροφορίες είναι στα αγγλικά Ακόμη και οι πληροφορίες για τα δελτία ειδήσεων ή για τις ελληνικές κινηματογραφικές ταινίες, εκείνες τις παλιές με τη Βουγιουκλάκη, την Καρέζη, το Χατζηχρήστο κ.τ.λ. Έτσι, η Γκόλφω, για παράδειγμα, έγινε Golfo, ο Χαραλάμπης έγινε Haralampis και πάει λέγοντας.
Τα ίδια συμβαίνουν και στους ιστοχώρους των τηλεοπτικών σταθμών. Η φωτογραφία παραπάνω τα λέει όλα.

Αναρωτιέμαι ποιος είναι το κοινό αυτού του τόπου; Τι γλώσσα μιλάμε σ' αυτήν τη χώρα!

Πριν να αρχίσω να γκρινιάζω σε μια ανάρτηση στο απέραντο διαδίκτυο, έστειλα ένα ηλεκτρονικό μήνυμα στο περίφημο Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο, στο οποίο ανέφερα όλα τα παραπάνω, και ζητούσα να μου πουν τι προβλέπεται από τη νομοθεσία, αν προβλέπεται, τι πρόκειται να κάνουν, αν πρόκειται να κάνουν...
Φωνή βοώντος εν τη ερήμω. Περιμένω απάντηση ακόμη.


Έτσι μου έμεινε άλυτη η απορία: Τι γλώσσα μιλάνε τελικά οι τηλεοπτικοί σταθμοί;

19.4.11

Επιστροφή

Μετά από σιωπή σχεδόν δύο χρόνων ήρθε ο καιρός για την επιστροφή.
Καμιά φορά η σιωπή είναι χρυσός, καμιά φορά όμως είναι και συμβιβασμός ή παραίτηση.


16.12.09

ΤΕΛΟΣ

Φτάνουν πια τόσα λόγια.
Αυτή είναι η τελευταία ανάρτηση.

Ευχαριστώ όσους έκαναν τον κόπο και διάβαζαν όσα έγραφα.

6.11.09

Οδηγός Εκθέσεων

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Χατζηθωμάς, ένας νέος πληρέστατος οδηγός για την παραγωγή λόγου. Πιστεύω ότι είναι από το καλύτερο απ' όσα κυκλυφορούν αυτή τη στιγμή. Πραγματικό βοήθημα για το μαθητή και το δάσκαλο.

Το βιβλίο περιλαμβάνει:


Α) ΘΕΩΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ, για:
Την λέξη (ουσιαστικό, επίθετο, επίρρημα, παράγωγα, σύνθετα, πρόθημα, επίθημα, ομόηχα, υπώνυμα, παρασύνθετα...), το ρήμα.
Τον συνταγματικό και παραδειγματικό άξονα.
Την ενεργητική και παθητική σύνταξη.
Την πρόταση, περίοδο, ημιπερίοδο.
Τα σχήματα λόγου, τα σημεία στίξης.
Το ύφος.
Την περίληψη με οδηγίες σύνθεσης της.
Την παράγραφο, τα δομικά της μέρη, τους τρόπους ανάπτυξής της.
Την σύνδεση και συνοχή παραγράφων, κειμένων.
Το πολυτροπικό κείμενο.
Το πώς γίνεται η παραγωγή κειμένου, με σχεδιαγράμματα.
Όλα συνοδεύονται από εφαρμογές και ασκήσεις απαντημένες.


Β) ΤΗΝ ΑΦΗΓΗΣΗ, για:
Τα αφηγηματικά είδη.
Τις αφηγηματικές τεχνικές
Τον αφηγητή, τους αφηγηματικούς τύπους, την οπτική γωνία του αφηγητή.
Το αφηγηματικό περιεχόμενο.
Την αφηγηματική πράξη.
Τους αφηγηματικούς τρόπους.
Το αφηγηματικό ύφος.
Τον αφηγηματικό χρόνο.
Την αφηγηματική περίληψη.
Την αφηγηματική παράγραφο.
Την αφηγηματική παραγωγή λόγου, με σχεδιαγράμματα και ανεπτυγμένα θέματα (συνολικά 15).
10 Κριτήρια με ασκήσεις και απαντήσεις.
(Όλα συνοδεύονται από εφαρμογές και ασκήσεις).


Γ) ΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, για:
Την γλώσσα της περιγραφής (και λεξιλόγιο ανάλογο).
Τα είδη της περιγραφής. Περιγραφή σε σχέση με το χώρο (στάση - κίνηση).
Την περίληψη περιγραφικού κειμένου.
Την περιγραφική παράγραφο.
Πώς γίνεται η παραγωγή περιγραφικού λόγου, με διάφορα είδη που συνοδεύονται από σχεδιαγράμματα, συνολικά 15 ανεπτυγμένα θέματα.
10 Κριτήρια με ασκήσεις απαντημένες.
(Όλα συνοδεύονται από εφαρμογές και ασκήσεις).


Δ) ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ, για:
Τα είδη.
Το επιχείρημα.
Τους συλλογισμούς.
Την περίληψη επιχειρηματολογικού κειμένου.
Την αποδεικτική και επεξηγηματική παράγραφο.
Τη χρήση μεταβατικών παραγράφων.
Την παραγωγή επιχειρηματολογικού λόγου με σχεδιάγραμμα.
20 Κριτήρια με ασκήσεις απαντημένες και θεωρία εννοιών, με σχεδιαγραμματική παρουσίαση, για την παραγωγή λόγου.
(Όλα συνοδεύονται από εφαρμογές και ασκήσεις).


Ε) ΤΑ ΑΛΛΑ ΕΙΔΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΟΥ, για:
Την επιστολή.
Το ημερολόγιο.
Το άρθρο.
Το δοκίμιο (τα είδη του).
Το χρονογράφημα.
Την επιφυλλίδα.
Την αίτηση, την ανακοίνωση, τη βεβαίωση, τη δήλωση.

Για τις εκδόσεις Χατζηθωμάς πατήστε εδώ

20.10.09

το σχολείο, οι μαθητές, οι δάσκαλοι

Στην προηγούμενη ανάρτηση σχολιάζει σε κάποιο σημείο η gyristroula:

"Εδώ χρειάζεται η ουσιαστική παρέμβαση των δασκάλων που δικαιώνουν το ρόλο τους, για να βρεθούν αποτελεσματικότεροι τρόποι διεκδίκησης, που δεν θα τιμωρούν τους "πελάτες" της κάκιστης παιδείας, με ανύπαρκτη παιδεία."

Συνεχίζω τις δικές μου σκέψεις:
Το πρόβλημα τις πιο πολλές φορές είμαστε εμείς οι ίδιοι, με τη συμπεριφορά μας, με τις αντιλήψεις μας, με τη στενομυαλιά μας.
Ένα από τα αιτήματα των παιδιών ήταν η προσευχή. Δεν αρνιόντουσαν την προσευχή, που θα ήταν δικαίωμά τους να αρνηθούν· αρνήθηκαν να τη λένε υποχρεωτικά. Πρότειναν μάλιστα τα ίδια τα παιδιά να τη λένε κάποιοι συγκεκριμένοι συμμαθητές τους που δεν έχουν πρόβλημα, και μάλιστα τους είχαν βρει ήδη.
Κι όμως... Ακόμα και σ' αυτό υπήρχαν αντιδράσεις από μέρους της διεύθυνσης... Ώσπου ήρθε η προϊσταμένη του Γραφείου, και συμφώνησε με τα παιδιά, για να συμφωνήσει υποτακτικά με τη σειρά της και η διεύθυνση του σχολείου! Έπρεπε να γίνει κατάληψη για το αυτονόητο.

