Οδηγός Εκθέσεων

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Χατζηθωμάς, ένας νέος πληρέστατος οδηγός για την παραγωγή λόγου. Πιστεύω ότι είναι από το καλύτερο απ' όσα κυκλυφορούν αυτή τη στιγμή. Πραγματικό βοήθημα για το μαθητή και το δάσκαλο.

Το βιβλίο περιλαμβάνει:

Α) ΘΕΩΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ, για:
Την λέξη (ουσιαστικό, επίθετο, επίρρημα, παράγωγα, σύνθετα, πρόθημα, επίθημα, ομόηχα, υπώνυμα, παρασύνθετα...), το ρήμα.
Τον συνταγματικό και παραδειγματικό άξονα.
Την ενεργητική και παθητική σύνταξη.
Την πρόταση, περίοδο, ημιπερίοδο.
Τα σχήματα λόγου, τα σημεία στίξης.
Το ύφος.
Την περίληψη με οδηγίες σύνθεσης της.
Την παράγραφο, τα δομικά της μέρη, τους τρόπους ανάπτυξής της.
Την σύνδεση και συνοχή παραγράφων, κειμένων.
Το πολυτροπικό κείμενο.
Το πώς γίνεται η παραγωγή κειμένου, με σχεδιαγράμματα.
Όλα συνοδεύονται από εφαρμογές και ασκήσεις απαντημένες.

Β) ΤΗΝ ΑΦΗΓΗΣΗ, για:
Τα αφηγηματικά είδη.
Τις αφηγηματικές τεχνικές
Τον αφηγητή, τους αφηγηματικούς τύπους, την οπτική γωνία του αφηγητή.
Το αφηγηματικό περιεχόμενο.
Την αφηγηματική πράξη.
Τους αφηγηματικούς τρόπους.
Το αφηγηματικό ύφος.
Τον αφηγηματικό χρόνο.
Την αφηγηματική περίληψη.
Την αφηγηματική παράγραφο.
Την αφηγηματική παραγωγή λόγου, με σχεδιαγράμματα και ανεπτυγμένα θέματα (συνολικά 15).
10 Κριτήρια με ασκήσεις και απαντήσεις.
(Όλα συνοδεύονται από εφαρμογές και ασκήσεις).

Γ) ΤΗΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, για:
Την γλώσσα της περιγραφής (και λεξιλόγιο ανάλογο).
Τα είδη της περιγραφής. Περιγραφή σε σχέση με το χώρο (στάση - κίνηση).
Την περίληψη περιγραφικού κειμένου.
Την περιγραφική παράγραφο.
Πώς γίνεται η παραγωγή περιγραφικού λόγου, με διάφορα είδη που συνοδεύονται από σχεδιαγράμματα, συνολικά 15 ανεπτυγμένα θέματα.
10 Κριτήρια με ασκήσεις απαντημένες.
(Όλα συνοδεύονται από εφαρμογές και ασκήσεις).

Δ) ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ, για:
Τα είδη.
Το επιχείρημα.
Τους συλλογισμούς.
Την περίληψη επιχειρηματολογικού κειμένου.
Την αποδεικτική και επεξηγηματική παράγραφο.
Τη χρήση μεταβατικών παραγράφων.
Την παραγωγή επιχειρηματολογικού λόγου με σχεδιάγραμμα.
20 Κριτήρια με ασκήσεις απαντημένες και θεωρία εννοιών, με σχεδιαγραμματική παρουσίαση, για την παραγωγή λόγου.
(Όλα συνοδεύονται από εφαρμογές και ασκήσεις).

Ε) ΤΑ ΑΛΛΑ ΕΙΔΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΟΥ, για:
Την επιστολή.
Το ημερολόγιο.
Το άρθρο.
Το δοκίμιο (τα είδη του).
Το χρονογράφημα.
Την επιφυλλίδα.
Την αίτηση, την ανακοίνωση, τη βεβαίωση, τη δήλωση.

Για τις εκδόσεις Χατζηθωμάς πατήστε εδώ

το σχολείο, οι μαθητές, οι δάσκαλοι

Στην προηγούμενη ανάρτηση σχολιάζει σε κάποιο σημείο η gyristroula:

"Εδώ χρειάζεται η ουσιαστική παρέμβαση των δασκάλων που δικαιώνουν το ρόλο τους, για να βρεθούν αποτελεσματικότεροι τρόποι διεκδίκησης, που δεν θα τιμωρούν τους "πελάτες" της κάκιστης παιδείας, με ανύπαρκτη παιδεία."

Συνεχίζω τις δικές μου σκέψεις:
Το πρόβλημα τις πιο πολλές φορές είμαστε εμείς οι ίδιοι, με τη συμπεριφορά μας, με τις αντιλήψεις μας, με τη στενομυαλιά μας.
Ένα από τα αιτήματα των παιδιών ήταν η προσευχή. Δεν αρνιόντουσαν την προσευχή, που θα ήταν δικαίωμά τους να αρνηθούν· αρνήθηκαν να τη λένε υποχρεωτικά. Πρότειναν μάλιστα τα ίδια τα παιδιά να τη λένε κάποιοι συγκεκριμένοι συμμαθητές τους που δεν έχουν πρόβλημα, και μάλιστα τους είχαν βρει ήδη.
Κι όμως... Ακόμα και σ' αυτό υπήρχαν αντιδράσεις από μέρους της διεύθυνσης... Ώσπου ήρθε η προϊσταμένη του Γραφείου, και συμφώνησε με τα παιδιά, για να συμφωνήσει υποτακτικά με τη σειρά της και η διεύθυνση του σχολείου! Έπρεπε να γίνει κατάληψη για το αυτονόητο.

Όπως στρώνουμε, έτσι κοιμόμαστε.

Για να γίνει με τα παιδιά η συζήτηση, πρέπει πρώτα να γίνει με τους καθηγητές τους αλλά και με τους γονείς τους. Δεν ξέρω πώς, αλλά οι αντιλήψεις των περισσότερων για τα παιδιά και την παιδεία είναι ένα κουβάρι μπλεγμένο στο μυαλό τους. Μπορεί σε μια συζήτηση στο γραφείο να ακούσεις τις πιο αντιφατικές απόψεις και μετά από λίγο να δεις τις πιο αντιφατικές συμπεριφορές. Αυτοί που είπαν το "α" να συμπεριφέρονται "β" κι αυτοί που είπαν το "β" να συμπεριφέρονται "α". Κουφά πράγματα. Ήταν μια συναδέλφισσα που στην πρώτη συνεδρίαση, από την πρώτη στιγμή απαιτούσε αποβολές για ψύλλου πήδημα. Τρόμαξα. Καθώς ήταν οι πρώτες μου μέρες στο σχολείο, φρίκιασα με τη σκέψη πού πήγα κι έπεσα.
Πριν από δυο τρεις μέρες ήρθε ένα κλιμάκιο του συμβουλευτικού σταθμού να συζητήσουμε μαζί με τα παιδιά, στην τάξη, για δύο ώρες. Το κουφό. Ήρθε αυτή η συναδέλφισσα! Έπαιξε με τα παιδιά, έδειξε έναν άλλο εαυτό. Δεν μπορούσα να το πιστέψω ότι είναι ο ίδιος άνθρωπος!

Πολλοί από μας άλλωστε θεωρούμε πως οι μαθητές είναι ένα κακό πράγμα, χωρίς στην ουσία κανένα δικαίωμα, με μοναδική υποχρέωση να μας ακούνε για επτά ώρες, να διαβάζουν, να είναι συνεχώς ήσυχοι κτλ κτλ.

Δεν μπορώ να το χωνέψω πώς είναι δυνατόν να υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι να απαιτούν, π.χ. από ένα εστιατόριο, μια ταβέρνα, να έχει χαρτί η τουαλέτα και από την άλλη να αρνούνται το χαρτί στις τουαλέτες του σχολείου με την ψευτοδικαιολογία ότι οι μαθητές το πετούν στη λεκάνη και βουλώνουν τις αποχετεύσεις. Όχι ότι κάτι τέτοιο δε γίνεται από κάποιους, αλλά θα δεχόντουσαν ποτέ την ίδια δικαιολογία από τον εστιάτορα ή τον ταβερνιάρη; Φυσικά και όχι.

Δυστυχώς για πολλούς το σχολείο είναι απλώς ένας χώρος καταναγκαστικής δουλειάς ή μάλλον δουλείας. Νιώθουν σαν τους φυλακισμένους που με την απειλή του φύλακα πρέπει να σπάσουν πέτρες.

... κουράστηκα... η συνέχεια στο επόμενο...

28 Οκτωβρίου και ρατσισμός

Εδώ και μέρες ετοιμάζουμε τη γιορτή της 28ης.

Από τα 20 παιδιά της ομάδας περίπου οι 13 είναι παιδιά μη ελληνικής υπηκοότητας, μη ελληνικής καταγωγής. Αυτά τα παιδιά θα μιλήσουν για τον πόλεμο, για τον αγώνα των Ελλήνων ενάντια στο φασισμό!
Τι ειρωνεία! Θα μιλήσουν κατά του φασισμού, θα συμπεριφερθούν σαν Έλληνες θα τραγουδήσουν σαν Έλληνες, όταν εμείς οι Έλληνες τους στερούμε το δικαίωμα να γίνουν Έλληνες, αν το θελήσουν. Η ελληνική νομοθεσία σ' αυτό το ζήτημα είναι από τις πιο φασιστικές στην Ευρώπη. Φροντίζουμε να διατηρήσουμε τη καθαρότητα της φυλής!

Πάνω που κυλούσαν οι μέρες ήσυχα και όμορφα ήρθε και η κατάληψη. "Καθιερωμένη" θα τολμούσα να την πω· όχι βέβαια ότι λύθηκε και κανένα αίτημα από την περσινή!

Ήρθαν απ' έξω και κάποιοι "αγανακτισμένοι" γονείς.
Δύο θέματα έθιξε κάποιος απ' αυτούς: Το πρώτο είχε να κάνει με τη λογική απορία πού βρήκαν τα κλειδιά οι μαθητές; Σωστό ερώτημα, είπα· άλλωστε, το ίδιο είχα σκεφτεί και γω. Η συνέχεια όμως ήταν αυτή που έπρεπε να περιμένω, ...τα έδωσαν οι καθηγητές, είπε ο γονιός, για να χάσουν μάθημα... Το δεύτερο πια ήταν αναμενόμενο: Ποιοι κάνουν την κατάληψη; Μα φυσικά οι ξένοι... Είδε απλώς ο γονιός κάποιες φάτσες στο 30 Χ 50 παράθυρο της αυλόπορτας κι έβγαλε το συμπέρασμα. Γνωστή συμπεριφορά.

Σαν να μην έφταναν οι δηλώσεις των αγανακτισμένων γονιών, ήρθαν και οι αγανακτισμένοι καθηγητές. Ο ένας, που τόσον καιρό με διάφορες προφάσεις έκανε μάθημα μόνο 5 μέρες, έβγαλε το μπουφάν κι ήταν έτοιμος να σκαρφαλώσει το μαντρότοιχο, φωνάζοντας και βρίζοντας· ήθελε να δείξει τέλος πάντων την ελληνική μαγκιά του. Μετά φαίνεται πως το καλοσκέφτηκε, τα μάζεψε, ντύθηκε κι ήσυχα άραξε στη γωνιά του.
Ένας άλλος άρχιζε να βρίζει τους Αλβανούς, τους Ρώσους που ήρθαν στην Ελλάδα κτλ. κτλ. Άραγε τα σκέφτηκε αυτά που είπε ή του ήρθαν στο μυαλό διάφορες αρλούμπες απ' αυτές που ακούει από διάφορους αρλουμποπολιτικούς ή αρλουμποδημοσιογράφους; Στο κάτω κάτω δε σκέφτηκε το πιο απλό, ότι αν δεν ήταν τα "ξενάκια", δηλαδή το 60% του σχολείου, το σχολείο θα είχε κλείσει και μαζί μ' αυτό χιλιάδες άλλα και μαζί με τα σχολεία δε θα διοριζόντουσαν εκπαιδευτικοί την τελευταία δεκαετία. Τι μας νοιάζει όμως για το σπίτι του γείτονα που καίγεται...
Το κακό τρίτωσε μ' έναν άλλο συνάδελφο που ήθελε τον εισαγγελέα. Γιατί; Γιατί είναι ποινικά κολάσιμη πράξη! Μα την κόλαση και μα τον παράδεισο, έτσι το είπε.

Μου αρέσει πολύ αυτό που κάνουμε εμείς οι Έλληνες· όταν μας βολεύει ο νόμος, τον θυμόμαστε· όταν δε μας βολεύει, ο νόμος είναι λάθος. Δε χρειάζεται να πω ότι ο συνάδελφος είναι απ' αυτούς που βρίσκονται στο σχολείο ίσα ίσα στο τρίωρο ή στο τετράωρο του μαθήματος...

Φυσικά κανένας δεν κατέβηκε μια βόλτα στις τουαλέτες να δει τι γίνεται. Ούτε κανείς απ' αυτούς είδε τους τοίχους των τάξεων που είναι μισογκρεμισμένοι, βρόμικοι, άβαφοι. Δεν έχει σημασία που κάνουν μάθημα σ' αυτές τις τάξεις. Ούτε είδε ότι το σχολείο δε διαθέτει σχεδόν τίποτα από εξοπλισμό. Ούτε είδε ότι ακόμα γράφουμε με τις κιμωλίες στους πίνακες.

Με τον τελευταίο από τους συναδέλφους και μ' ένα γονιό πιάσαμε ψιλή κουβέντα, για να μην πω ψιλό καβγά. Τους ρώτησα αν συμφωνούν οι τουαλέτες να μην έχουν χαρτί. Να μην έχουν σαπούνι να πλυθούν οι μαθητές. Να είναι βρόμικοι οι τοίχοι. Αν διαφωνούν πως χρειάζεται στο Γυμνάσιο η ενισχυτική...
Με κοιτούσαν με κάτι μάτια... γεμάτα έκπληξη...
Συγχύστηκα με την μαλακεία τους κι έφυγα...

Για τους υπολογιστές των μαθητών

Τόσα πολλά ευρώ για τόσα λίγα!