Όπως στρώνουμε, έτσι κοιμόμαστε.

Για να γίνει με τα παιδιά η συζήτηση, πρέπει πρώτα να γίνει με τους καθηγητές τους αλλά και με τους γονείς τους. Δεν ξέρω πώς, αλλά οι αντιλήψεις των περισσότερων για τα παιδιά και την παιδεία είναι ένα κουβάρι μπλεγμένο στο μυαλό τους. Μπορεί σε μια συζήτηση στο γραφείο να ακούσεις τις πιο αντιφατικές απόψεις και μετά από λίγο να δεις τις πιο αντιφατικές συμπεριφορές. Αυτοί που είπαν το "α" να συμπεριφέρονται "β" κι αυτοί που είπαν το "β" να συμπεριφέρονται "α". Κουφά πράγματα. Ήταν μια συναδέλφισσα που στην πρώτη συνεδρίαση, από την πρώτη στιγμή απαιτούσε αποβολές για ψύλλου πήδημα. Τρόμαξα. Καθώς ήταν οι πρώτες μου μέρες στο σχολείο, φρίκιασα με τη σκέψη πού πήγα κι έπεσα.
Πριν από δυο τρεις μέρες ήρθε ένα κλιμάκιο του συμβουλευτικού σταθμού να συζητήσουμε μαζί με τα παιδιά, στην τάξη, για δύο ώρες. Το κουφό. Ήρθε αυτή η συναδέλφισσα! Έπαιξε με τα παιδιά, έδειξε έναν άλλο εαυτό. Δεν μπορούσα να το πιστέψω ότι είναι ο ίδιος άνθρωπος!

Πολλοί από μας άλλωστε θεωρούμε πως οι μαθητές είναι ένα κακό πράγμα, χωρίς στην ουσία κανένα δικαίωμα, με μοναδική υποχρέωση να μας ακούνε για επτά ώρες, να διαβάζουν, να είναι συνεχώς ήσυχοι κτλ κτλ.

Δεν μπορώ να το χωνέψω πώς είναι δυνατόν να υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι να απαιτούν, π.χ. από ένα εστιατόριο, μια ταβέρνα, να έχει χαρτί η τουαλέτα και από την άλλη να αρνούνται το χαρτί στις τουαλέτες του σχολείου με την ψευτοδικαιολογία ότι οι μαθητές το πετούν στη λεκάνη και βουλώνουν τις αποχετεύσεις. Όχι ότι κάτι τέτοιο δε γίνεται από κάποιους, αλλά θα δεχόντουσαν ποτέ την ίδια δικαιολογία από τον εστιάτορα ή τον ταβερνιάρη; Φυσικά και όχι.

Δυστυχώς για πολλούς το σχολείο είναι απλώς ένας χώρος καταναγκαστικής δουλειάς ή μάλλον δουλείας. Νιώθουν σαν τους φυλακισμένους που με την απειλή του φύλακα πρέπει να σπάσουν πέτρες.

... κουράστηκα... η συνέχεια στο επόμενο...

19.10.09

28 Οκτωβρίου και ρατσισμός

Εδώ και μέρες ετοιμάζουμε τη γιορτή της 28ης.

Από τα 20 παιδιά της ομάδας περίπου οι 13 είναι παιδιά μη ελληνικής υπηκοότητας, μη ελληνικής καταγωγής. Αυτά τα παιδιά θα μιλήσουν για τον πόλεμο, για τον αγώνα των Ελλήνων ενάντια στο φασισμό!
Τι ειρωνεία! Θα μιλήσουν κατά του φασισμού, θα συμπεριφερθούν σαν Έλληνες θα τραγουδήσουν σαν Έλληνες, όταν εμείς οι Έλληνες τους στερούμε το δικαίωμα να γίνουν Έλληνες, αν το θελήσουν. Η ελληνική νομοθεσία σ' αυτό το ζήτημα είναι από τις πιο φασιστικές στην Ευρώπη. Φροντίζουμε να διατηρήσουμε τη καθαρότητα της φυλής!

Πάνω που κυλούσαν οι μέρες ήσυχα και όμορφα ήρθε και η κατάληψη. "Καθιερωμένη" θα τολμούσα να την πω· όχι βέβαια ότι λύθηκε και κανένα αίτημα από την περσινή!

Ήρθαν απ' έξω και κάποιοι "αγανακτισμένοι" γονείς.
Δύο θέματα έθιξε κάποιος απ' αυτούς: Το πρώτο είχε να κάνει με τη λογική απορία πού βρήκαν τα κλειδιά οι μαθητές; Σωστό ερώτημα, είπα· άλλωστε, το ίδιο είχα σκεφτεί και γω. Η συνέχεια όμως ήταν αυτή που έπρεπε να περιμένω, ...τα έδωσαν οι καθηγητές, είπε ο γονιός, για να χάσουν μάθημα... Το δεύτερο πια ήταν αναμενόμενο: Ποιοι κάνουν την κατάληψη; Μα φυσικά οι ξένοι... Είδε απλώς ο γονιός κάποιες φάτσες στο 30 Χ 50 παράθυρο της αυλόπορτας κι έβγαλε το συμπέρασμα. Γνωστή συμπεριφορά.

Σαν να μην έφταναν οι δηλώσεις των αγανακτισμένων γονιών, ήρθαν και οι αγανακτισμένοι καθηγητές. Ο ένας, που τόσον καιρό με διάφορες προφάσεις έκανε μάθημα μόνο 5 μέρες, έβγαλε το μπουφάν κι ήταν έτοιμος να σκαρφαλώσει το μαντρότοιχο, φωνάζοντας και βρίζοντας· ήθελε να δείξει τέλος πάντων την ελληνική μαγκιά του. Μετά φαίνεται πως το καλοσκέφτηκε, τα μάζεψε, ντύθηκε κι ήσυχα άραξε στη γωνιά του.
Ένας άλλος άρχιζε να βρίζει τους Αλβανούς, τους Ρώσους που ήρθαν στην Ελλάδα κτλ. κτλ. Άραγε τα σκέφτηκε αυτά που είπε ή του ήρθαν στο μυαλό διάφορες αρλούμπες απ' αυτές που ακούει από διάφορους αρλουμποπολιτικούς ή αρλουμποδημοσιογράφους; Στο κάτω κάτω δε σκέφτηκε το πιο απλό, ότι αν δεν ήταν τα "ξενάκια", δηλαδή το 60% του σχολείου, το σχολείο θα είχε κλείσει και μαζί μ' αυτό χιλιάδες άλλα και μαζί με τα σχολεία δε θα διοριζόντουσαν εκπαιδευτικοί την τελευταία δεκαετία. Τι μας νοιάζει όμως για το σπίτι του γείτονα που καίγεται...
Το κακό τρίτωσε μ' έναν άλλο συνάδελφο που ήθελε τον εισαγγελέα. Γιατί; Γιατί είναι ποινικά κολάσιμη πράξη! Μα την κόλαση και μα τον παράδεισο, έτσι το είπε.