450 € στοιχίζει στον κάθε Έλληνα και κάθε Ευρωπαίο φορολογούμενο ο ηλεκτρονικός υπολογιστής των μαθητών. Ένας υπολογιστής που διαθέτει μόνο 1 γίγα μνήμη και 160 γίγα σκληρό δίσκο.
Μου φάνηκαν τόσα πολλά τα ευρώ για τόσα λίγα! Έτσι, έκανα μια βόλτα στα ηλεκτρονικά καταστήματα και είδα τους υπολογιστές που πρόσφεραν ειδικά για τους μαθητές. Διάλεξα μερικά μοντέλα και μετά έκανα μια νέα αναζήτηση. Το νέο:

Τα ίδια μοντέλα τα βρήκα σε τιμές πολύ πολύ μικρότερες. Μέχρι και 200 € φτηνότερα!

Με 450 € θα μπορούσε να αγοράσει κάποιος φορητό υπολογιστή (λάπτοπ) με 3πλάσιες αποδόσεις και με οθόνη πολύ μεγαλύτερη από τις έντεκα ίντσες.

Εκείνος ο υπολογιστής των 100€, που είχε ξεκινήσει ο Νεγκρεπόντε και απ' ότι θυμάμαι είχε ενδιαφερθεί και το ελληνικό δημόσιο, τι έγινε; Για όσους είναι δύσπιστοι ας διαβάσουν σχετικό άρθρο εδώ ή εδώ ή εδώ. Γιατί ξεχάστηκε εντελώς; Μήπως δεν μας έκανε γιατί ήταν πολύ φτηνός;

Εκτός από τις πανάκριβες συκευές, μέσα στα 450 € συμπεριλαμβάνεται και η αμοιβή προς τη μικρομαλακή, τη μάικροσοφτ, για το καταπληκτικό (!) λογισμικό της, τα βίστα. Για να μην κατηγορήσει όμως κανείς την κυβέρνηση ότι ξεπουλιέται στη μικρομαλακή συμπεριέλαβαν και δωρεάν λογισμικό· μια έκδοση των λάινουξ, την ουμπούντου.
Η ουμπούντου είναι η πιο φιλική προς το χρήστη έκδοση και μοιάζει με κείνη της μικρομαλακής.

Αφού όμως υπάρχει το δωρεάν λογισμικό, γιατί εμείς έπρεπε να πληρώσουμε και τη μικρομαλακή! Μωρέ, μήπως μας θεωρούν μικρομαλάκες;

Αφού δόθηκαν τα κουπόνια στους μαθητές, οι οποίοι διάλεξαν τους υπολογιστές τους σύμφωνα με ποιο κριτήριο (μου έλεγαν περίπτωση που πήγε ο γονιός με την κόρη του σ' ένα μαγαζί, τους έλεγε ο υπάλληλος τα χαρακτηριστικά των διάφορων υπολογιστών και στο τέλος, όταν ρώτησε ποιον υπολογιστή θέλετε απ' όλους, απάντησε η κόρη: τον ροζ!) ήρθε και η σειρά των καθηγητών.

Οι καθηγητές θα πρέπει κι αυτοί να πάρουν το κουπόνι τους και να τρέξουν στα μαγαζιά...
Για να πάρουν το κουπόνι θα πρέπει πρώτα οι καθητητές να δηλώσουν ότι θα κάνουν το μάθημα με ψηφιακό τρόπο κατά 30% τουλάχιστον, να γίνει συνεδρίαση του συλλόγου, να γραφεί πρακτικό, να σταλεί το πρακτικό στις διευθύνσεις και μετά να πάρουν τον υπολογιστή. Λογικά θα περίμενε κανείς ότι μετά από τόση διαδικασία οι υπολογιστές θα ανήκουν στους εκπαιδευτικούς. Χα, χι, χο. Λάθος. Οι υπολογιστές θα ανήκουν στο σχολείο.

Ερώτηση 1η. Κι αν κανένας καθηγητής δε δηλώσει ότι θα κάνει το μάθημα ψηφιακά, τι θα γίνουν οι υπολογιστές που πήραν οι μαθητές; Θα τους επιστρέψουν;

Ερώτηση 2η. Συμφωνώ απολύτως οι υπολογιστές να μη δοθούν στους καθηγητές ως περιουσία αλλά να ανήκουν στο σχολείο. Αφού όμως θα ανήκουν στο σχολείο τι χρειάζεται όλη τούτη η διαδικασία; Δεν ήταν πιο εύκολο να στείλουν τους διευθυντές να αγοράσουν πέντε υπολογιστές για κάθε σχολείο;

Ο κάθε μαθητικός υπολογιστής περιέχει και τα σχολικά βιβλία σε μορφή pdf.
Πάλι απορίες έχω κι εδώ
α) Αφού έχουν τα κανονικά βιβλία τι τα θέλουν τα ψηφιακά;
β) Αφού στο δικτυακό τόπο του ΟΕΔΒ διατίθενται τα βιβλία και σε μορφή htm, δηλαδή στη μορφή που διαβάζετε αυτή τη στιγμή αυτό το κείμενο και είναι πιο εύκολα στο χρήστη γιατί μπορεί να αντιγράψει ό,τι θέλει, γιατί τα βάλανε σε pdf που θέλει και γνώσεις και λογισμικό για την επεξεργασία τους;

Και να σκεφτεί κανείς ότι ακόμα τα όργανα δεν άρχισαν να βαρούν.

Πάντως εγώ που διδάσκω ιστορία πρώτης τάξης, άρα οι μαθητές μου θα έχουν από την Τρίτη 6 Οκτωβρίου υπολογιστή, δε βρήκα ακόμη τον τρόπο πώς να χωρέσω τις 150 σελίδες ύλη σε ερευνητική μάθηση.

Όποιος έχει καμιά καλή και κυρίως εφαρμόσιμη πρόταση, παρακαλώ να βοηθήσει.


Βεβαίως δεν έχει πεισθεί ακόμη ο διευθυντής του Λυκείου, με το οποίο συστεγαζόμαστε και ο οποίος διαχειρίζεται το χρήμα, ότι χρειαζόμαστε δικτύωση, υποδομές κτλ κτλ.


Ή πολύ μαύρα τα βλέπω όλα ή πολύ μαύρα είναι!
Μήπως φταίει το φόντο που έχω, που μου φτιάχνει την τέτοια διάθεση;...

Άντε και καλό βόλι στις εκλογές.
Σημαδέψτε καλά και ... ψηφίστε!

Νέα χρονιά - Καλή χρονιά

Αρχίζει και πάλι η νέα σχολική χρονιά.

Το σημαντικό νέο για φέτος θα είναι οι υπολογιστές στους μαθητές της Α' Γυμνασίου.
Μπαίνει, λοιπόν, και η ελληνική εκπαίδευση στην ψηφιακή εποχή. Ουάου που λένε κι οι Αμερικάνοι.

Βέβαια δε θα γίνονται όλα τα μαθήματα με τη βοήθεια του υπολογιστή... Από τα φιλολογικά, για παράδειγμα, θα διδάσκεται μόνο η Ιστορία.

Όχι πως θέλω να γκρινιάξω, αλλά κάποια πράγματα, βρε παιδί μου, βγάζουν μάτι.
Έχω κι ένα κιλό απορίες:

Ποιοι συνάδελφοι ξέρουν τι να κάνουν και πώς να το κάνουν, τώρα που οι μαθητές τους θα έχουν υπολογιστή;

Ξέρουμε ότι παρόλο που πολλοί συνάδελφοι πήγαν στην επιμόρφωση α' επιπέδου, και πέρασαν την πιστοποίηση, δε θυμούνται σχεδόν τίποτε απ' αυτά που έμαθαν· δυστυχώς με δική τους ευθύνη ή εξαιτίας της ανευθυνότητάς τους.

Οι συνάδελφοι των άλλων ειδικοτήτων (θεολόγοι, ξενόγλωσσοι) που διδάσκουν ιστορία ως δεύτερη ανάθεση, και τραβούν τα μύρια όσα με το μάθημα, λόγω ασχετοσύνης, τώρα τι θα κάνουν;

Οι μαθητές θα κουβαλούν στο σχολείο τον υπολογιστή καθημερινά, μαζί με τα σχολικά βιβλία; Με άλλα λόγια 10 κιλά τα βιβλία και άλλα 2 ο υπολογιστής σύνολο 12 κιλά στην πλάτη τους;

Αν κάποιος μαθητής κουβαλήσει τον υπολογιστή του στο σχολείο και τελειώσει η μπαταρία του τι θα γίνει; Θα τον αποβάλουμε, όπως συνηθίζουν αρκετοί συνάδελφοι, όταν οι μαθητές τους δε φέρνουν τα βιβλία τους;

Αυτά τα τόσο ωραία προγράμματα (!!!!!!) που υπάρχουν για τα μαθήματα (δες στο Π.Ι.) αυτά θα δουλέψουν οι συνάδελφοι στην τάξη;

Μήπως θα εφαρμοστούν οι ωραίες, πλην όμως ανεφάρμοστες λόγω χρόνου διδακτικές προτάσεις όσων έχουν περάσει από την επιμόρφωση β' επιπέδου; Αναφέρω για παράδειγμα την ωραιότατη και πληρέστατη δουλειά δύο συναδελφισσών για την ασπίδα του Αχιλλέα, για την οποία απαιτούνται οκτώ (8) ώρες διδασκαλίας, όταν στο κανονικό μάθημα αφιερώνονται 2 λεπτά. (δες εδώ)

Ξέρει κανείς αν προβλέφτηκε σε κάποιο σχολείο η διαμόρφωση των χώρων; Να υποθέσω πως οι τάξεις θα χρειάζονται πλήθος από πρίζες, ανάλογη διάταξη των θρανίων κ.τ.λ. Στην αρχή κάτι ακούστηκε ότι κάτι θα γίνει σε επιλεγμένα σχολεία σ' όλη την Ελλάδα, αλλά από τη στιγμή που υπολογιστή παίρνουν όλοι οι μαθητές, άρα... Κι αν ένα σχολείο έχει 2, 3, 4, 5 τμήματα στην Α' τάξη, φαντάζεστε τι υλικοτεχνικές υποδομές απαιτούνται στα σχολεία; Κι αυτά μόνο για φέτος, γιατί υποθέτουμε ότι υπολογιστή θα πάρουν οι μαθητές και της επόμενης χρονιάς και της μεθεπόμενης κ.ο.κ.

Μήπως κάτι για εσωτερικό δίκτυο στην κάθε τάξη; Λογικά οι ασκήσεις και το επιπλέον υλικό δε θα δίνονται σε φωτοτυπίες αλλά σε ηλεκτρονικό αρχείο, κι αυτό χωρίς δίκτυο δεν εφαρμόζεται! Εκτός κι αν ο κάθε μαθητής κουβαλάει και το φλασάκι του και ο καθηγητής μεταφέρει τα αρχεία σε κάθε φλασάκι χωριστά. (Χι χι χι... στα προηγούμενα μπορούσαμε να χαμογελάσουμε· εδώ γελάμε πολύ!)

Μήπως θα γίνει τελικά της κακομοίρας;

Μήπως τελικά οι μόνοι κερδισμένοι θα είναι α) οι μαθητές που θ' αποοκτήσουν δωρεάν Η/Υ και θα μπορούν να κάνουν chat με τους φίλους τους, και β) τα καταστήματα που θα τρελαθούν στις πωλήσεις.

Δεν είναι λίγα τα λεφτά Άρη... 450€ Χ 110.000 μαθητές = 49.500.000 €



Εκτός από τους υπολογιστές έχουμε κι άλλα ωραία(!) νέα.

Γράφτηκε η νέα γραμματική, αναρτήθηκε στον ιστοχώρο του Π.Ι., αλλά τελικά στα σχολεία στάλθηκε η παλιά γραμματική και το παλιό συντακτικό!!!!



Εκείνος ο διάλογος για την Παιδεία που είχε ξεκινήσει και μάλλον θα έφτανε στο τέλος του, τώρα τι θα γίνει. Αν εκλεγεί το ΠΑΣΟΚ θα συνεχίσει ο ίδιος ή θα ξεκινήσει νέος διάλογος από νέα μηδενική βάση... (Κουράζομαι μόνο που το σκέφτομαι)


Τι άλλο θα δουν τα μάτια μας φέτος;

Αγιασμός, Εκλογές, 28η Οκτωβρίου, γρίπη, ίσως ξανά εκλογές, Χριστούγεννα, γρίπη, ίσως ξανά εκλογές, Πάσχα, τέλος.

Αν κάνουμε μάθημα φέτος, θ' ανάψω μια λαμπάδα στους τρεις ιεράρχες...

Kαλή χρονιά

Οι εξετάσεις

Την αφορμή για το σημερινό κείμενο μού την έδωσε το σχόλιο κάποιου μαθητή Γ' Γυμνασίου σε παλιότερη ανάρτηση.

Βλέποντας τα θέματα των Πανελλαδικών εξετάσεων στ' αρχαία, ένιωσα γι' άλλη μια φορά πόσο υπερβολικοί είμαστε όσοι δουλεύουμε στα Γυμνάσια. Οι ασκήσεις της γραμματικής και του συντακτικού στις Πανελλαδικές είναι πανεύκολες σε σύγκριση μ' αυτά που βάζουν πολλοί συνάδελφοι στις εξετάσεις της Β' ή της Γ' Γυμνασίου. Κραυγαλέα θέματα, τα sos θα λέγαμε, στις πανελλαδικές, η διύλιση του κουνουπιού στο Γυμνάσιο.

Ακόμα και στην Α' Γυμνασίου δεν παύουν οι υπερβολές. Στις τελευταίες ενότητες διδάσκεται η ετεροπροσωπία, μια από τις πιο δύσκολες ενότητες για μαθητές Α' Γυμνασίου - αν όχι η πιο δύσκολη. Είναι ολοφάνερο ότι επειδή βρίσκεται στο τέλος της ύλης, δε διδάσκεται και τόσο καλά· άλλωστε έχει πιάσει η άνοιξη και ποιανού παιδιού το μυαλό βρίσκεται στην τάξη! Ασκήσεις στην τάξη δεν έχουν γίνει πολλές - για τις ασκήσεις στο σπίτι δε το συζητώ, γιατί δεν τις αποδέχομαι - άρα η αφομοίωση είναι αμφίβολη. Κι όμως οι συνάδελφοι επιμένουν στην ετεροπροσωπία! Οι μαθητές γράφουν μπούρδες κι οι καθηγητές τους απορούν και βρίζουν που δε διαβάζουν τα παιδιά!!! (Θε μου, πώς κρατάς τα κεραμίδια ξεκάρφωτα και δεν πέφτουν να μας πλακώσουν!)

Μαζί με τα παραπάνω μου ξανάρχονται κι οι ίδιες πάλι σκέψεις: τι εξυπηρετούν οι εξετάσεις σε κάποια λιγότερο σημαντικά μαθήματα, π.χ. τα Θρησκευτικά, τη Γεωγραφία, τη Βιολογία, τα Κείμενα. Γιατί θα πρέπει να μας κυνηγάει τόσο πολύ αυτή η μανία του διαγωνίσματος, της εξέτασης, του γραπτού ελέγχου, του καταναγκασμού;
Τα θρησκευτικά αφορούν την πίστη κάποιου. Η Λογοτεχνία είναι αισθητική απόλαυση. Η Γεωγραφία και η Βιολογία μια σειρά ατελείωτων πληροφοριών που όσο και να τις απομνημονεύεις, δύσκολα θα τις συγκρατήσεις. Είναι μαθήματα που επειδή δεν επαναλαμβάνονται, οι πληροφορίες τους είναι καταδικασμένες να χαθούν. Θυμάμαι κάποτε μαθαίναμε σχεδόν όλα τα οστά του ανθρώπου. Ποιος θυμάται σήμερα πάνω από πέντε; Ακόμα και με την Ιστορία το ίδιο δε συμβαίνει; Όσο και να κλείνουμε τα μάτια αυτή είναι η πραγματικότητα. Πόσοι μαθητές της Γ' Γυμνασίου θυμούνται από την ύλη της Α' Γυμνασίου πότε έγινε η μάχη του Μαραθώνα;

Θα είχαν λόγο εξετάσεις σε τέτοιου είδους μαθήματα, όταν δε θα εξεταζόταν η απομνημόνευση των διδαγμένων αλλά η εφαρμογή των γνώσεων σε άγνωστο. Με άλλα λόγια, τι νόημα έχει να εξετάσεις τον Ιούνιο την ανάλυση που έκανες σ' ένα λογοτεχνικό κείμενο τον προηγούμενο Δεκέμβριο; Το μόνο κέρδος είναι η παπαγαλία. Θα πρέπει να ανοίξει ο μαθητής τα τετράδιά του ή τα λυσάρια του και να διαβάσει ξανά, ξερές και ανούσιες πληροφορίες. Το ίδιο και στη Γεωγραφία, το ίδιο και στη Βιολογία ή τα Θρησκευτικά. Αν όμως στις εξετάσεις εφάρμοζαν τη μεθοδολογία που διδάχθηκαν όλη τη χρονιά πάνω σε ένα άγνωστο αντικείμενο, τότε ίσως θα είχε νόημα να γίνει η εξέταση.

Αυτό όμως προϋποθέτει ότι άλλη δουλειά πρέπει να γίνεται στο σχολείο κι όχι αυτό το σημερινό ρεσιτάλ παπαγαλίας.

Ας ελπίσουμε ότι κάτι τέτοιο ονειερεύεται ο Μπαμπινιώτης κι ο επόμενος υπουργός οικονομικών...

Η γραμματική, η σύνθεση, η παραγωγή κι εμείς

Για το θέμα της παραγωγής και της σύνθεσης στη νέα ελληνική έχω γράψει αρκετές φορές· σε μία από αυτές έγραφα για τη διαφορετική αντίληψη της παραγωγής και της σύνθεσης στα νέα βιβλία της γλώσσας σε σύγκριση με εκείνα της αρχαίας. (βλέπε εδώ)

Τόσα χρόνια είχαμε μια γραμματική (του Τριανταφυλλίδη) που είχε εντελώς διαφορετική θεωρία για τα δύο αυτά φαινόμενα από εκείνη των νέων βιβλίων. Περίμενα τη νέα γραμματική με αγωνία, όχι για κανένα άλλο λόγο, αλλά για να δω με ποια άποψη θα συμφωνεί: με κείνη του Τριανταφυλλίδη ή του Μπαμπινιώτη και της Φιλιππάκη, τις απόψεις των οποίων υιοθετούν τα βιβλία της γλώσσας.

Κυκλοφόρησε, λοιπόν, η νέα γραμματική (στον ιστοχώρο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου). Εκεί στις σελίδες 158-161 διαβάζουμε περί παραγωγής και σύνθεσης την άποψη του Τριανταφυλλίδη.

Βέβαια, οι συγγραφείς της γραμματικής, ο Σωφρόνης Χατζησαββίδης και η Αθανασία Χατζησαββίδη, γνώριζαν την άποψη Μπαμπινιώτη, γι' αυτό και στη σελίδα 161 σημειώνουν "σύμφωνα με ορισμένες αναλύσεις της νέας ελληνικής, οι λέξεις που σχηματίζονται με αχώριστα μόρια είναι παράγωγες..."

Όμως, εμείς

ποια άποψη θα διδάσκουμε: των βιβλίων της γλώσσας ή της γραμματικής;

Τι θα πούμε στους μαθητές όταν διαπιστώσουν ότι άλλα γράφει το βιβλίο κι άλλα η γραμματική;

Τελικά ποιος ρυθμίζει σ' αυτόν τον τόπο τι είναι παραγωγή και τι είναι σύνθεση;

Μήπως να κάνω κι εγώ μια νέα θεωρία, μια θεωρία που θα λέει ότι:
Μια φορά κι έναν καιρό ήταν η παραγωγή και η σύνθεση, αλλά εμάς δε μας νοιάζει ούτε η παραγωγή ούτε η σύνθεση, γι' αυτό ας πάμε στην αυλή να παίξουμε!!!!

Για την παραγωγή κειμένου και πάλι

Να συνεχίσω λίγο τις σκέψεις μου πάνω στο προηγούμενο θέμα ξεκινώντας από τη διαπίστωση όλων "ότι πρέπει να συνδεθεί η διδασκαλία της έκθεσης με τα κριτήρια αξιολόγησης".

Η διαπίστωση αυτή μας οδηγεί σε δύο συμπεράσματα:
α) ότι η παραγωγή κειμένου πρέπει να διδαχθεί
β) ότι η παραγωγή κειμένου πρέπει να διδαχθεί σύμφωνα με κάποια αξιολογικά κριτήρια τα οποία οριοθετούν τι είναι σωστό και τι είναι λάθος.

Τι από τα δύο γίνεται σήμερα στα δώδεκα χρόνια σπουδών; ή στα τελευταία οκτώ χρόνια σπουδών, δηλ. από την Ε' δημοτικού και πέρα;

Η πρώτη περίπτωση ή η παραγωγή κειμένου πρέπει να διδαχθεί

Με τα νέα βιβλία του Δημοτικού και Γυμνασίου στην Ε' και Στ΄Δημοτικού δίνονται κάποιες αρκετά σαφείς οδηγίες - σχεδιαγράμματα για την κατά περίπτωση παραγωγή κειμένου.
Η ύλη των τάξεων αυτών επαναλαμβάνεται θεωρητικά στην Α' και Β' Γυμνασίου. Λέω θεωρητικά γιατί ούτε οι συγγραφείς των βιβλίων ούτε κι αυτοί που τα ενέκριναν δείχνουν να το έχουν πολυκαταλάβει αυτό. Κι αυτό γιατί; Γιατί ενώ σύμφωνα με τις οδηγίες στο Δ.Π.Σ. πρέπει να διδαχθεί η περιγραφή και η αφήγηση, στα βιβλία δεν υπάρχουν σαφείς οδηγίες, δεν υπάρχουν σχεδιαγράμματα και βέβαια το μεγαλύτερο μέρος των κειμένων που ζητούνται από το βιβλίο δεν είναι κείμενα περιγραφής και αφήγησης!!!!

Από την άλλη μεριά εγώ ως καθηγητής δεν έχω καθόλου σαφή εικόνα του τι σημαίνει περιγραφικό κείμενο. Πώς στήνεται η παράγραφος σ' ένα περιγραφικό κείμενο. Τι πρέπει να προσέξει ο μαθητής, πώς πρέπει να κατευθύνει τη σκέψη του. Με άλλα λόγια στην ουσία αδυνατώ να τον βοηθήσω.

Τέλος, πόσος χρόνος δίνεται για την παραγωγή κειμένου; Είμαστε ικανοποιημένοι με 6 - 8 κείμενα τη χρονιά;

Φυσικά τα ίδια γίνονται και στις άλλες τάξεις του Γυμνασίου και στο Λύκειο.

Συμπέρασμα πρώτο: Τελικά μάλλον δε διδάσκουμε παραγωγή κειμένου.

Η δεύτερη περίπτωση ή η παραγωγή κειμένου πρέπει να διδαχθεί σύμφωνα με κάποια κριτήρια

Εκτός από την ορθογραφία, λίγο τη δομή της παραγράφου με τι άλλο έχουμε ασχοληθεί συστηματικά;
Συστηματικά σημαίνει ότι σε κάθε κείμενο ο μαθητής θα πρέπει να γνωρίζει κατά πόσο το κείμενο του ικανοποιεί τα κριτήρια αξιολόγησης, άρα ο μαθητής θα πρέπει να γνωρίζει τα κριτήρια αξιολόγησης, ώστε να φροντίζει να τα πετύχει. Φυσικά θα πρέπει να γνωρίζει τα κριτήρια και ο εκπαιδευτικός!!!
Πολύ συχνά αναφέρουμε ως παρατήρηση το "ελλιπής ανάπτυξη". Κατά πόσο στέκει μια τέτοια παρατήρηση; Είναι σαφές ότι δεν έχει την ίδια αξία σε όλες τις περιπτώσεις. Αρκεί μια γενικόλογη παρατήρηση για να βοηθήσει κάποιον; Αν μας πει κάποιος την ώρα που οδηγούμε ότι δεν παίρνουμε σωστά τη στροφή, μάς φτάνει αυτή η παρατήρηση για να μας κάνει καλύτερους οδηγούς;

Συμπέρασμα δεύτερο: Σε γενικές γραμμές δε διδάσκεται η παραγωγή κειμένου με βάση κάποια γνωστά για το μαθητή κριτήρια, άρα δεν αξιολογείται και σωστά.

Και ενώ, λοιπόν δε διδάσκουμε συστηματικά και σε ποσότητα την παραγωγή κειμένου, εμείς περιμένουμε από τους μαθητές μας να γράψουν!

Μα γι αυτό γεμίζουν τα φρονιστήρια!

Κι εδώ έρχεται λογικά το ερώτημα: η ποιότητα των εξετάσεων συμβαδίζει με την ποιότητα της εκπαίδευσης που παρέχεται στα σχολειά μας; Ή να το θέσω ανάστροφα: Νομιμοποιείται το εκπαιδευτικό σύστημα να εξετάζει τους μαθητές σε κάτι που ουσιαστικά δεν τους το δίδαξε;

Σύστημα αναλυτικής αξιολόγησης.

Ανεβάζω το σύστημα αναλυτικής αξιολόγησης για την παραγωγή κειμένου.

ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

Α. Ορθογραφία, Μορφολογία
1. Κακή χρήση του τόνου
2. Ακόμα και πολύ απλές λέξεις παρουσιάζονται με λάθη στην κλίση. Πολύ σοβαρά προβλήματα στην ορθογραφία.
3. Μερικά προβλήματα στις καταλήξεις των ουσιαστικών, αλλά αρκετά συχνά προβλήματα στις καταλήξεις των ρημάτων. Συχνά λάθη στην ορθογραφία των λέξεων.
4. Επαρκής έλεγχος στη γραφή των καταλήξεων, αλλά σποραδικά λάθη στη γραφή των λέξεων. Προβλήματα στην κλίση των αρχαιότροπων επιθέτων.
5. Κανένα πρόβλημα στο γραμματικό σχηματισμό των λέξεων. Πολύ καλός έλεγχος στην ορθογραφία, ακόμα και σε δύσκολες ή ασυνήθιστες λέξεις.

Β. Στίξη.
1. Τα σημεία της στίξης σχεδόν απουσιάζουν από το κείμενο.
2. Ικανοποιητική η χρήση της τελείας, αρκετά προβλήματα με το κόμμα και ανεπαρκής χρήση των άλλων σημείων στίξης.
3. Ελάχιστα προβλήματα με το κόμμα, δεν αξιοποιούνται τα άλλα σημεία στίξης.
4. Ελάχιστα προβλήματα με το κόμμα, αξιοποιούνται και τα άλλα σημεία στίξης.
5. Η στίξη εξυπηρετεί τη νοηματική συνοχή του κειμένου και, επιπλέον. αναδεικνύει τα σημεία στα οποία πρέπει να δοθεί έμφαση και ιδιαίτερος νοηματικός χρωματισμός.

Γ. Σύνταξη.
1. Η ασυνταξία προκαλεί δυσκολίες στην κατανόηση του νοήματος.
2. Πολύ απλοϊκή σύνταξη, χρήση κυρίως της παράταξης.
3. Ο πομπός προσπαθεί να χρησιμοποιήσει πιο σύνθετο λόγο, με υποτακτική σύνταξη, αλλά παρουσιάζονται προβλήματα που σχετίζονται με τη σαφήνεια του νοήματος και με τη χρήση της στίξης.
4. Χρήση πολύπλοκης σύνταξης, χωρίς προβλήματα τις περισσότερες φορές.
5. Χρησιμοποιείται μια ποικιλία συντάξεων, συμπεριλαμβανομένης και εκείνης των μετοχών.

Δ. Λεξιλόγιο.
1. Λεξιλόγιο περιορισμένο στις βασικές καθημερινές λέξεις.
2. Προσπάθεια του πομπού να διανθίσει το λόγο του με επίθετα και ορισμένες ειδικές ή ασυνήθιστες λέξεις. Τις περισσότερες φορές όμως, η χρήση τους δεν είναι επιτυχής και ακριβής.
3. Ο πομπός κατέχει ένα επαρκές βασικό λεξιλόγιο. Η προσπάθειά του, όμως, να εκφραστεί μεταφορικά ή να χρησιμοποιήσει ειδικές ή λιγότερο γνωστές λέξεις συναντά αρκετές φορές προβλήματα.
4. Ικανοποιητικός ο έλεγχος του πομπού στο λεξιλόγιο, με το οποίο μπορεί να εκφράσει και τις αφηρημένες έννοιες.
5. Κατοχή ενός πλούσιου λεξιλογίου. Ο πομπός έχει τη δυνατότητα και τη γνώση να επιλέγει ανάμεσα σε συνώνυμα, τη σωστή λέξη για τις απαιτήσεις του λόγου του κάθε φορά.