Μου αρέσει πολύ αυτό που κάνουμε εμείς οι Έλληνες· όταν μας βολεύει ο νόμος, τον θυμόμαστε· όταν δε μας βολεύει, ο νόμος είναι λάθος. Δε χρειάζεται να πω ότι ο συνάδελφος είναι απ' αυτούς που βρίσκονται στο σχολείο ίσα ίσα στο τρίωρο ή στο τετράωρο του μαθήματος...

Φυσικά κανένας δεν κατέβηκε μια βόλτα στις τουαλέτες να δει τι γίνεται. Ούτε κανείς απ' αυτούς είδε τους τοίχους των τάξεων που είναι μισογκρεμισμένοι, βρόμικοι, άβαφοι. Δεν έχει σημασία που κάνουν μάθημα σ' αυτές τις τάξεις. Ούτε είδε ότι το σχολείο δε διαθέτει σχεδόν τίποτα από εξοπλισμό. Ούτε είδε ότι ακόμα γράφουμε με τις κιμωλίες στους πίνακες.

Με τον τελευταίο από τους συναδέλφους και μ' ένα γονιό πιάσαμε ψιλή κουβέντα, για να μην πω ψιλό καβγά. Τους ρώτησα αν συμφωνούν οι τουαλέτες να μην έχουν χαρτί. Να μην έχουν σαπούνι να πλυθούν οι μαθητές. Να είναι βρόμικοι οι τοίχοι. Αν διαφωνούν πως χρειάζεται στο Γυμνάσιο η ενισχυτική...
Με κοιτούσαν με κάτι μάτια... γεμάτα έκπληξη...
Συγχύστηκα με την μαλακεία τους κι έφυγα...

3.10.09

Για τους υπολογιστές των μαθητών

Τόσα πολλά ευρώ για τόσα λίγα!

450 € στοιχίζει στον κάθε Έλληνα και κάθε Ευρωπαίο φορολογούμενο ο ηλεκτρονικός υπολογιστής των μαθητών. Ένας υπολογιστής που διαθέτει μόνο 1 γίγα μνήμη και 160 γίγα σκληρό δίσκο.
Μου φάνηκαν τόσα πολλά τα ευρώ για τόσα λίγα! Έτσι, έκανα μια βόλτα στα ηλεκτρονικά καταστήματα και είδα τους υπολογιστές που πρόσφεραν ειδικά για τους μαθητές. Διάλεξα μερικά μοντέλα και μετά έκανα μια νέα αναζήτηση. Το νέο:

Τα ίδια μοντέλα τα βρήκα σε τιμές πολύ πολύ μικρότερες. Μέχρι και 200 € φτηνότερα!

Με 450 € θα μπορούσε να αγοράσει κάποιος φορητό υπολογιστή (λάπτοπ) με 3πλάσιες αποδόσεις και με οθόνη πολύ μεγαλύτερη από τις έντεκα ίντσες.

Εκείνος ο υπολογιστής των 100€, που είχε ξεκινήσει ο Νεγκρεπόντε και απ' ότι θυμάμαι είχε ενδιαφερθεί και το ελληνικό δημόσιο, τι έγινε; Για όσους είναι δύσπιστοι ας διαβάσουν σχετικό άρθρο εδώ ή εδώ ή εδώ. Γιατί ξεχάστηκε εντελώς; Μήπως δεν μας έκανε γιατί ήταν πολύ φτηνός;

Εκτός από τις πανάκριβες συκευές, μέσα στα 450 € συμπεριλαμβάνεται και η αμοιβή προς τη μικρομαλακή, τη μάικροσοφτ, για το καταπληκτικό (!) λογισμικό της, τα βίστα. Για να μην κατηγορήσει όμως κανείς την κυβέρνηση ότι ξεπουλιέται στη μικρομαλακή συμπεριέλαβαν και δωρεάν λογισμικό· μια έκδοση των λάινουξ, την ουμπούντου.
Η ουμπούντου είναι η πιο φιλική προς το χρήστη έκδοση και μοιάζει με κείνη της μικρομαλακής.

Αφού όμως υπάρχει το δωρεάν λογισμικό, γιατί εμείς έπρεπε να πληρώσουμε και τη μικρομαλακή! Μωρέ, μήπως μας θεωρούν μικρομαλάκες;

Αφού δόθηκαν τα κουπόνια στους μαθητές, οι οποίοι διάλεξαν τους υπολογιστές τους σύμφωνα με ποιο κριτήριο (μου έλεγαν περίπτωση που πήγε ο γονιός με την κόρη του σ' ένα μαγαζί, τους έλεγε ο υπάλληλος τα χαρακτηριστικά των διάφορων υπολογιστών και στο τέλος, όταν ρώτησε ποιον υπολογιστή θέλετε απ' όλους, απάντησε η κόρη: τον ροζ!) ήρθε και η σειρά των καθηγητών.

Οι καθηγητές θα πρέπει κι αυτοί να πάρουν το κουπόνι τους και να τρέξουν στα μαγαζιά...
Για να πάρουν το κουπόνι θα πρέπει πρώτα οι καθητητές να δηλώσουν ότι θα κάνουν το μάθημα με ψηφιακό τρόπο κατά 30% τουλάχιστον, να γίνει συνεδρίαση του συλλόγου, να γραφεί πρακτικό, να σταλεί το πρακτικό στις διευθύνσεις και μετά να πάρουν τον υπολογιστή. Λογικά θα περίμενε κανείς ότι μετά από τόση διαδικασία οι υπολογιστές θα ανήκουν στους εκπαιδευτικούς. Χα, χι, χο. Λάθος. Οι υπολογιστές θα ανήκουν στο σχολείο.

Ερώτηση 1η. Κι αν κανένας καθηγητής δε δηλώσει ότι θα κάνει το μάθημα ψηφιακά, τι θα γίνουν οι υπολογιστές που πήραν οι μαθητές; Θα τους επιστρέψουν;

Ερώτηση 2η. Συμφωνώ απολύτως οι υπολογιστές να μη δοθούν στους καθηγητές ως περιουσία αλλά να ανήκουν στο σχολείο. Αφού όμως θα ανήκουν στο σχολείο τι χρειάζεται όλη τούτη η διαδικασία; Δεν ήταν πιο εύκολο να στείλουν τους διευθυντές να αγοράσουν πέντε υπολογιστές για κάθε σχολείο;

Ο κάθε μαθητικός υπολογιστής περιέχει και τα σχολικά βιβλία σε μορφή pdf.
Πάλι απορίες έχω κι εδώ
α) Αφού έχουν τα κανονικά βιβλία τι τα θέλουν τα ψηφιακά;
β) Αφού στο δικτυακό τόπο του ΟΕΔΒ διατίθενται τα βιβλία και σε μορφή htm, δηλαδή στη μορφή που διαβάζετε αυτή τη στιγμή αυτό το κείμενο και είναι πιο εύκολα στο χρήστη γιατί μπορεί να αντιγράψει ό,τι θέλει, γιατί τα βάλανε σε pdf που θέλει και γνώσεις και λογισμικό για την επεξεργασία τους;

Και να σκεφτεί κανείς ότι ακόμα τα όργανα δεν άρχισαν να βαρούν.

Πάντως εγώ που διδάσκω ιστορία πρώτης τάξης, άρα οι μαθητές μου θα έχουν από την Τρίτη 6 Οκτωβρίου υπολογιστή, δε βρήκα ακόμη τον τρόπο πώς να χωρέσω τις 150 σελίδες ύλη σε ερευνητική μάθηση.

Όποιος έχει καμιά καλή και κυρίως εφαρμόσιμη πρόταση, παρακαλώ να βοηθήσει.


Βεβαίως δεν έχει πεισθεί ακόμη ο διευθυντής του Λυκείου, με το οποίο συστεγαζόμαστε και ο οποίος διαχειρίζεται το χρήμα, ότι χρειαζόμαστε δικτύωση, υποδομές κτλ κτλ.


Ή πολύ μαύρα τα βλέπω όλα ή πολύ μαύρα είναι!
Μήπως φταίει το φόντο που έχω, που μου φτιάχνει την τέτοια διάθεση;...

Άντε και καλό βόλι στις εκλογές.
Σημαδέψτε καλά και ... ψηφίστε!

6.9.09

Νέα χρονιά - Καλή χρονιά

Αρχίζει και πάλι η νέα σχολική χρονιά.

Το σημαντικό νέο για φέτος θα είναι οι υπολογιστές στους μαθητές της Α' Γυμνασίου.
Μπαίνει, λοιπόν, και η ελληνική εκπαίδευση στην ψηφιακή εποχή. Ουάου που λένε κι οι Αμερικάνοι.

Βέβαια δε θα γίνονται όλα τα μαθήματα με τη βοήθεια του υπολογιστή... Από τα φιλολογικά, για παράδειγμα, θα διδάσκεται μόνο η Ιστορία.

Όχι πως θέλω να γκρινιάξω, αλλά κάποια πράγματα, βρε παιδί μου, βγάζουν μάτι.
Έχω κι ένα κιλό απορίες:

Ποιοι συνάδελφοι ξέρουν τι να κάνουν και πώς να το κάνουν, τώρα που οι μαθητές τους θα έχουν υπολογιστή;

Ξέρουμε ότι παρόλο που πολλοί συνάδελφοι πήγαν στην επιμόρφωση α' επιπέδου, και πέρασαν την πιστοποίηση, δε θυμούνται σχεδόν τίποτε απ' αυτά που έμαθαν· δυστυχώς με δική τους ευθύνη ή εξαιτίας της ανευθυνότητάς τους.

Οι συνάδελφοι των άλλων ειδικοτήτων (θεολόγοι, ξενόγλωσσοι) που διδάσκουν ιστορία ως δεύτερη ανάθεση, και τραβούν τα μύρια όσα με το μάθημα, λόγω ασχετοσύνης, τώρα τι θα κάνουν;

Οι μαθητές θα κουβαλούν στο σχολείο τον υπολογιστή καθημερινά, μαζί με τα σχολικά βιβλία; Με άλλα λόγια 10 κιλά τα βιβλία και άλλα 2 ο υπολογιστής σύνολο 12 κιλά στην πλάτη τους;

Αν κάποιος μαθητής κουβαλήσει τον υπολογιστή του στο σχολείο και τελειώσει η μπαταρία του τι θα γίνει; Θα τον αποβάλουμε, όπως συνηθίζουν αρκετοί συνάδελφοι, όταν οι μαθητές τους δε φέρνουν τα βιβλία τους;

Αυτά τα τόσο ωραία προγράμματα (!!!!!!) που υπάρχουν για τα μαθήματα (δες στο Π.Ι.) αυτά θα δουλέψουν οι συνάδελφοι στην τάξη;

Μήπως θα εφαρμοστούν οι ωραίες, πλην όμως ανεφάρμοστες λόγω χρόνου διδακτικές προτάσεις όσων έχουν περάσει από την επιμόρφωση β' επιπέδου; Αναφέρω για παράδειγμα την ωραιότατη και πληρέστατη δουλειά δύο συναδελφισσών για την ασπίδα του Αχιλλέα, για την οποία απαιτούνται οκτώ (8) ώρες διδασκαλίας, όταν στο κανονικό μάθημα αφιερώνονται 2 λεπτά. (δες εδώ)

Ξέρει κανείς αν προβλέφτηκε σε κάποιο σχολείο η διαμόρφωση των χώρων; Να υποθέσω πως οι τάξεις θα χρειάζονται πλήθος από πρίζες, ανάλογη διάταξη των θρανίων κ.τ.λ. Στην αρχή κάτι ακούστηκε ότι κάτι θα γίνει σε επιλεγμένα σχολεία σ' όλη την Ελλάδα, αλλά από τη στιγμή που υπολογιστή παίρνουν όλοι οι μαθητές, άρα... Κι αν ένα σχολείο έχει 2, 3, 4, 5 τμήματα στην Α' τάξη, φαντάζεστε τι υλικοτεχνικές υποδομές απαιτούνται στα σχολεία; Κι αυτά μόνο για φέτος, γιατί υποθέτουμε ότι υπολογιστή θα πάρουν οι μαθητές και της επόμενης χρονιάς και της μεθεπόμενης κ.ο.κ.

Μήπως κάτι για εσωτερικό δίκτυο στην κάθε τάξη; Λογικά οι ασκήσεις και το επιπλέον υλικό δε θα δίνονται σε φωτοτυπίες αλλά σε ηλεκτρονικό αρχείο, κι αυτό χωρίς δίκτυο δεν εφαρμόζεται! Εκτός κι αν ο κάθε μαθητής κουβαλάει και το φλασάκι του και ο καθηγητής μεταφέρει τα αρχεία σε κάθε φλασάκι χωριστά. (Χι χι χι... στα προηγούμενα μπορούσαμε να χαμογελάσουμε· εδώ γελάμε πολύ!)

Μήπως θα γίνει τελικά της κακομοίρας;

Μήπως τελικά οι μόνοι κερδισμένοι θα είναι α) οι μαθητές που θ' αποοκτήσουν δωρεάν Η/Υ και θα μπορούν να κάνουν chat με τους φίλους τους, και β) τα καταστήματα που θα τρελαθούν στις πωλήσεις.

Δεν είναι λίγα τα λεφτά Άρη... 450€ Χ 110.000 μαθητές = 49.500.000 €



Εκτός από τους υπολογιστές έχουμε κι άλλα ωραία(!) νέα.

Γράφτηκε η νέα γραμματική, αναρτήθηκε στον ιστοχώρο του Π.Ι., αλλά τελικά στα σχολεία στάλθηκε η παλιά γραμματική και το παλιό συντακτικό!!!!