Ε. Οργάνωση του κειμένου.
1. Καμία ένδειξη λογικής οργάνωσης των σκέψεων.
2. Γίνεται λανθασμένος χωρισμός των παραγράφων, έτσι ώστε η ανάγνωση να δυσχεραίνεται μάλλον παρά να διευκολύνεται. Επίσης, δεν υπάρχει οργανωμένος νοηματικός άξονας.
3. Γίνεται κατάχρηση στο χωρισμό των παραγράφων, σχεδόν ύστερα από κάθε πρόταση. Λίγες διαρθρωτικές λέξεις χρησιμοποιούνται, οι οποίες δίνουν στο κείμενο στοιχειώδη συνοχή. Συχνά οι σκέψεις δεν τακτοποιούνται στο νοηματικό άξονα.
4. Ικανοποιητική παραγραφοποίηση. Λίγες διαρθρωτικές λέξεις χρησιμοποιούνται, οι οποίες δίνουν στο κείμενο στοιχειώδη συνοχή. Η αλληλουχία, όμως, των νοημάτων διασπάται, κάποιες φορές, και η δομή του κειμένου διαταράσσεται.
5. Η διάρθρωση του κειμένου, μια μεγάλη ακτίνα διαρθρωτικών λέξεων καθώς και η στίξη δηλώνουν ξεκάθαρα τη λογική σχέση των ιδεών, τα σημεία στα οποία πρέπει να δοθεί έμφαση κ.τ.λ. και γενικότερα οδηγούν τον αναγνώστη να δει το θέμα μέσα από την προοπτική του πομπού.

ΣΤ. Καταλληλότητα του περιεχομένου.
1. Καμία σχέση του περιεχομένου με το θέμα.
2. Περιορισμένη ανάπτυξη, που αφήνει ακάλυπτες σημαντικές πλευρές του θέματος.
3. Ορισμένες πλευρές του θέματος δεν έχουν αναπτυχθεί επαρκώς και, συνεπώς το περιεχόμενο δεν αναδεικνύει όλες τις δυνατότητες του θέματος.
4. Ο δέκτης αναγνώστης τελειώνει την ανάγνωση ικανοποιημένος, αλλά με την αίσθηση ότι χρειαζόταν κάτι ακόμη πριν κλείσει το θέμα.
5. Ικανοποιητική η ανάπτυξη του θέματος. Πλούσιο περιεχόμενο.

Ζ. Αποτελεσματικότητα.
1. Καμιά επικοινωνία του δέκτη δεν επιτυγχάνεται, καθώς δεν υπάρχει επίγνωση της ανάγκης αυτής.
2. Γίνεται προσπάθεια να χρησιμοποιήσει ο πομπός το γράψιμο ως εργαλείο για επικοινωνία. Η ιεράρχηση των σκέψεων και η δομή του κειμένου αρχίζουν να χρησιμοποιούνται έτσι, ώστε να εξυπηρετούν το σκοπό αυτό.
3. Συνείδηση του ιδιαιτέρου ακροατηρίου και προσπάθεια του πομπού να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του. Η αποτελεσματικότητα δεν είναι εξασφαλισμένη, αλλά πιθανή.
4. Η έμφαση σε συγκεκριμένα γεγονότα, χαρακτηριστικά, συναισθήματα κ.τ.λ. λειτουργεί έτσι, ώστε να εδραιωθεί μια επιτυχημένη επικοινωνία μεταξύ πομπού και δέκτη.
5. Η ισχυρή συνοχή και η κατάλληλη διάρθρωση του κειμένου, σε συνδυασμό με το προσωπικό στιλ, συνηγορούν στο να αποδεχτεί ο δέκτης την άποψη του πομπού και καθιστούν το λόγο του αποτελεσματικό.

Για περισσότερες πληροφορίες εδώ

Το ερώτημα είναι γιατί δεν καθιερώθηκε η μέθοδος - καλή ή κακή, υπερβολική ή όχι - εδώ και τόσα χρόνια; Η απάντηση θα είναι κρυμμένη σε κάποιο συρτάρι κάποιου γραφειοκράτη-κομματόσκυλου!

Ένα από τα μεγάλα προβλήματα της παραγωγής κειμένου ως εξεταζόμενου μαθήματος στις πανελλαδικές εξετάσεις είναι η αξιολόγηση. Από τότε που κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά τα βιβλία της Έκθεσης-Έκφρασης στο Λύκειο, είχαν δοθεί οδηγίες για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να αξιολογείται το κάθε κείμενο. Οι οδηγίες αυτές, βέβαια, δεν είχαν υποχρεωτικό χαρακτήρα κι έτσι έμειναν κενό γράμμα. Όσοι τις μελέτησαν και ενδιαφέρθηκαν να αναθεωρήσουν τον τρόπο αξιολόγησης που εφάρμοζαν, είδαν τα θετικά αποτελέσματα μιας ολοκληρωμένης αξιολόγησης από τις επιπτώσεις που είχαν στα παραγόμενα από τους μαθητές κείμενα. Οι πολλοί όμως, αγρόν ηγόρασαν.

Το δυστύχημα είναι ότι ποτέ οι διορθωτές στις πανελλήνιες δεν ενημερώθηκαν, δεν επιμορφώθηκαν, δεν ελέγχθηκαν συστηματικά για τον τρόπο με τον οποίο βαθμολογούν. Έτσι, έχουμε τις τεράστιες βαθμολογικές αποκλίσεις που παρατηρούνται κάθε χρόνο.

Το Υπουργείο από τη μεριά του απλώς στέλνει οδηγίες!
Αντιγράφω από τις "Οδηγίες για την αξιολόγηση της παραγωγής κειμένου στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας του ΓΕΛ και του ΕΠΑ.Λ. "

1. Το περιεχόμενο του παραγόμενου κειμένου αξιολογείται με είκοσι (20) μονάδες. Κριτήρια για την αξιολόγηση του περιεχομένου είναι: η συνάφεια των εκτιθέμενων σκέψεων με τα ζητούμενα του θέματος, η επαρκής τεκμηρίωση των σκέψεων με την παράθεση κατάλληλων επιχειρημάτων, η ανάπτυξη όλων των θεματικών κέντρων, η πρωτοτυπία των ιδεών, ο βαθμός επίτευξης του στόχου που επιδιώκεται με το παραγόμενο κείμενο κ.ά.

2. Η έκφραση/μορφή του κειμένου αξιολογείται με δώδεκα (12) μονάδες. Τα κριτήρια για την αξιολόγηση της έκφρασης είναι η σαφής και ακριβής διατύπωση, ο λεκτικός και εκφραστικός πλούτος, η επιλογή της κατάλληλης γλωσσικής ποικιλίας ανάλογα με το είδος του παραγόμενου κειμένου, η τήρηση των μορφοσυντακτικών κανόνων, η ορθογραφία και η σωστή χρήση των σημείων στίξης κ.ά.

3. Η δομή/διάρθρωση του κειμένου αξιολογείται με οκτώ (8) μονάδες. Τα κριτήρια για την αξιολόγηση της δομής είναι η λογική αλληλουχία των νοημάτων, η συνοχή του κειμένου (ομαλή σύνδεση προτάσεων, παραγράφων και ευρύτερων μερών του κειμένου), η ένταξη του παραγόμενου λόγου στο ζητούμενο επικοινωνιακό πλαίσιο κ.ά.

Είναι προφανές ότι, σε συνδυασμό με την εκτίμηση των επιμέρους στοιχείων (περιεχομένου, έκφρασης και δομής), είναι αναγκαία η συνολική θεώρηση του παραχθέντος κειμένου, πριν από την τελική αξιολόγησή του…»

Ακόμη όμως κι αυτές οι οδηγίες είναι γενικόλογες. Ας δούμε το δεύτερο κριτήριο. Μεταξύ άλλων περιλαμβάνει την ορθογραφία. Έτσι γενικά και αόριστα. Ορθογραφικό λάθος είναι να γράψεις την κατάληξη του ρήματος με -ο- ή με -η-· ορθογραφικό λάθος είναι και ένα λάθος στο θέμα του ρήματος, π.χ. τελειώνο, τελιώνω. Ποιο από τα δύο λάθη είναι σημαντικότερο; Με ποιο βαθμό θα βαθμολογηθούν και τα δύο; Το λάθος της κατάληξης δείχνει άγνοια βασικών κανόνων της ορθογραφίας. Το λάθος στο θέμα δείχνει απλώς άγνοια της ορθογραφίας της συγκεκριμένης λέξης. Είναι ισοδύναμα; Σαφώς όχι. Όμως η ασάφεια των οδηγιών του υπουργείου θα οδηγήσει να θεωρήσουμε και τα δυο λάθη ως ισοδύναμα.

Να μείνουμε μια στιγμή και σ' ένα επιμέρους στοιχείο του τρίτου κριτηρίου· την ένταξη του παραγόμενου λόγου στο ζητούμενο επικοινωνιακό πλαίσιο. Έστω ότι στο θέμα ορίζεται ως επικοινωνιακό πλαίσιο μια επιστολή προς κάποιο φίλο. Αν είναι έτσι, τότε η έκφραση "δικέ μου, έπαθα μεγάλη πλάκα" είναι σωστή, αφού το επικοινωνιακό πλαίσιο την επιτρέπει. Πόσοι όμως βαθμολογητές θα τη δεχτούν ως σωστή. Συνηθισμένοι οι περισσότεροι στο στείρο βερμπαλισμό, θα την απορρίψουν χωρίς δεύτερη κουβέντα, κρίνοντάς την ως ακατάλληλη. Ταυτόχρονα θα επηρεαστεί η κρίση τους και για το πρώτο κριτήριο "λεκτικός και εκφραστικός πλούτος" αφού θα θεωρήσουν ότι ο μαθητής δεν έχει τον κατάλληλο λεκτικό και εκραστικό πλούτο! Με τι βαθμό τελικά θα βαθμολογήσουν το κείμενο; Θα οφείλεται σε λάθος του μαθητή ή σε άγνοια - λάθος του εξεταστή;

Μ' αυτές και με τούτες τις αστειότητες και προχειρότητες αντιμετωπίζεται τόσα χρόνια η έκθεση.
Τι θα πρέπει να γίνει:
α) να καταργηθεί από τα εξεταζόμενα μαθήματα.
β) αν δεν καταργηθεί, να γίνει συστηματική επιμόρφωση όλων όσων εμπλέκονται στη διδασκαλία και στην αξιολόγηση της παραγωγής κειμένου.

Τι θα γίνει απ' αυτά;
Τίποτα απολύτως.
Γιατί;
Γιατί "εδώ είναι Βαλκάνια δεν είναι παίξε γέλασε", γιατί μ' αυτά και μ' εκείνα "ήμουνα νιος και γέρασα και τα μαλλιά μου άσπρισαν"

ΕΥΧΕΣ

Η έκθεση

Και να που έσκασε και η πρώτη απόφαση του νέου υπουργού: Μειώνεται κατά δέκα μονάδες η βαθμολόγηση της "έκθεσης"...

Όπως ήταν αναμενόμενο, ένα μεγάλο μέρος των συναδέλφων - κυρίως μη φιλολόγων αλλά και κάποιων λίγων φιλολόγων - το βρήκε θετικό, ενώ η πλειοψηφία των φιλολόγων άρχισε να ακονίζει τα μαχαίρια της, έσφιξε τις γροθιές της και άρχισε τις ρητορείες για τη γλώσσα που χάνεται, για την εκφραστική ικανότητα των μαθητών που υποβαθμίζεται κ.τ.λ.

Υπάρχουν μια σειρά από ερωτήματα που σχετίζονται τόσο με το χρόνο και τον τρόπο λήψης της απόφασης όσο και με την ίδια την "έκθεση" ως εξεταζόμενο μάθημα για την εισαγωγή στα ΑΕΙ και ΤΕΙ.

1. Η απόφαση αυτή του υπουργού έχει σχέση με την tabula rasa ή όχι;

• Αν ναι, έγινε κάποιος διάλογος από μηδενική βάση;

2. Να υποθέσω ότι γνωμοδότησε γι' αυτήν κάποιος φορέας, π.χ. το παιδαγωγικό ινστιτούτο ;

3. Πρέπει να εξετάζονται οι μαθητές στην παραγωγή κειμένου;

• Το ερώτημα δεν είναι καινούργιο. Συζητείται εδώ και πολλά χρόνια. Απλώς, κανείς δεν τολμάει να πει ξεκάθαρα ότι η έκθεση είναι περιττή ως εξέταση για τους υποψηφίους των μη φιλολογικών σχολών.
• Μήπως αποδεικνύει κάτι διαφορετικό η πετυχημένη παραγωγή κειμένου;
  
• Εξαρτάται η γνώση των μαθηματικών, της χημείας, της φυσικής, της βιολογίας από την παραγωγή κειμένου σχετικό με την παράδοση, το διάλογο...;
  

4. Πρέπει η παραγωγή κειμένου να περιορίζεται μόνο στην περίληψη και στην έκθεση ιδεών για καθετί το επιστητό;

• Γιατί είναι σημαντικό να γράφει κανείς μόνο ψευτοδοκιμιακού τύπου κείμενα; Η περιγραφή, η αφήγηση δεν είναι είδη λόγου; Αν είναι, γιατί αποκλείονται;
  
• Μήπως η περιγραφή είναι ίσως πιο σημαντική από το δοκίμιο για έναν υποψήφιο της ιατρικής ή της φυσικομαθηματικής;
  

5. Είναι λογικό με τα εφόδια που δίνει μ ό ν ο το σχολείο να γράψει ποιοτικό κείμενο ένας μαθητής;

• Υπάρχει κανείς που να πιστεύει ότι αν δεν πήγαιναν οι υποψήφιοι στα φροντιστήρια, όπου γράφουν καμιά τριανταριά κείμενα, θα ήταν άξιοι και ικανοί να μάθουν να γράφουν μόνο με τα 4 ή 5 ή 6 κείμενα που γράφουν στο σχολείο;
  

6. Είναι διδακτή η παραγωγή κειμένου;

• Έχουμε απαντήσει θετικά στο ερώτημα εδώ και χρόνια, γι' αυτό και τα νέα βιβλία είναι προσανατολισμένα σ' αυτό το στόχο.
  