Εκείνος ο διάλογος για την Παιδεία που είχε ξεκινήσει και μάλλον θα έφτανε στο τέλος του, τώρα τι θα γίνει. Αν εκλεγεί το ΠΑΣΟΚ θα συνεχίσει ο ίδιος ή θα ξεκινήσει νέος διάλογος από νέα μηδενική βάση... (Κουράζομαι μόνο που το σκέφτομαι)


Τι άλλο θα δουν τα μάτια μας φέτος;

Αγιασμός, Εκλογές, 28η Οκτωβρίου, γρίπη, ίσως ξανά εκλογές, Χριστούγεννα, γρίπη, ίσως ξανά εκλογές, Πάσχα, τέλος.

Αν κάνουμε μάθημα φέτος, θ' ανάψω μια λαμπάδα στους τρεις ιεράρχες...


Kαλή χρονιά

25.6.09

Οι εξετάσεις

Την αφορμή για το σημερινό κείμενο μού την έδωσε το σχόλιο κάποιου μαθητή Γ' Γυμνασίου σε παλιότερη ανάρτηση.

Βλέποντας τα θέματα των Πανελλαδικών εξετάσεων στ' αρχαία, ένιωσα γι' άλλη μια φορά πόσο υπερβολικοί είμαστε όσοι δουλεύουμε στα Γυμνάσια. Οι ασκήσεις της γραμματικής και του συντακτικού στις Πανελλαδικές είναι πανεύκολες σε σύγκριση μ' αυτά που βάζουν πολλοί συνάδελφοι στις εξετάσεις της Β' ή της Γ' Γυμνασίου. Κραυγαλέα θέματα, τα sos θα λέγαμε, στις πανελλαδικές, η διύλιση του κουνουπιού στο Γυμνάσιο.

Ακόμα και στην Α' Γυμνασίου δεν παύουν οι υπερβολές. Στις τελευταίες ενότητες διδάσκεται η ετεροπροσωπία, μια από τις πιο δύσκολες ενότητες για μαθητές Α' Γυμνασίου - αν όχι η πιο δύσκολη. Είναι ολοφάνερο ότι επειδή βρίσκεται στο τέλος της ύλης, δε διδάσκεται και τόσο καλά· άλλωστε έχει πιάσει η άνοιξη και ποιανού παιδιού το μυαλό βρίσκεται στην τάξη! Ασκήσεις στην τάξη δεν έχουν γίνει πολλές - για τις ασκήσεις στο σπίτι δε το συζητώ, γιατί δεν τις αποδέχομαι - άρα η αφομοίωση είναι αμφίβολη. Κι όμως οι συνάδελφοι επιμένουν στην ετεροπροσωπία! Οι μαθητές γράφουν μπούρδες κι οι καθηγητές τους απορούν και βρίζουν που δε διαβάζουν τα παιδιά!!! (Θε μου, πώς κρατάς τα κεραμίδια ξεκάρφωτα και δεν πέφτουν να μας πλακώσουν!)

Μαζί με τα παραπάνω μου ξανάρχονται κι οι ίδιες πάλι σκέψεις: τι εξυπηρετούν οι εξετάσεις σε κάποια λιγότερο σημαντικά μαθήματα, π.χ. τα Θρησκευτικά, τη Γεωγραφία, τη Βιολογία, τα Κείμενα. Γιατί θα πρέπει να μας κυνηγάει τόσο πολύ αυτή η μανία του διαγωνίσματος, της εξέτασης, του γραπτού ελέγχου, του καταναγκασμού;
Τα θρησκευτικά αφορούν την πίστη κάποιου. Η Λογοτεχνία είναι αισθητική απόλαυση. Η Γεωγραφία και η Βιολογία μια σειρά ατελείωτων πληροφοριών που όσο και να τις απομνημονεύεις, δύσκολα θα τις συγκρατήσεις. Είναι μαθήματα που επειδή δεν επαναλαμβάνονται, οι πληροφορίες τους είναι καταδικασμένες να χαθούν. Θυμάμαι κάποτε μαθαίναμε σχεδόν όλα τα οστά του ανθρώπου. Ποιος θυμάται σήμερα πάνω από πέντε; Ακόμα και με την Ιστορία το ίδιο δε συμβαίνει; Όσο και να κλείνουμε τα μάτια αυτή είναι η πραγματικότητα. Πόσοι μαθητές της Γ' Γυμνασίου θυμούνται από την ύλη της Α' Γυμνασίου πότε έγινε η μάχη του Μαραθώνα;

Θα είχαν λόγο εξετάσεις σε τέτοιου είδους μαθήματα, όταν δε θα εξεταζόταν η απομνημόνευση των διδαγμένων αλλά η εφαρμογή των γνώσεων σε άγνωστο. Με άλλα λόγια, τι νόημα έχει να εξετάσεις τον Ιούνιο την ανάλυση που έκανες σ' ένα λογοτεχνικό κείμενο τον προηγούμενο Δεκέμβριο; Το μόνο κέρδος είναι η παπαγαλία. Θα πρέπει να ανοίξει ο μαθητής τα τετράδιά του ή τα λυσάρια του και να διαβάσει ξανά, ξερές και ανούσιες πληροφορίες. Το ίδιο και στη Γεωγραφία, το ίδιο και στη Βιολογία ή τα Θρησκευτικά. Αν όμως στις εξετάσεις εφάρμοζαν τη μεθοδολογία που διδάχθηκαν όλη τη χρονιά πάνω σε ένα άγνωστο αντικείμενο, τότε ίσως θα είχε νόημα να γίνει η εξέταση.

Αυτό όμως προϋποθέτει ότι άλλη δουλειά πρέπει να γίνεται στο σχολείο κι όχι αυτό το σημερινό ρεσιτάλ παπαγαλίας.

Ας ελπίσουμε ότι κάτι τέτοιο ονειερεύεται ο Μπαμπινιώτης κι ο επόμενος υπουργός οικονομικών...

15.6.09

Η γραμματική, η σύνθεση, η παραγωγή κι εμείς

Για το θέμα της παραγωγής και της σύνθεσης στη νέα ελληνική έχω γράψει αρκετές φορές· σε μία από αυτές έγραφα για τη διαφορετική αντίληψη της παραγωγής και της σύνθεσης στα νέα βιβλία της γλώσσας σε σύγκριση με εκείνα της αρχαίας. (βλέπε εδώ)

Τόσα χρόνια είχαμε μια γραμματική (του Τριανταφυλλίδη) που είχε εντελώς διαφορετική θεωρία για τα δύο αυτά φαινόμενα από εκείνη των νέων βιβλίων. Περίμενα τη νέα γραμματική με αγωνία, όχι για κανένα άλλο λόγο, αλλά για να δω με ποια άποψη θα συμφωνεί: με κείνη του Τριανταφυλλίδη ή του Μπαμπινιώτη και της Φιλιππάκη, τις απόψεις των οποίων υιοθετούν τα βιβλία της γλώσσας.

Κυκλοφόρησε, λοιπόν, η νέα γραμματική (στον ιστοχώρο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου). Εκεί στις σελίδες 158-161 διαβάζουμε περί παραγωγής και σύνθεσης την άποψη του Τριανταφυλλίδη.

Βέβαια, οι συγγραφείς της γραμματικής, ο Σωφρόνης Χατζησαββίδης και η Αθανασία Χατζησαββίδη, γνώριζαν την άποψη Μπαμπινιώτη, γι' αυτό και στη σελίδα 161 σημειώνουν "σύμφωνα με ορισμένες αναλύσεις της νέας ελληνικής, οι λέξεις που σχηματίζονται με αχώριστα μόρια είναι παράγωγες..."

Όμως, εμείς

ποια άποψη θα διδάσκουμε: των βιβλίων της γλώσσας ή της γραμματικής;

Τι θα πούμε στους μαθητές όταν διαπιστώσουν ότι άλλα γράφει το βιβλίο κι άλλα η γραμματική;

Τελικά ποιος ρυθμίζει σ' αυτόν τον τόπο τι είναι παραγωγή και τι είναι σύνθεση;

Μήπως να κάνω κι εγώ μια νέα θεωρία, μια θεωρία που θα λέει ότι:
Μια φορά κι έναν καιρό ήταν η παραγωγή και η σύνθεση, αλλά εμάς δε μας νοιάζει ούτε η παραγωγή ούτε η σύνθεση, γι' αυτό ας πάμε στην αυλή να παίξουμε!!!!

28.4.09

Για την παραγωγή κειμένου και πάλι

Να συνεχίσω λίγο τις σκέψεις μου πάνω στο προηγούμενο θέμα ξεκινώντας από τη διαπίστωση όλων "ότι πρέπει να συνδεθεί η διδασκαλία της έκθεσης με τα κριτήρια αξιολόγησης".

Η διαπίστωση αυτή μας οδηγεί σε δύο συμπεράσματα:
α) ότι η παραγωγή κειμένου πρέπει να διδαχθεί
β) ότι η παραγωγή κειμένου πρέπει να διδαχθεί σύμφωνα με κάποια αξιολογικά κριτήρια τα οποία οριοθετούν τι είναι σωστό και τι είναι λάθος.

Τι από τα δύο γίνεται σήμερα στα δώδεκα χρόνια σπουδών; ή στα τελευταία οκτώ χρόνια σπουδών, δηλ. από την Ε' δημοτικού και πέρα;

Η πρώτη περίπτωση ή η παραγωγή κειμένου πρέπει να διδαχθεί

Με τα νέα βιβλία του Δημοτικού και Γυμνασίου στην Ε' και Στ΄Δημοτικού δίνονται κάποιες αρκετά σαφείς οδηγίες - σχεδιαγράμματα για την κατά περίπτωση παραγωγή κειμένου.
Η ύλη των τάξεων αυτών επαναλαμβάνεται θεωρητικά στην Α' και Β' Γυμνασίου. Λέω θεωρητικά γιατί ούτε οι συγγραφείς των βιβλίων ούτε κι αυτοί που τα ενέκριναν δείχνουν να το έχουν πολυκαταλάβει αυτό. Κι αυτό γιατί; Γιατί ενώ σύμφωνα με τις οδηγίες στο Δ.Π.Σ. πρέπει να διδαχθεί η περιγραφή και η αφήγηση, στα βιβλία δεν υπάρχουν σαφείς οδηγίες, δεν υπάρχουν σχεδιαγράμματα και βέβαια το μεγαλύτερο μέρος των κειμένων που ζητούνται από το βιβλίο δεν είναι κείμενα περιγραφής και αφήγησης!!!!

Από την άλλη μεριά εγώ ως καθηγητής δεν έχω καθόλου σαφή εικόνα του τι σημαίνει περιγραφικό κείμενο. Πώς στήνεται η παράγραφος σ' ένα περιγραφικό κείμενο. Τι πρέπει να προσέξει ο μαθητής, πώς πρέπει να κατευθύνει τη σκέψη του. Με άλλα λόγια στην ουσία αδυνατώ να τον βοηθήσω.

Τέλος, πόσος χρόνος δίνεται για την παραγωγή κειμένου; Είμαστε ικανοποιημένοι με 6 - 8 κείμενα τη χρονιά;

Φυσικά τα ίδια γίνονται και στις άλλες τάξεις του Γυμνασίου και στο Λύκειο.

Συμπέρασμα πρώτο: Τελικά μάλλον δε διδάσκουμε παραγωγή κειμένου.

Η δεύτερη περίπτωση ή η παραγωγή κειμένου πρέπει να διδαχθεί σύμφωνα με κάποια κριτήρια

Εκτός από την ορθογραφία, λίγο τη δομή της παραγράφου με τι άλλο έχουμε ασχοληθεί συστηματικά;
Συστηματικά σημαίνει ότι σε κάθε κείμενο ο μαθητής θα πρέπει να γνωρίζει κατά πόσο το κείμενο του ικανοποιεί τα κριτήρια αξιολόγησης, άρα ο μαθητής θα πρέπει να γνωρίζει τα κριτήρια αξιολόγησης, ώστε να φροντίζει να τα πετύχει. Φυσικά θα πρέπει να γνωρίζει τα κριτήρια και ο εκπαιδευτικός!!!
Πολύ συχνά αναφέρουμε ως παρατήρηση το "ελλιπής ανάπτυξη". Κατά πόσο στέκει μια τέτοια παρατήρηση; Είναι σαφές ότι δεν έχει την ίδια αξία σε όλες τις περιπτώσεις. Αρκεί μια γενικόλογη παρατήρηση για να βοηθήσει κάποιον; Αν μας πει κάποιος την ώρα που οδηγούμε ότι δεν παίρνουμε σωστά τη στροφή, μάς φτάνει αυτή η παρατήρηση για να μας κάνει καλύτερους οδηγούς;

Συμπέρασμα δεύτερο: Σε γενικές γραμμές δε διδάσκεται η παραγωγή κειμένου με βάση κάποια γνωστά για το μαθητή κριτήρια, άρα δεν αξιολογείται και σωστά.

Και ενώ, λοιπόν δε διδάσκουμε συστηματικά και σε ποσότητα την παραγωγή κειμένου, εμείς περιμένουμε από τους μαθητές μας να γράψουν!

Μα γι αυτό γεμίζουν τα φρονιστήρια!

Κι εδώ έρχεται λογικά το ερώτημα: η ποιότητα των εξετάσεων συμβαδίζει με την ποιότητα της εκπαίδευσης που παρέχεται στα σχολειά μας; Ή να το θέσω ανάστροφα: Νομιμοποιείται το εκπαιδευτικό σύστημα να εξετάζει τους μαθητές σε κάτι που ουσιαστικά δεν τους το δίδαξε;

26.4.09

Σύστημα αναλυτικής αξιολόγησης.

Ανεβάζω το σύστημα αναλυτικής αξιολόγησης για την παραγωγή κειμένου.

ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Α. Ορθογραφία, Μορφολογία
1. Κακή χρήση του τόνου
2. Ακόμα και πολύ απλές λέξεις παρουσιάζονται με λάθη στην κλίση. Πολύ σοβαρά προβλήματα στην ορθογραφία.
3. Μερικά προβλήματα στις καταλήξεις των ουσιαστικών, αλλά αρκετά συχνά προβλήματα στις καταλήξεις των ρημάτων. Συχνά λάθη στην ορθογραφία των λέξεων.
4. Επαρκής έλεγχος στη γραφή των καταλήξεων, αλλά σποραδικά λάθη στη γραφή των λέξεων. Προβλήματα στην κλίση των αρχαιότροπων επιθέτων.
5. Κανένα πρόβλημα στο γραμματικό σχηματισμό των λέξεων. Πολύ καλός έλεγχος στην ορθογραφία, ακόμα και σε δύσκολες ή ασυνήθιστες λέξεις.

Β. Στίξη.
1. Τα σημεία της στίξης σχεδόν απουσιάζουν από το κείμενο.
2. Ικανοποιητική η χρήση της τελείας, αρκετά προβλήματα με το κόμμα και ανεπαρκής χρήση των άλλων σημείων στίξης.
3. Ελάχιστα προβλήματα με το κόμμα, δεν αξιοποιούνται τα άλλα σημεία στίξης.
4. Ελάχιστα προβλήματα με το κόμμα, αξιοποιούνται και τα άλλα σημεία στίξης.
5. Η στίξη εξυπηρετεί τη νοηματική συνοχή του κειμένου και, επιπλέον. αναδεικνύει τα σημεία στα οποία πρέπει να δοθεί έμφαση και ιδιαίτερος νοηματικός χρωματισμός.

Γ. Σύνταξη.
1. Η ασυνταξία προκαλεί δυσκολίες στην κατανόηση του νοήματος.
2. Πολύ απλοϊκή σύνταξη, χρήση κυρίως της παράταξης.
3. Ο πομπός προσπαθεί να χρησιμοποιήσει πιο σύνθετο λόγο, με υποτακτική σύνταξη, αλλά παρουσιάζονται προβλήματα που σχετίζονται με τη σαφήνεια του νοήματος και με τη χρήση της στίξης.
4. Χρήση πολύπλοκης σύνταξης, χωρίς προβλήματα τις περισσότερες φορές.
5. Χρησιμοποιείται μια ποικιλία συντάξεων, συμπεριλαμβανομένης και εκείνης των μετοχών.

Δ. Λεξιλόγιο.
1. Λεξιλόγιο περιορισμένο στις βασικές καθημερινές λέξεις.
2. Προσπάθεια του πομπού να διανθίσει το λόγο του με επίθετα και ορισμένες ειδικές ή ασυνήθιστες λέξεις. Τις περισσότερες φορές όμως, η χρήση τους δεν είναι επιτυχής και ακριβής.
3. Ο πομπός κατέχει ένα επαρκές βασικό λεξιλόγιο. Η προσπάθειά του, όμως, να εκφραστεί μεταφορικά ή να χρησιμοποιήσει ειδικές ή λιγότερο γνωστές λέξεις συναντά αρκετές φορές προβλήματα.
4. Ικανοποιητικός ο έλεγχος του πομπού στο λεξιλόγιο, με το οποίο μπορεί να εκφράσει και τις αφηρημένες έννοιες.
5. Κατοχή ενός πλούσιου λεξιλογίου. Ο πομπός έχει τη δυνατότητα και τη γνώση να επιλέγει ανάμεσα σε συνώνυμα, τη σωστή λέξη για τις απαιτήσεις του λόγου του κάθε φορά.

Ε. Οργάνωση του κειμένου.
1. Καμία ένδειξη λογικής οργάνωσης των σκέψεων.
2. Γίνεται λανθασμένος χωρισμός των παραγράφων, έτσι ώστε η ανάγνωση να δυσχεραίνεται μάλλον παρά να διευκολύνεται. Επίσης, δεν υπάρχει οργανωμένος νοηματικός άξονας.
3. Γίνεται κατάχρηση στο χωρισμό των παραγράφων, σχεδόν ύστερα από κάθε πρόταση. Λίγες διαρθρωτικές λέξεις χρησιμοποιούνται, οι οποίες δίνουν στο κείμενο στοιχειώδη συνοχή. Συχνά οι σκέψεις δεν τακτοποιούνται στο νοηματικό άξονα.
4. Ικανοποιητική παραγραφοποίηση. Λίγες διαρθρωτικές λέξεις χρησιμοποιούνται, οι οποίες δίνουν στο κείμενο στοιχειώδη συνοχή. Η αλληλουχία, όμως, των νοημάτων διασπάται, κάποιες φορές, και η δομή του κειμένου διαταράσσεται.
5. Η διάρθρωση του κειμένου, μια μεγάλη ακτίνα διαρθρωτικών λέξεων καθώς και η στίξη δηλώνουν ξεκάθαρα τη λογική σχέση των ιδεών, τα σημεία στα οποία πρέπει να δοθεί έμφαση κ.τ.λ. και γενικότερα οδηγούν τον αναγνώστη να δει το θέμα μέσα από την προοπτική του πομπού.

ΣΤ. Καταλληλότητα του περιεχομένου.
1. Καμία σχέση του περιεχομένου με το θέμα.
2. Περιορισμένη ανάπτυξη, που αφήνει ακάλυπτες σημαντικές πλευρές του θέματος.
3. Ορισμένες πλευρές του θέματος δεν έχουν αναπτυχθεί επαρκώς και, συνεπώς το περιεχόμενο δεν αναδεικνύει όλες τις δυνατότητες του θέματος.
4. Ο δέκτης αναγνώστης τελειώνει την ανάγνωση ικανοποιημένος, αλλά με την αίσθηση ότι χρειαζόταν κάτι ακόμη πριν κλείσει το θέμα.
5. Ικανοποιητική η ανάπτυξη του θέματος. Πλούσιο περιεχόμενο.

Ζ. Αποτελεσματικότητα.
1. Καμιά επικοινωνία του δέκτη δεν επιτυγχάνεται, καθώς δεν υπάρχει επίγνωση της ανάγκης αυτής.
2. Γίνεται προσπάθεια να χρησιμοποιήσει ο πομπός το γράψιμο ως εργαλείο για επικοινωνία. Η ιεράρχηση των σκέψεων και η δομή του κειμένου αρχίζουν να χρησιμοποιούνται έτσι, ώστε να εξυπηρετούν το σκοπό αυτό.
3. Συνείδηση του ιδιαιτέρου ακροατηρίου και προσπάθεια του πομπού να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του. Η αποτελεσματικότητα δεν είναι εξασφαλισμένη, αλλά πιθανή.
4. Η έμφαση σε συγκεκριμένα γεγονότα, χαρακτηριστικά, συναισθήματα κ.τ.λ. λειτουργεί έτσι, ώστε να εδραιωθεί μια επιτυχημένη επικοινωνία μεταξύ πομπού και δέκτη.
5. Η ισχυρή συνοχή και η κατάλληλη διάρθρωση του κειμένου, σε συνδυασμό με το προσωπικό στιλ, συνηγορούν στο να αποδεχτεί ο δέκτης την άποψη του πομπού και καθιστούν το λόγο του αποτελεσματικό.