7. Είναι διδακτή η αξιολόγηση ενός γραπτού κειμένου;

• Εδώ ερχόμαστε στο ζήτημα των ζητημάτων. Αν είναι η διδακτή η παραγωγή, τότε είναι διδακτή και η αξιολόγηση. Αυτό είναι ξεκαθαρισμένο στη διεθνή βιβλιογραφία, όμως το αντιπαρέρχεται επίμονα ένα μεγάλο μέρος των φιλολόγων καθώς αρνείται κάθε μεθοδική αξιολόγηση με βάση κάποια κριτήρια.
  

• Και στην ελληνική άλλωστε βιβλιογραφία υπάρχουν εξαιρετικές δουλειές (δες εδώ), που αποδεικνύουν:

• α) ότι είναι δυνατή η αντικειμενική αξιολόγηση ενός κειμένου με βάση προκαθορισμένα κριτήρια, π.χ. ορθογραφία, σύνταξη, δομή, επικοινωνιακό πλαίσιο κ.τ.λ.,
• β) ότι όπου εφαρμόστηκε η αξιολόγηση έδινε σχεδόν τα ίδια αποτελέσματα, με ελάχιστη βαθμολογική απόκλιση,
• γ) ότι βοηθάει κυρίως τους μαθητές, γιατί τους δείχνει εύκολα και γρήγορα τα σημεία στα οποία κάνουν λάθη, άρα τα σημεία που θα πρέπει να διορθώσουν,
  
• δ) ότι μεγάλο μέρος των φιλολόγων βαθμολογεί με βάση υποκειμενικά και ακαθόριστα κριτήρια. Άλλωστε, το βλέπουμε στα αποτελέσματα των πανελληνίων: 35 μόρια ο α' βαθμολογητής, 85 μόρια ο β'!
  

Το ζήτημα της παραγωγής κειμένου είναι τεράστιο!
Το εκπαιδευτικό μας σύστημα θεωρητικά αναγνωρίζει τη σημασία του.
Στην πράξη το έχει γραμμένο στα παλιά του τα παπούτσια.
Αρκεί να δει κανείς τα βιβλία της γλώσσας: 9 διδακτικές ώρες μιας ενότητας για όλα τα άλλα, 1 ώρα για παραγωγή κειμένου.

Τέλος, μια απορία: αν καταργηθούν οι εξετάσεις, και οι απόφοιτοι του Λυκείου εγγράφονται στο Πανεπιστήμιο αμέσως, τότε τι θα έχει να πει η Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων και όλοι όσοι τάσσονται υπέρ της έκθεσης ως μάθημα που εξετάζεται για την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση;

Για το διάλογο, τα κτίρια κ.ά.

"Πες μου το φίλο σου να σου πως ποιος είσαι", λέει μια παροιμία.
"Δείξε μου τα σχολικά κτίρια να σου πω τι εκπαίδευση έχεις" θα μπορούσε να γίνει μια παροιμιώδης έκφραση, τώρα που είναι και πάλι επίκαιρο το μέγα ζήτημα της δημόσιας εκπαίδευσης.

Ήθελα εδώ και πολύ καιρό να γράψω για τα σχολικά κτίρια, όλο όμως και το ανέβαλα. Νομίζω πως ήρθε πια ο καιρός του. Και ήρθε ο καιρός του, γιατί μπήκαμε για άλλη μια φορά στις ατελείωτες συζητήσεις του τίποτα. Δε θέλω, αλήθεια, να προδικάσω τις προθέσεις κανενός, αλλά όποιος έχει καεί από το γάλα φυσάει και το γιαούρτι.

Ποια συζήτηση για αναβάθμιση της δημόσιας δωρεάν εκπαίδευσης μπορεί να γίνει, όταν δε συζητάμε για τα λεφτά. ΛΕΦΤΑ, ΧΡΗΜΑΤΑ, money, πώς το λέτε εσείς εδώ, γιατί δε θυμάμαι πως το λέμε εμείς εκεί, που έλεγε και η Βασιλειάδου.

Πώς να αναβαθμίσεις το Δημοτικό ή το Γυμνάσιο ή το Λύκειο με τα υπάρχοντα κτίρια και τις υπάρχουσες υλικοτεχνικές υποδομές; Γίνεται;

Ας τα πούμε με παραδείγματα. Μιλάμε για την αναγκαιότητα της πληροφορικής στην εκπαίδευση. Ωραία και καλά (ως ένα βαθμό, γιατί χωράει πολλή συζήτηση το θέμα). Πώς όμως να κάνεις το μάθημα με υπολογιστές, όταν δεν έχεις υπολογιστές; Ή τους υπολογιστές που έχεις στο εργαστήριο πληροφορικής δεν μπορείς να τους χρησιμοποιήσεις, γιατί δεν υπάρχει ελεύθερη ώρα ή γιατί όταν υπάρχει ελεύθερη ώρα εσύ δεν κάνεις μάθημα με το τμήμα που θέλεις; Με τα λόγια όλα είναι ωραία! Στην πράξη τι γίνεται!

Κι αν ευσταθεί η δικαιολογία πως τα περισσότερα κτίρια είναι παλιά, τι να πεις για τα καινούρια; Πόσες αίθουσες εργαστηρίων πληροφορικής ή φυσικής ή χημείας ή καλλιτεχνικών προβλέπουν; Να μην πω για τις αίθουσες-εργαστήρια γλώσσας, κατά το παράδειγμα της Κύπρου. Να μη ρωτήσω βέβαια για τους υπόλοιπους χώρους, όπως βιβλιοθήκες, γυμναστήρια, αποδυτήρια, χώρους εστίασης.

Αν έχουμε κατά νου ένα άλλο σχολείο, ένα άλλο εκπαιδευτικό σύστημα, αυτό δε γίνεται να χωρέσει στα υπάρχοντα σχολικά κτίρια. Αν θέλουμε σχολειά σύμφωνα με το παράδειγμα του γαλλικού ή του γερμανικού ή του φιλανδικού μοντέλου δε γίνεται να μην έχουμε εργαστήρια, γυμναστήρια, χώρους εστίασης. Επιμένω με το χώρο εστίασης, γιατί το ζήσαμε και το ζούμε με τα ολοήμερα δημοτικά. Αν περάσει μια βόλτα το υγειονομικό δε νομίζω ότι θα μείνουν και πολλά σχολεία με ολοήμερο.

Εδώ, κάλλιστα μπορείτε να με βρίσετε που μιλώ για αίθουσες εστίασης όταν, κάνουμε μάθημα στα υπόγεια, στις αποθήκες, όταν καταργήσαμε τα γυμναστήρια και τα μετατρέψαμε σε αίθουσες με γυψοσανίδες! Δίκιο θα έχετε!

Και ο χορός των δικαιολογιών μακρύς. Τάχα μου στα μεγάλα αστικά κέντρα δεν υπάρχουν οικόπεδα. Άσχετο αν υπάρχουν οικόπεδα, τα οποία είναι δεσμευμένα για απαλλοτρίωση εδώ και χρόνια και περιμένουν την ημερομηνία αποδέσμευσής τους. Γύρω στη γειτονιά μου υπάρχουν τέσσερα τέτοια οικόπεδα, δεσμευμένα εδώ και δεκαετίες. Σ' όλο αυτό το διάστημα δεν έγινε καμιά προσπάθεια από το δήμο για την ανέγερση κάποιου σχολείου. Κι έπειτα βγαίνουν οι δημαρχαίοι και οι νομαρχαίοι στις τηλεοράσεις και λένε αρλούμπες. Γιατί άραγε παραμένουν έτσι τα οικόπεδα αυτά; Μήπως πρόκειται να κερδίσει κάποιος που δε θα γίνουν σχολεία; Έτσι ρωτάω, για πλάκα.

Κι η άλλη η δικαιολογία, τάχα μου ότι δεν έχουμε λεφτά. Καλέ, αλήθεια! Πόσα θα ξοδέψουν μόνο οι υπουργοί για να αλλάξουν τη διακόσμηση των γραφείων τους. Πόσα θα ξοδέψουμε για όπλα, για φόρμες παραλλαγής, για αρβύλες, για μπερέδες... (δες το άρθρο στο tvxs). Να μην αναφερθώ στα γνωστά 28 δις...

Άραγε ο κ. Μπαμπινιώτης πώς τη φαντάζεται την αλλαγή στην εκπαίδευση. Νομίζει πως είναι πολύ επαναστατική η ιδέα του με τα σχολικά φροντιστήρια το απόγευμα και πως με κάτι τέτοια θα γίνουμε Φιλανδία;
Δύο τινά έχω να πω:

α) πρέπει να μάθει ότι τα σχολικά φροντιστήρια πρωτολειτούργησαν ήδη από το 1980κάτι. Ήταν τα γνωστά μεταλυκειακά. Εξακολουθούν θεωρητικά να γίνονται ως σήμερα με άλλη ονομασία... (το γνωστό ελληνικό αλλάζει τα ρούχα του ο Μανολιός). Μα αν τα σχολικά φροντιστήρια λύνουν το πρόβλημα, τότε θα είχε λυθεί εδώ και χρόνια. Αλλά δεν...

β) Αν δε γίνονται σήμερα στα περισσότερα σχολεία τα φροντιστήρια είναι γιατί υπάρχουν τα λεφτά (έτσι λένε), γιατί η γραφειοκρατία (δηλαδή η πολιτική και οι πολιτικοί) κάνουν τα αδύνατα δυνατά για να μην λειτουργούν, προβάλλοντας του κόσμου τις δικαιολογίες και φέρνοντας του κόσμου τα εμπόδια, π.χ. ο αριθμός μαθητών ανά τμήμα, οι προσλήψεις των καθηγητών κ.τ.λ.

Καημένε Μπαμπινιώτη, δεν ήξερες, δε ρώταγες;

Η συνέχει στο επόμενο, λόγω ψυχικής εξάντλησης.
Αυτή η εκπαίδευση με σκοτώνει!

Διάβολε, άρχισε ο διάλογος

Πρώτα ορίστηκε ο υπεύθυνος του διαλόγου, που δεν είναι άλλος από τον κ. Μπαμπινιώτη (σχετικό άρθρο στο in.gr).

Όμως πριν καλά καλά αρχίσει ο διάλογος, άρχισαν τα όργανα. Ο άλλος υπεύθυνος σοφός για τα εκπαιδευτικά θέματα, ο κ. Βερέμης, δυσανασχέτησε για το ρόλο του κ. Μπαμπινιώτη και κατά συνέπεια το δικό του παραμερισμό, τα είπε έξω από τα δόντια, ότι αυτός είναι ο Καραμανλής του εκπαιδευτικού κι ο Μπαμπινιώτης ο υπουργός παιδείας, ο Μπαμπινιώτης του απάντησε, ο Βερέμης ίσως του απαντήσει κ.τ.λ. κ.τ.λ.

Μου αρέσει αυτή η ένταση!

Και μια κακία: οι απόψεις του κ. Μπαμπινιώτη για την αναμόρφωση της Παιδείας είναι τόσο ξεκάθαρες όσο ξεκάθαρες είναι και οι απόψεις του για τη γλώσσα;

Πόσο ωραίες είναι μερικές κακίες, που λέει και μια αγαπημένη φίλη.

1ο Υ.Γ. Η παροιμία που λέμε εμείς ο λαός "δυο γάιδαροι μαλώνανε σε ξένο αχυρώνα" ταιριάζει εδώ; Όχι και τόσο... άλλωστε κι αυτοί της εκπαίδευσης ανθρώποι είναι.

2ο Υ.Γ. Το ανθρώποι μου αρέσει πάρα πολύ.

Γραμματική

Υποθέτω ότι ο νέος υπουργός Παιδείας θα χρειάζεται ένα εύλογο χρονικό διάστημα ώστε να ενημερωθεί για τις νέες του αρμοδιότητες, τα προβλήματα της εκπαίδευσης, τα μικρά και μεγάλα κενά.
Ευελπιστώ ότι θα βρεθεί κάποιος από τους πολλούς παρατρεχάμενους να του πει πως εδώ και τέσσερα χρόνια δεν υπάρχει επίσημη σχολική γραμματική, αφού η προηγούμενη, του Τριανταφυλλίδη, μετά από ευδόκιμη υπηρεσία κρίθηκε ως ακατάλληλη, αφού τα νέα βιβλία της γλώσσας του γυμνασίου δεν τη χρησιμοποιούν σχεδόν καθόλου.
Ευελπιστώ ότι κάποιος θα εξηγήσει στον υπουργό ότι το ακατάλληλο της γραμματικής Τριανταφυλλίδη δεν κρίθηκε από κανένα συνέδριο γλωσσολόγων.
Ευελπιστώ ότι ο νέος υπουργός θα διερευνήσει τάχιστα, πριν από το διάλογο tabula rasa για την παιδεία, το ιδιαίτερα σοβαρό τούτο θέμα και θα προσπαθήσει να βρει τη λύση του.

Με τις λιγοστές μου γνώσεις θα μπορούσα να πληροφορήσω τον υπουργό ότι ο καθηγητής πανεπιστημίου που ανέλαβε τη συγγραφή της έχει ήδη (εδώ και 2 χρόνια) ολοκληρώσει το έργο του.

Περιμένω εναγωνίως να με πληροφορήσει κάποιος ως πότε θα διδάσκεται στο μάθημα της γλώσσας του Δημοτικού ότι η λέξη διατροφή είναι σύνθετη και στο μάθημα της γλώσσας του Γυμνασίου ότι η λέξη διατροφή είναι παράγωγη.

Επιτέλους, ας λύσει κάποιος κάποτε αυτή τη διαστροφή με τη διατροφή.

Ευελπιστώ η συζήτηση για τη γραμματική να μην τύχει της tabula rasa και quo vadis τύχης της υπόλοιπης εκπαίδευσης.

Υ.Γ.
Με tabula rasa και quo vadis πέρασα 20 χρόνια δάσκαλος. Υπομονή, έμειναν άλλα 15.

Λατινικά

Tabula rasa ο ένας
Quo vadis ο άλλος
Άντε στα τσακίδια κι οι δυο σας,
λέω εγώ σεμνά και ταπεινά.