Για περισσότερες πληροφορίες εδώ

Το ερώτημα είναι γιατί δεν καθιερώθηκε η μέθοδος - καλή ή κακή, υπερβολική ή όχι - εδώ και τόσα χρόνια; Η απάντηση θα είναι κρυμμένη σε κάποιο συρτάρι κάποιου γραφειοκράτη-κομματόσκυλου!
Ένα από τα μεγάλα προβλήματα της παραγωγής κειμένου ως εξεταζόμενου μαθήματος στις πανελλαδικές εξετάσεις είναι η αξιολόγηση. Από τότε που κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά τα βιβλία της Έκθεσης-Έκφρασης στο Λύκειο, είχαν δοθεί οδηγίες για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αξιολογείται το κάθε κείμενο. Οι οδηγίες αυτές, βέβαια, δεν είχαν υποχρεωτικό χαρακτήρα κι έτσι έμειναν κενό γράμμα. Όσοι τις μελέτησαν και ενδιαφέρθηκαν να αναθεωρήσουν τον τρόπο αξιολόγησης που εφάρμοζαν, είδαν τα θετικά αποτελέσματα μιας ολοκληρωμένης αξιολόγησης από τις επιπτώσεις που είχαν στα παραγόμενα από τους μαθητές κείμενα. Οι πολλοί όμως, αγρόν ηγόρασαν.

Το δυστύχημα είναι ότι ποτέ οι διορθωτές στις πανελλήνιες δεν ενημερώθηκαν, δεν επιμορφώθηκαν, δεν ελέγχθηκαν συστηματικά για τον τρόπο με τον οποίο βαθμολογούν. Έτσι, έχουμε τις τεράστιες βαθμολογικές αποκλίσεις που παρατηρούνται κάθε χρόνο.

Το Υπουργείο από τη μεριά του απλώς στέλνει οδηγίες!
Αντιγράφω από τις "Οδηγίες για την αξιολόγηση της παραγωγής κειμένου στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας του ΓΕΛ και του ΕΠΑ.Λ. "

1. Το περιεχόμενο του παραγόμενου κειμένου αξιολογείται με είκοσι (20) μονάδες. Κριτήρια για την αξιολόγηση του περιεχομένου είναι: η συνάφεια των εκτιθέμενων σκέψεων με τα ζητούμενα του θέματος, η επαρκής τεκμηρίωση των σκέψεων με την παράθεση κατάλληλων επιχειρημάτων, η ανάπτυξη όλων των θεματικών κέντρων, η πρωτοτυπία των ιδεών, ο βαθμός επίτευξης του στόχου που επιδιώκεται με το παραγόμενο κείμενο κ.ά.

2. Η έκφραση/μορφή του κειμένου αξιολογείται με δώδεκα (12) μονάδες. Τα κριτήρια για την αξιολόγηση της έκφρασης είναι η σαφής και ακριβής διατύπωση, ο λεκτικός και εκφραστικός πλούτος, η επιλογή της κατάλληλης γλωσσικής ποικιλίας ανάλογα με το είδος του παραγόμενου κειμένου, η τήρηση των μορφοσυντακτικών κανόνων, η ορθογραφία και η σωστή χρήση των σημείων στίξης κ.ά.

3. Η δομή/διάρθρωση του κειμένου αξιολογείται με οκτώ (8) μονάδες. Τα κριτήρια για την αξιολόγηση της δομής είναι η λογική αλληλουχία των νοημάτων, η συνοχή του κειμένου (ομαλή σύνδεση προτάσεων, παραγράφων και ευρύτερων μερών του κειμένου), η ένταξη του παραγόμενου λόγου στο ζητούμενο επικοινωνιακό πλαίσιο κ.ά.

Είναι προφανές ότι, σε συνδυασμό με την εκτίμηση των επιμέρους στοιχείων (περιεχομένου, έκφρασης και δομής), είναι αναγκαία η συνολική θεώρηση του παραχθέντος κειμένου, πριν από την τελική αξιολόγησή του…»


Ακόμη όμως κι αυτές οι οδηγίες είναι γενικόλογες. Ας δούμε το δεύτερο κριτήριο. Μεταξύ άλλων περιλαμβάνει την ορθογραφία. Έτσι γενικά και αόριστα. Ορθογραφικό λάθος είναι να γράψεις την κατάληξη του ρήματος με -ο- ή με -η-· ορθογραφικό λάθος είναι και ένα λάθος στο θέμα του ρήματος, π.χ. τελειώνο, τελιώνω. Ποιο από τα δύο λάθη είναι σημαντικότερο; Με ποιο βαθμό θα βαθμολογηθούν και τα δύο; Το λάθος της κατάληξης δείχνει άγνοια βασικών κανόνων της ορθογραφίας. Το λάθος στο θέμα δείχνει απλώς άγνοια της ορθογραφίας της συγκεκριμένης λέξης. Είναι ισοδύναμα; Σαφώς όχι. Όμως η ασάφεια των οδηγιών του υπουργείου θα οδηγήσει να θεωρήσουμε και τα δυο λάθη ως ισοδύναμα.

Να μείνουμε μια στιγμή και σ' ένα επιμέρους στοιχείο του τρίτου κριτηρίου· την ένταξη του παραγόμενου λόγου στο ζητούμενο επικοινωνιακό πλαίσιο. Έστω ότι στο θέμα ορίζεται ως επικοινωνιακό πλαίσιο μια επιστολή προς κάποιο φίλο. Αν είναι έτσι, τότε η έκφραση "δικέ μου, έπαθα μεγάλη πλάκα" είναι σωστή, αφού το επικοινωνιακό πλαίσιο την επιτρέπει. Πόσοι όμως βαθμολογητές θα τη δεχτούν ως σωστή. Συνηθισμένοι οι περισσότεροι στο στείρο βερμπαλισμό, θα την απορρίψουν χωρίς δεύτερη κουβέντα, κρίνοντάς την ως ακατάλληλη. Ταυτόχρονα θα επηρεαστεί η κρίση τους και για το πρώτο κριτήριο "λεκτικός και εκφραστικός πλούτος" αφού θα θεωρήσουν ότι ο μαθητής δεν έχει τον κατάλληλο λεκτικό και εκραστικό πλούτο! Με τι βαθμό τελικά θα βαθμολογήσουν το κείμενο; Θα οφείλεται σε λάθος του μαθητή ή σε άγνοια - λάθος του εξεταστή;

Μ' αυτές και με τούτες τις αστειότητες και προχειρότητες αντιμετωπίζεται τόσα χρόνια η έκθεση.
Τι θα πρέπει να γίνει:
α) να καταργηθεί από τα εξεταζόμενα μαθήματα.
β) αν δεν καταργηθεί, να γίνει συστηματική επιμόρφωση όλων όσων εμπλέκονται στη διδασκαλία και στην αξιολόγηση της παραγωγής κειμένου.

Τι θα γίνει απ' αυτά;
Τίποτα απολύτως.
Γιατί;
Γιατί "εδώ είναι Βαλκάνια δεν είναι παίξε γέλασε", γιατί μ' αυτά και μ' εκείνα "ήμουνα νιος και γέρασα και τα μαλλιά μου άσπρισαν"





Για κάτι άλλο εκτός από λόγια και ατέρμονες συζητήσεις στον ιστοχώρο μου

"Ελληνικός Πολιτισμός"

Κάθε συνεργασία είναι καλοδεχούμενη!