Ο διάλογος

Αν θυμάμαι καλά, ο πρώτος διάλογος για την Παιδεία έγινε την εποχή που υπουργός παιδείας ήταν ο Σουφλιάς. Είχε τυπώσει τότε ο υπουργός ειδικά ερωτηματολόγια για τους εκπαιδευτικούς, για τους μαθητές και δε θυμάμαι για ποιους άλλους. Τα είχαμε συμπληρώσει, τα στείλαμε και μετά ο Σουφλιάς ... έπαψε να είναι υπουργός!

Τα ερωτηματολόγια κάπου συγκεντρώθηκαν, υποθέτω, κάποιος θα τα διάβασε, θα κωδικοποίησε τις απαντήσεις, ίσως και να έβγαλε κάποιο συμπέρασμα. Ίσως και να μην τα διάβασε κανείς. Δε μου φαίνεται περίεργο. Την απορία μου όμως εξακολουθώ να την έχω: τι να έγιναν όλα εκείνα τα ερωτηματολόγια;
Μετά τον Σουφλιά ήρθαν κι άλλοι υπουργοί. Έχασα πια τον μπούσουλα ποιοι από αυτούς ξεκίνησαν διάλογο για την παιδεία.

Κάποια στιγμή έγιναν της μόδας οι επιτροπές "σοφών. Επί Σημίτη πρέπει να ήτανε. Τότε είχαμε σοφούς για την οικονομία (επιτροπή Σπράου), επιτροπή για το ασφαλιστικό, επιτροπή για την παιδεία κλπ. Η επιτροπή σοφών είναι μια ωραία ιστορία. Βάζει η κυβέρνηση κάποιους σοφούς για να αποφανθούν για μια σειρά θεμάτων. Η κοινή γνώμη, που έχει ήδη πληροφορηθεί μέσω διαρροών τις αποφάσεις της επιτροπής, αντιδρά. Η κυβέρνηση όμως δε φέρει καμία ευθύνη, αφού οι προτάσεις δεν ήταν δικές της, αλλά της επιτροπής!

Τα τελευταία χρόνια έχουμε και τα δύο. Και τους σοφούς και το διάλογο. Η Μαριέτα ήθελε να κάνει διάλογο, ο Στυλιανίδης ήθελε να κάνει διάλογο, ε τι να κάνει και ο Άρης, είπε να κάνει κι αυτός ένα διάλογο!

Τόσα χρόνια διαλεγόμαστε σ' αυτόν τον τόπο.

Τώρα θα πρέπει να διαλεχθούμε για άλλη μια φορά για την περιβόητη εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Πιστεύει κανείς ότι οι κυβερνήσεις που τόσα χρόνια νομοθετούσαν εξεταστικούς νόμους άλλαξαν άποψη και συμφώνησαν με το πάγιο αίτημα των εκπαιδευτικών για αποδέσμευση του Λυκείου από τις εξετάσεις ή για την κατάργηση των εξετάσεων; Γίνονται τέτοιες αλλαγές από τη μια μέρα στην άλλη; Να που γίνονται. Γιατί όμως;

Αν νομιμοποιηθούν τα ιδιωτικά πανεπιστήμια θα υπάρξει το εξής πρόβλημα. Από τη μια θα έχουμε δημόσια πανεπιστήμια στα οποία για να μπει κάποιος θα χρειάζεται να δώσει εξετάσεις και να γράψει κατά μέσο όρο 10 και από την άλλη θα έχουμε τα ιδιωτικά στα οποία θα μπαίνει όποιος θέλει μ' ότι βαθμό κι αν έχει, κάτι σαν το μπάτε σκύλοι αλέστε, της παροιμίας, σαν αυτό που γίνεται ως τα σήμερα.

Για να μην υπάρξει αυτή η "αδικία" δύο τινά πρέπει να γίνουν:
α) ή οι μαθητές να δίνουν εξετάσεις και για τα δημόσια και για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια ή
β) να καταργηθούν οι εξετάσεις.

Πάντως θα γελάσουμε πάρα πολύ αν δούμε την ΟΛΜΕ, υπερασπιζόμενη το δωρεάν δημόσιο πανεπιστήμιο, να διαφωνεί με την ελεύθερη πρόσβαση.

Ερώτηση: Γιατί η κυβέρνηση δεν εξαγγέλλει ευθέως τη θέση της; Μήπως σκοπεύει να την πουλήσει ως προεκλογική υπόσχεση;

Καλώς τον Άρη

Τέλειωσε κι αυτός ο υπουργός.
Τι έγινε, πώς έγινε, κανείς δεν το κατάλαβε.
Εκεί που συζητούσε με τον πρώτο για τη συνέχιση του μεταρρυθμιστικού έργου, αυτός τον έπαψε.
Γι' αυτό και ο πρώην δήλωσε με θλίψη ότι δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει το έργο του, ότι ήθελε άλλους 8 μήνες...

Αν θυμάμαι καλά η πρώτη μεταρρυθμιστική πράξη του αποχωρήσαντος ήταν η αντικατάσταση του βιβλίου ιστορίας της Στ' Δημοτικού! Εκείνο το βιβλίο που ήταν η αιτία να μην επανεκλεγεί η προηγούμενη υπουργός Παιδείας. Άλλη μεταρρυθμιστική πράξη δε θυμάμαι. Όχι, λάθος έκανα. Είχαμε και μια δεύτερη· είχαμε εκείνη τη φθινοπωρινή φαρσοκωμωδία του προγραμματισμού! (Τι να έγιναν όλα εκείνα τα χαρτιά που συμπληρώθηκαν; Πού να βρίσκονται άραγε;) Είχαμε και μια τρίτη, να μην τον αδικώ. Ήταν εκείνη για το μάθημα των θρησκευτικών, που θα το παρακολουθούσαν όσοι ήθελαν, ενώ αυτοί που δε θα το παρακολουθούσαν δε θα δήλωναν το λόγο που δε θέλουν να το παρακολουθήσουν κι όσοι δε το παρακολουθούσαν θα παρακολουθούσαν κάτι άλλο, αλλά τελικά δεν πρόλαβα να παρακολουθήσω τι ακολούθησε... ... ... με παρακολουθείτε;

Τέλος πάντων, για ποιο μεταρρυθμιστικό έργο θλίβεται ο αποχωρήσας; Προφανώς θα εννοεί το τεράστιο πρόβλημα (;) της πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση!

Το έχουμε μάθει καλά το μάθημά μας τόσα χρόνια. Στο υπουργείο παιδείας η μεταρρύθμιση αφορά:
α) τους απόφοιτους του Λυκείου
και β) το διάστημα από τις 30 Ιουνίου ως τις 31 Αυγούστου.

Θα υπάρξει κανένας υπουργός που θα ασχοληθεί και με τους υπόλοιπους μαθητές και τις υπόλοιπες ημέρες του χρόνου;

Ας ελπίσουμε ότι ο Άρης θα αποτελέσει την εξαίρεση.


Ελπίζω κι εγώ σε κάτι πράγματα...

Τα δεκεμβριάτικα

Από τα τόσα πολλά που έγιναν αυτές τις ημέρες, από τα τόσα λόγια που ειπώθηκαν, τις τόσες "βαθυστόχαστες" αναλύσεις ποιο συμπέρασμα προέκυψε για τους πολιτικούς και τις πολιτικές τους; Άραγε το κατάλαβαν οι πολιτικοί μας -μηδενός εξαιρουμένου- πως ό,τι έγινε, έγινε επειδή έπαψαν πια να εμπνέουν, επειδή κατάργησαν τον κατεξοχήν ρόλο των κομμάτων, που δεν είναι άλλος από το να αποτελούν την πηγή του οράματος για την κοινωνία του μέλλοντος;

Ο Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ ξευτέλισαν το όνειρο της αλλαγής.
Ο Καραμανλής και η ΝΔ ξευτέλισαν το όνειρο της επανίδρυσης του κράτους.
Τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης είναι ανίκανα ακόμη και να δώσουν την ψευδαίσθηση του ονείρου.
Έτσι, το 90% του εκλογικού σώματος έμεινε μετέωρο.

Η απαισιοδοξία και το αδιέξοδο που κυριαρχεί σε κάθε δημοσκόπηση πέρασε και στη νέα γενιά. Κι αν οι μεγαλύτεροι θάβουν το μηδενισμό τους μέσα στην κατανάλωση, κι αν την κατανάλωση την έκαναν τρόπο ζωής για τα παιδιά τους, ξέχασαν ότι κάπου στην άκρη της νεανικής ιδιοσυγκρασίας υπάρχει πάντα μια σπίθα που δε θέλει πολύ για να γίνει φλόγα και να κάψει τα πάντα.

Δε θέλω να γίνω μάντης κακών, όμως πολύ φοβάμαι ότι αφού οι πολιτικοί μας εξακολουθούν να υπνοβατούν -για τους δικούς τους μικροκομματικούς, ψηφοθηρικούς λόγους- θα δούμε κι άλλες θυμικές εξεγέρσεις.

Τέλος, θα ήθελα να προτρέψω αρκετούς τηλεμαλάκες να μελετήσουν την αρχή της γαλλικής επανάστασης. Ίσως κάτι να διδαχτούν.

Οι εκδρομές και οι υπηρεσίες

Σ' αυτήν λοιπόν την τριήμερη (δες την προηγούμενη ανάρτηση) διανυκτερεύσαμε σ' ένα πεντάστερο (!) ξενοδοχείο, κάτω ακριβώς από την Ακρόπολη (το περίφημο Ντιβάνι). Οι γονείς των μαθητών επέμεναν μόνο για πεντάστερα ξενοδοχεία, πιστεύοντας ότι θα εξασφάλιζαν τις καλύτερες συνθήκες στα δωμάτια και τις υπηρεσίες.

Μόλις φτάσαμε και τακτοποιήθηκαν οι μαθητές μας στα δωμάτιά τους άρχισαν και τα προβλήματα. Ενώ τους είχαμε προειδοποιήσει ότι δεν τους συμφέρει σε καμιά περίπτωση να προτιμήσουν τετράκλινο, κάποιοι επέμεναν κι έτσι είχαμε δύο τετράκλινα. Με το που ανέβηκαν στα δωμάτια κατέβηκαν αμέσως, γιατί τα δωμάτια είχαν γεμίσει από κρεβάτια και δεν υπήρχε καθόλου χώρος ούτε και να περπατήσουν. Ευτυχώς, με το που το είπαμε στην Υποδοχή, αμέσως τα τετράκλινα αντικαταστάθηκαν από δίκλινα και το πρόβλημα λύθηκε.

Το 1ο ερώτημα που προκύπτει είναι: γιατί το ξενοδοχείο μας έδωσε τέτοια τετράκλινα και δεν εξήγησε ευθύς εξαρχής ότι ο χώρος του δωματίου δε θα είναι αρκετός; Μήπως έλπιζε ότι οι μαθητές δε θα αντιδρούσαν;

Με το που ξημέρωσε η δεύτερη μέρα και ψάχναμε στα δωμάτια τους μαθητές για να κατεβούν για το πρωινό, διαπιστώνω σ' ένα από τα τρίκλινα ότι δεν ήταν ακριβώς τρίκλινο, αλλά δίκλινο με συμπλήρωμα ως τρίτη κλίνη ένα "ράντζο". Ρωτάω τους μαθητές μου αν υπάρχουν κι άλλα τέτοια δωμάτια και διαπιστώνω με έκπληξη ότι τελικά τα πιο πολλά τρίκλινα είναι ραντζοτρίκλινα.

Απευθύνομαι στο συνοδό του πρακτορείου και του ζητώ να διαμαρτυρηθεί στη διεύθυνση του ξενοδοχείου. Και τι μου λέει ο υποτίθεται συνοδός που οφείλει να με προστατεύσει, ότι δεν μπορεί να διαμαρτυρηθεί, γιατί έτσι είναι τα τρίκλινα σ' όλα τα ξενοδοχεία. Του απαντώ ότι δεν είναι έτσι τα τρίκλινα, ότι τα τρίκλινα σημαίνουν τρεις κλίνες κι όχι δύο κλίνες κι ένα ράντζο, ότι το υποτιθέμενο δικό μου μονόκλινο είναι τρίκλινο (ένα διπλό και ένα μονό κρεβάτι), ότι οι μαθητές μου πλήρωσαν κλίνη κι όχι ράντζο, ότι οι γονείς των μαθητών θα γίνουν έξαλλοι μόλις μάθουν ότι πλήρωσαν του κόσμου τα λεφτά για να κοιμηθεί το παιδί τους στο ράντζο, ότι στο τέλος τέλος οφείλει να με προστατεύσει! Κοντεύουμε να καυγαδίσουμε κανονικά, παρόλα αυτά αρνείται επίμονα να κάνει την οποιαδήποτε ενέργεια.

Εδώ προκύπτει το 2ο ερώτημα: γιατί το ξενοδοχείο μας πετάει σε τέτοια δωμάτια; Οι μαθητές δεν είναι πελάτες; Μήπως είναι κατώτερης στάθμης πολίτες-άνθρωποι; Είναι δυνατόν τα ξενοδοχεία και τα πρακτορεία να μας εξαπατούν με τόση αναίδεια;

Καταλήγω στο μερίδιο της ευθύνης μας. Και τα πρακτορεία και τα ξενοδοχεία κάνουν τη δουλειά τους, (να το πω έτσι ωμά). Εμείς τι κάνουμε; Γιατί επιτρέπουμε με την άγνοιά μας, με την αδιαφορία μας ή τον ωχαδερφισμό μας να ευδοκιμούν τέτοιες καταστάσεις;

Τέλος, θα ήθελα να εφιστήσω την προσοχή όλων των συναδέλφων που ετοιμάζονται για εκδρομές να δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στα συμβόλαια με τα τουριστικά πρακτορεία και να απαιτούν από τα ξενοδοχεία τις καλύτερες των συνθηκών και των υπηρεσιών.

Ας υπερασπιστούμε τα δικαιώματά μας.

Και να μην ξεχνάμε ότι τα πιο πολλά πρακτορεία και ξενοδοχεία επιβιώνουν χάρη στις μαθητικές εκδρομές.

Η τριήμερη

Είχα αποφασίσει να μη συνοδεύσω ξανά μαθητές της Γ' Γυμνασίου στην περίφημη "εκπαιδευτική" εκδρομή στη Βουλή... είναι όμως που δεν άντεξα εκείνα τα μεγάλα μάτια που με κοιτούσαν παρακαλώντας με, εκλιπαρώντας με. Άφησα κατά μέρος τις αποφάσεις του παρελθόντος κι είπα να δώσω μια νέα ευκαιρία, κυρίως στον εαυτό μου. Ήταν τόσο όμορφα αυτά τα μάτια, ήταν τόσο γλυκές αυτές οι μισοάγουρες μισοώριμες φατσούλες που δεν μπόρεσα να αντισταθώ, με νίκησαν.

Η τριήμερη εκδρομή στη Βουλή καθιερώθηκε για να γνωρίσουν οι μαθητές, επισκεπτόμενοι το κοινοβούλιο, τη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος και ταυτόχρονα να μάθουν την ιστορία του κτιρίου. Με αυτήν την ευκαιρία συμπληρώνουμε το πρόγραμμα με επισκέψεις σε διάφορους αρχαιολογικούς χώρους, π.χ. την Ακρόπολη ή το Σούνιο, με θεατρικές παραστάσεις, επισκέψεις σε μουσεία, πινακοθήκες κ.τ.λ. Τέλος, αφιερώνουμε και μια βραδιά για διασκέδαση. Αυτοί τουλάχιστον ήταν οι στόχοι μας και γι' αυτό τις πραγματοποιούσαμε.

Όμως, κάπου στράβωσε όλη η υπόθεση. Οι στόχοι μας χάθηκαν στη διαδρομή και από όλο το πρόγραμμα της εκδρομής τελικά απέμενε αυτό που δεν είχαμε υπολογίσει, τις διανυκτερεύσεις. Έτσι, κουβαλούσαμε μαθητές από τον ένα αρχαιολογικό χώρο στο άλλο μουσείο, από το θέατρο στην πινακοθήκη και κανένας ή σχεδόν κανένας δεν άκουγε τίποτα. Γεμάτοι αδιαφορία σέρνονταν υπάκουα από εδώ κι από εκεί με αυτιά κλειστά και μάτια σφραγισμένα. Η Ακρόπολη τελικά δεν ήταν τίποτα άλλο παρά πέτρες, στην πινακοθήκη οι πίνακες ήταν μουτζούρες που τις κάνει κι ένα παιδάκι κ.τ.λ. κ.τ.λ. Το μόνο που ενδιέφερε τα παιδιά ήταν πώς θα περάσουν το βράδυ στο δωμάτιο, πόσες "εξυπνάδες" θα κάνουν, πώς θα ξεγελάσουν τους καθηγητές, πώς θα παρακάμψουν τους περιορισμούς, πώς θα δείξουν ότι μεγαλώνουν...

Ξέφυγε από τα χέρια μας ο εκπαιδευτικός χαρακτήρας της εκδρομής, χάθηκε, εξανεμίστηκε και οι ευθύνες μας εδώ είναι τεράστιες. Γιατί είναι προφανές ότι δεν γίνεται επίσκεψη σε κανένα χώρο, αν προηγουμένως δεν έχει γίνει η κατάλληλη προετοιμασία κι αν μετά την εκδρομή-επίσκεψη δε γίνει απολογισμός των γνώσεων. Το μόνο που απέμεινε λοιπόν, είναι η διανυκτέρευση και η διασκέδαση. Κι εδώ άλλο ένα τεράστιο μερίδιο ευθύνης. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που συνάδελφοι επέτρεψαν την κατανάλωση αλκοόλ στα διάφορα μαγαζιά σε παιδιά κάτω των 17 ετών ή που τους έσερναν σε μπουζουκομάγαζα για να ακούσουν τις φίρμες της εποχής.

Έλπιζα ότι αυτή τη φορά θα ήταν αλλιώς τα πράγματα. Μου φαινόντουσαν πιο ώριμοι αυτοί οι μαθητές...
Δε φρόντισα όμως να κάνω και αυτά που έπρεπε...

Άλλωστε έτσι όπως εξελίχτηκε αυτός ο θεσμός, ποιοι μαθητές είναι διατεθειμένοι να μελετήσουν, να έχουν μαζί τους ερωτηματολόγια, να καταγράψουν ό,τι παρακολουθούν; Για τους μαθητές μας η τριήμερη είναι μόνο η διασκέδαση και η διανυκτέρευση.

Αν είναι τότε έτσι, την επόμενη φορά γιατί να τους πάμε στην Αθήνα και να μη διανυκτερεύουμε σ' ένα ξενοδοχείο στην πόλη μας, να τους αφήσουμε να ξεσαλώσουν το βράδυ και το πρωί τους παίρνουμε;

Έτσι, δεν ξαναπάω καμιά εκδρομή.

Τρίμηνα

Πέρασε κοντά ένας μήνας από την προηγούμενη ανάρτηση. Ας γκρινιάξω, λοιπόν, για άλλη μια φορά μετά από την μπλογκανάπαυση, η οποία οφείλεται κατά ένα μέρος και στις πολλές υποχρεώσεις στο Γυμνάσιο.

Μία από τις αλλαγές που έγιναν τα τελευταία χρόνια στο λύκειο ήταν η αντικατάσταση των 3 τριμήνων από τα 2 τετράμηνα. Δυστυχώς, αυτή η μείωση δεν πέρασε στα γυμνάσια. Ίσως να φαίνεται ασήμαντο γεγονός για κάποιον που δεν έχει σχέση με τα εκπαιδευτικά θέματα, είναι όμως αρκετά σημαντικό. Αν η διδακτική χρονιά χωρίζεται στα τρία (τρίμηνα), τότε θα πρέπει να βγουν τρεις προφορικοί βαθμοί, ένας για κάθε τρίμηνο. Ο προφορικός βαθμός προκύπτει από την καθημερινή εξέταση και από τα υποχρεωτικά γραπτά διαγωνίσματα. Η χρονιά, βεβαίως, υποτίθεται ότι αρχίζει στις 11 Σεπτεμβρίου. Στην πραγματικότητα όμως, σε πολλά σχολεία της Ελλάδας, παρόλες τις μεγαλόστομες διακηρύξεις των εκάστοτε υπουργών, η χρονιά αρχίζει ουσιαστικά στις αρχές ή στα μέσα ή και στα τέλη του Οκτώβρη! Κι ενώ η χρονιά μόλις έχει αρχίσει, εμείς θα πρέπει να βγάλουμε βαθμούς, δηλαδή να αξιολογήσουμε την πορεία των μαθητών, των μαθητών που καλά καλά δεν ξέρουμε ούτε τα ονόματά τους. Αρχίζει, λοιπόν, ένας αγώνας δρόμου για να παραδώσουμε ύλη, ώστε να βάλουμε διαγώνισμα, για να έχουμε στις 30 Νοεμβρίου, που τελειώνει το τρίμηνο, τους πρώτους βαθμούς. Με άλλα λόγια ΧΑΜΟΣ! Υπάρχει και μια ωραία σχετική παροιμία: "Τρεχάτε ποδαράκια μου, να μη σας χέσει ο κώλος". Τα θύματα; Γνωστή η απάντηση...
Οι μαθητές, περνούν ένα μήνα, συνήθως το Νοέμβριο, στον οποίο θα πρέπει να διαβάζουν, για να γράψουν στα διαγωνίσματα. Υπολογίστε ότι τα μαθήματα στα οποία γράφουν διαγώνισμα είναι περίπου 14 με 16...ΠΑΝΙΚΟΣ!

Μήπως θα έπρεπε γενικότερα να αναδιοργανώσουμε τον εκπαιδευτικό χρόνο αλλά και τις εκπαιδευτικές αργίες;

Οι εισαγγελείς

Λίγο μετά την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς κι ενώ μόλις είχαν ξεκινήσει τα μαθήματα - μετά από τις καθυστερήσεις στις τοποθετήσεις στην ανατολική Θεσσαλονίκη - άρχισαν και οι καταλήψεις.
Δε θα αναφερθώ καθόλου στους λόγους που οδηγούν τους μαθητές σε κατάληψη του σχολείου τους.

Εκείνο που με εντυπωσιάζει είναι ο τρόπος που αντιδρά η εισαγγελία. Ποινικοποίησε τους καταληψίες μαθητές και τους γονείς τους, προσπαθώντας να λύσει μ' αυτόν τον τρόπο το πρόβλημα. Πρόβλημα της εισαγγελίας, θα μου πείτε.

Εκείνο όμως που δεν μπορώ να καταλάβω είναι γιατί η εισαγγελία δεν ποινικοποιεί και τις συνθήκες με τις οποίες γίνονται τα μαθήματα. Από πού να ξεκινήσω και πού να σταματήσω:
από τη διπλή βάρδια στα σχολεία;
από το ότι περίπου 40% των νηπίων δε βρήκαν θέση στα δημόσια νηπιαγωγεία, ενώ το κράτος υποτίθεται ότι οφείλει να παρέχει δημόσια εκπαίδευση;
από την κατάργηση των εργαστηρίων φυσικών επιστημών και τη μετατροπή τους σε κοινές αίθουσες;
από το ότι σε πάρα πολλά σχολεία γίνονται μαθήματα σε υπόγειες αίθουσες, ενώ απαγορεύεται ρητά;
από τον ανεξέλεγκτο τρόπο με τον οποίο οι δήμοι διαχειρίζονται τα χρήματα των σχολείων;
από την ακαταλληλότητα των κτιρίων;
από το ότι πολλά νεόδμητα σχολεία βρίθουν από κακοτεχνίες;
από το ότι πολλά νεόδμητα σχολεία κρίθηκαν ακατάλληλα, δεν τα παρέλαβαν οι δήμοι και κανένας εργολάβος δεν τιμωρήθηκε;
από τη λειτουργία διαφόρων καφέ έξω από τα σχολεία, παρά την αντίθετη νομολογία;

Αυτά δεν αφορούν την τήρηση των νόμων;

Υπάρχει κάποιος λόγος που οι εισαγγελείς παραβαίνουν το νόμο;

Υπάρχει περίπτωση να επέμβει κάποιος εισαγγελέας και να ποινικοποιήσει τους εισαγγελείς, επειδή δεν τηρούν τους νόμους;

Για το Θανάση και πάλι

Η συνέχεια μιας ιστορίας

Αντιγράφω από την Ελευθεροτυπία:

Κλείνει ο φάκελος για την πτώση του «Χιούι» με τους τρεις νεκρούς
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Του ΒΑΣΙΛΗ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΟΥΛΗ

Χωρίς απαγγελία κατηγοριών για πρόσωπα ολοκληρώθηκε η έρευνα του ανακριτή του Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης για την πτώση του «Χιούι» με τους τρεις νεκρούς -μέλη του πληρώματος, σε αγροτική περιοχή ανάμεσα στις λίμνες Κορώνεια και Βόλβη Θεσσαλονίκης. Δεν προέκυψαν κατηγορούμενοι, λόγω καταστροφής των πειστηρίων από την πτώση και την πυρκαγιά που ξέσπασε στα συντρίμμια του ελικοπτέρου. Το περιστατικό έγινε δίπλα στην παλιά εθνική οδό Θεσσαλονίκης-Καβάλας το πρωί της 18ης Μαρτίου.

Οι πραγματογνώμονες που κλήθηκαν να παράσχουν τις τεχνικές τους γνώσεις σχετικά με αίτια και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έπεσε το στρατιωτικό ελικόπτερο δήλωσαν αδυναμία να εκδώσουν πόρισμα. Κατέθεσαν ότι το πτητικό μέσο καταστράφηκε σε τόσο μεγάλο βαθμό, που ήταν αδύνατος ο έλεγχος της μηχανής.

Τα έγγραφα τεχνικών ελέγχων και συντήρησης του ελικοπτέρου δεν έδειξαν κάτι το επιλήψιμο και ο ανακριτής διαβίβασε τη δικογραφία στον αρμόδιο εισαγγελέα του Στρατοδικείου, ο οποίος αναμένεται να κάνει πρόταση προς το Συμβούλιο Εφετών Αθηνών για την παύση της ποινικής δίωξης ή τη διενέργεια συμπληρωματικής έρευνας.

Το «Χιούι» είχε απογειωθεί με καλό καιρό από τη στρατιωτική μονάδα της Αλεξάνδρειας Ημαθίας ενώ οι χειριστές του αρχικά είχαν επικοινωνία με τον Πύργο Ελέγχου της Μίκρας Θεσσαλονίκης. Το πλήρωμα δεν ανέφερε μηχανική βλάβη και στη συνέχεια το ελικόπτερο έπεσε κάθετα χωρίς να περιέλθει σε κατάσταση αναγκαστικής προσγείωσης και χάθηκε από τα ραντάρ έξω από το Βασιλούδι Θεσσαλονίκης. Διερχόμενοι οδηγοί το είδαν να συντίβεται και να τυλίγεται αμέσως στις φλόγες.

Από τα συντρίμμια του ανασύρθηκαν νεκροί ο 33χρονος κυβερνήτης, ανθυπασπιστής της Αεροπορίας Στρατού Ευστάθιος Καρδόπουλος, ο 24χρονος συγκυβερνήτης, επιλοχίας Αθανάσιος Κατσιάς και ο 28χρονος μηχανοσυνθέτης, αρχιλοχίας Ευάγγελος Καστανίδης. Ο θάνατός τους επήλθε από πολλαπλές κακώσεις από την πρόσκρουση του ελικοπτέρου στο έδαφος.

Έτσι απλά, έτσι εύκολα τελειώνουν όλα;
Ώστε, λοιπόν, οι ζωές τριών ανθρώπων που χάθηκαν άδικα, που χάθηκαν εξαιτίας της εγκληματικής αμέλειας κάποιων "υψηλά ιστάμενων", δε λογαριάζονται καθόλου;
Ώστε, λοιπόν, δε θα βρεθούν για άλλη μια φορά οι ένοχοι;

Σ' αυτόν τον τόπο, άλλωστε, δεν υπάρχουν ποτέ ένοχοι!

Ο απρογραμμάτιστος προγραμματισμός ή η φάρσα

Το νέο που μας έφερε η νέα σχολική χρονιά ήταν η απαίτηση του υπουργείου να προγραμματίσουμε τη ύλη που θα διδάξουμε και να στείλουμε αυτόν τον προγραμματισμό στους συμβούλους.

Ένας ψιλοπανικός έπεσε στα σχολεία. Τι είναι τούτο που μας ζητάνε, γιατί το θέλουνε, τι να προγραμματίσουμε, τι κρύβεται πίσω από αυτόν τον προγραμματισμό, ήταν μερικές από τις κουβέντες-προβληματισμούς που ακούγονταν σε όλους τους συλλόγους. Οι συζητήσεις έδιναν και έπαιρναν, χαρτιά κυκλοφορούσαν, ξεθάφτηκαν τα περσινά βιβλία ύλης κι όλοι έστυβαν το μυαλό τους να προγραμματίσουν...

Κάποιοι θυμήθηκαν και την ΟΛΜΕ! Έψαξαν να βρουν τι είχαν να πουν επ' αυτού οι συνδικαλιστές. Διάφορες γνώμες ακούγονταν... Κάποιοι, κυρίως οι φιλοκυβερνητικοί, προσπαθούσαν να δικαιολογήσουν την ορθότητα της απόφασης. "Ναι" έλεγαν, "πρέπει να γίνει αυτός ο προγραμματισμός, αφού τον ζητάει το υπουργείο." "Όχι" , απαντούσαν οι άλλοι, "δε χρειάζεται ο προγραμματισμός, γιατί το μόνο που ενδιαφέρει το υπουργείο είναι η αξιολόγηση κι ο προγραμματισμός είναι η αρχή αυτής της αξιολόγησης."

Πέρα από τις συνδικαλιστικές τοποθετήσεις κάποιοι προβληματίστηκαν και για την ουσία του προγραμματισμού. "Χρειάζεται", έλεγαν οι μεν "για να μπορούμε με τάξη και οργάνωση να ρυθμίσουμε την πορεία της διδασκαλίας". "Δε χρειάζεται", έλεγαν οι δε, "γιατί δεν μπορείς να προγραμματίσεις για όλη τη χρονιά, για ένα τμήμα που δεν ξέρεις τη δυναμική του."

Για να μην τα πολυλογούμε, τα χαρτιά συμπληρώθηκαν, τα πρακτικά γράφτηκαν κι όλα μαζί στάλθηκαν.

Κανείς όμως δεν είχε υπολογίσει το αυτονόητο: ότι ζούμε σε χώρα μαγική.

Μόλις κόπασε ο θόρυβος και κατακάθησε ο κουρνιαχτός, το υπουργείο με το παιδαγωγικό ιστιτούτο έστειλε με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο τη βόμβα.

Τι βόμβα ήταν αυτή; Μα φυσικά, ο προγραμματισμός διδασκαλίας, με άλλα λόγια οι οδηγίες για τις ενότητες που θα διδαχτούν κανονικά, για τις ενότητες που θα διδαχτούν περιληπτικά και για τις ενότητες που θα παραλειφτούν.

Κι ο προγραμματισμός που κάναμε μετά από τόσες συζητήσεις και με τόσο κόπο πού πήγε;

Μα φυσικά στα γραφεία των συμβούλων...

Όλα αναιρέθηκαν από τη μια στιμγή στην άλλη! Τόσο απλά.

Και να θέλεις να πάρεις στα σοβαρά αυτό το υπουργείο και το παιδαγωγικό του ιστιτούτο, δε σ' αφήνουν.

Μας έβαλαν να περάσουμε όλη αυτή τη διαδικασία και μετά μας είπαν, ξέρετε δε μας νοιάζει τι προγραμματίσατε, τώρα θα κάνετε αυτό που προγραμματίσαμε εμείς!

Την ώρα που έγραφα τα παραπάνω σκέφτηκα το εξής παράδοξο και ιλαροτραγικό:
Μήπως όλη αυτή η ιστορία ήταν μια φάρσα του υπουργείου; Μήπως ήθελαν να μας βάλουν να παιδευτούμε και μετά να μας πουν σαν τα παιδάκια: Σας γελάσαμε!

Σβήνουμε τα φώτα

Στις 17 Σεπτεμβρίου, στις 10 παρά 10 το βράδυ
κλείνουμε όλα τα φώτα και όλες τις ηλεκτρικές συσκευές
για 10 λεπτά.

Αφήνουμε τη Γη ν' αναπνεύσει

Παιχνίδια της μοίρας

Διάβασα στην Ελευθεροτυπία το παρακάτω άρθρο. Έμεινα άφωνος.
Το αντιγράφω.


Πλανήτης ΓΗ

Όταν το συναίσθημα επικρατεί της «λογικής»

Επιμέλεια: ΕΡΣΗ ΒΑΤΟΥ

Πολλές φορές τις τελευταίες δεκαετίες, διάστημα κατά το οποίο ασχολούμαι με το λεγόμενο «εξωτερικό δελτίο», αυτή την ειδικότητα της δημοσιογραφίας που καλύπτει έναν τεράστιο αριθμό θεμάτων από όλον τον κόσμο, έχω αναρωτηθεί αν το κοινό που διαβάζει αντιλαμβάνεται τις ανθρώπινες ιστορίες πίσω από τα νούμερα. Αν κατανοεί τι σημαίνει ένας τυφώνας να ξεσπιτώνει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, μια βόμβα να ξεκληρίζει μια ολόκληρη οικογένεια, ένα αγόρι να μπαίνει σε ένα σχολείο και να σπέρνει τον όλεθρο σε παιδιά σαν τα παιδιά μας.

Ο 12χρονος Ρακάν Χασάν

Στο βάθος όλων των ιστοριών, ακόμα και αυτών που αφορούν φυσικές καταστροφές, υπάρχει μια βαριά πτυχή αμιγώς πολιτική που ορθώς επιχειρεί ο δημοσιογράφος να αναδείξει. Με νηφαλιότητα. Ομως έρχονται στιγμές, στην καθημερινή ενασχόλησή μας με σεισμούς, καταποντισμούς, πολέμους και καταστροφές, που το συναίσθημα επικρατεί της λογικής. Και είναι τότε που καθίσταται σαρωτική η αίσθηση της αδικίας.

Πάνε κοντά δύο χρόνια που άρχισα να παρακολουθώ μέσα από τις δημοσιεύσεις της εφημερίδας της Νέας Αγγλίας «Boston Globe» την ιστορία του 12χρονου Ρακάν Χασάν, ενός αγοριού από τουρκομάνικη φυλή του Ιράκ για το οποίο δεν θα μαθαίναμε ποτέ αν παρών στην τραγωδία του δεν ήταν ένας κορυφαίος φωτοειδησεογράφος, Αμερικανός με ελληνογερμανικές ρίζες, ο Κρις Χονδρός. Ο Κρις, που δούλευε για το Getty Images, ήταν «εγκιβωτισμένος» (θυμάστε τη λέξη του πολέμου) σε ένα περίπολο του αμερικανικού στρατού στο Ιράκ. Ηταν ένα κρύο βράδυ του Γενάρη του 2005, όταν το αυτοκίνητο που μετέφερε τον Ρακάν μαζί με τρεις από τις αδελφές του, τον μικρό αδελφό του και έναν ξάδελφο κατευθυνόταν προς το σπίτι τους. Οδηγός ήταν ο πατέρας του και συνοδηγός η μητέρα του. Ο πατέρας οδηγούσε βιαστικά, καθώς οριακά πρόφταινε την απαγόρευση κυκλοφορίας, και έτσι δεν πρόλαβε να σταματήσει σε σήμα τού αμερικανικού περιπόλου. Πριν ο μικρός και οι επιβαίνοντες καταλάβουν τι συμβαίνει, οι γονείς του ήταν νεκροί και ο ίδιος βαριά τραυματισμένος. Το αυτοκίνητο σταμάτησε ακυβέρνητο. Ανάμεσα στα ουρλιαχτά των παιδιών και με το αίμα παντού επάνω του, ο Ρακάν άκουσε σε ακατάληπτη γλώσσα κάποιον να φωνάζει. Ηταν ένας Αμερικανός που με τον πιο τραγικό τρόπο είχε διαπιστώσει ότι επρόκειτο για «αμάχους». Ο Κρις Χονδρός, χάρη στον οποίο μαθεύτηκε η ιστορία, βοηθούσε και ταυτόχρονα τραβούσε φωτογραφίες για να βγει το θέμα προς τα έξω. Λίγες ημέρες αργότερα, και ενώ είχε ήδη διαπιστωθεί στο Ιράκ ότι το παιδί ήταν ουσιαστικά παράλυτο -είχε χτυπηθεί στη σπονδυλική στήλη-, οι φωτογραφίες αυτές δημοσιεύτηκαν στο «Newsweek» και το «Time».

Επιστρέφοντας στις ΗΠΑ ο Χονδρός κινητοποίησε όσους μπορούσε, για να τους πείσει να μεταφέρουν το παιδί στην Αμερική για θεραπεία. Στο Ιράκ δεν είχε καμία ελπίδα. Την άσκηση πιέσεων ανέλαβε η φίλη του Χονδρού, Μάρλα Ρουτζίσκα, μια 28χρονη Αμερικανίδα που εργαζόταν σε ανθρωπιστική οργάνωση στο Ιράκ. Εχοντας βρει γιατρό για να αναλάβει το παιδί και δουλεύοντας σκληρά για τη βίζα του, έφυγε για το Ιράκ. Στα μέσα του Απριλίου του 2005 η Μάρλα σκοτώθηκε από επίθεση αυτοκτονίας, που στόχο είχε αμερικανικό στρατιωτικό κονβόι.

Έναςανάπηρος καρκινοπαθής Αμερικανός, που εργαζόταν στο ταχυδρομείο, διάβασε την ιστορία της Μάρλα και του Ρακάν και έστειλε το απόκομμα στον γερουσιαστή Τεντ Κένεντι μαζί με λίγες λέξεις: «Εχετε τη δύναμη να βοηθήσετε». Ο γερουσιαστής βοήθησε. Βρέθηκαν χρηματοδότες και γιατροί για την αποκατάσταση του Ρακάν και το παιδί έφτασε στη Μασαχουσέτη τον Σεπτέμβριο του 2005. Χρειάστηκαν πάρα πολλοί μήνες και τεράστια πίστη για να μπορέσει το παιδί να σταθεί στα πόδια του. Γιατί οι γιατροί κατάφεραν να του αποκαταστήσουν τη βάδιση σε έναν μεγάλο βαθμό. Τον πιο σημαντικό ρόλο όμως έπαιξαν όλοι αυτοί που έγιναν φίλοι του, από το προσωπικό του νοσοκομείου μέχρι τα παιδιά των δημοσιογράφων που κάλυπταν την ιστορία του. Και έφτασε κάποτε η ώρα που το αγόρι, στην προεφηβεία πια, έπρεπε να επιστρέψει σε μια κανονική ζωή. Οι προτάσεις για υιοθεσία ήταν πολλές - άλλωστε ο Ρακάν ήταν ορφανός, τα αδέλφια πίσω πολλά και οι θείοι δύσκολα τα έφερναν βόλτα. Εκείνος έβαλε τέλος σε όλα. Είπε ότι θέλει να γυρίσει στην πατρίδα και μόνο εκεί. Ο θεράπων γιατρός του δεν μπορούσε να φέρει αντίρρηση. Τον δέσμευσε να έχει επαφή μαζί του για να τον παρακολουθεί όταν χρειάζεται και ο Ρακάν έφυγε. Ήταν αρχές του περασμένου Ιουλίου όταν όλοι οι φίλοι του αγοριού έμαθαν τα νέα. Αγνωστοι δράστες είχαν ισοπεδώσει το σπίτι της οικογένειάς του στη Μοσούλη με μία βόμβα. Ο Ρακάν είχε μια φορά κοροϊδέψει τον θάνατο. Τη δεύτερη δεν τα κατάφερε. Η είδηση για έναν ακόμα νεκρό στο Ιράκ δεν πέρασε εκείνη την ημέρα ούτε στα ψιλά των εφημερίδων.

Αντιγραφή από την "Ελευθεροτυπία" της Τρίτης, 2 Σεπτεμβρίου 2008

Ο Κυρ επισημαίνει

Από "Το Βήμα της Κυριακής", Κυριακή 21 Αυγούστου 2008

Το όνειρο του υπουργού

Ούτε κι αυτός ο υπουργός μπόρεσε να ξεφύγει από την πεπατημένη των προηγούμενων. Κι αυτός ονειρεύεται να νομοθετήσει ένα νέο τρόπο εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, θεωρώντας ότι έτσι θα επιτελέσει έργο για το οποίο θα τον θυμούνται και θα τον δοξάζουν οι επόμενες γενιές, όπως δοξάστηκαν και οι προηγούμενοι υπουργοί!

Θα συνεχιστεί για άλλη μια φορά το θέατρο του παραλόγου. Σύμφωνα με τα όσα ζήσαμε τόσα χρόνια το έργο θα έχει την εξής υπόθεση: Στην αρχή οι διάφοροι ειδικοί θα διατυπώσουν τις προτάσεις τους. Οι συνδικαλιστικοί και άλλοι φορείς θα διατυπώσουν τις αντιρρήσεις τους. Το υπουργείο στο τέλος θα διαμορφώσει μιαν άποψη την οποία θα προτείνει ως σχέδιο νόμου. Σχεδόν όλοι θα διαφωνούν με το προτεινόμενο σχέδιο. Στο τέλος ο υπουργός, η κυβέρνησή του και οι βουλευτές της πλειοψηφίας θα το ψηφίσουν. Μετά από τον πρώτο ή έστω το δεύτερο χρόνο εφαρμογής του η κυβέρνηση θα αρχίσει να κλονίζεται εξαιτίας του νόμου. Ο πρωθυπουργός θα δείξει την πόρτα στον υπουργό. Ο επόμενος υπουργός θα αρχίζει να αναιρεί το νομοσχέδιο του προκατόχου του. Κάποια στιγμή θα έρθει ένας άλλος υπουργός και το έργο θα αρχίσει να ξαναγράφεται απαράλλακτο...

Το δίδαγμα: Οι υπουργοί δε διαβάζουν ιστορία.

Δε θα ασχοληθώ αυτή τη φορά με την αναγκαιότητα ή όχι της αλλαγής του τρόπου πρόσβασης στην τριτοβάθμια, ούτε καν με την αναγκαιότητα της ποιοτικής αναβάθμισης της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Αυτά είναι γνωστά. Ας δούμε όμως το όλο εκπαιδευτικό σύστημα με μιαν άλλη οπτική.

Έστω ότι αναβαθμίστηκαν οι σπουδές σ' όλες τις βαθμίδες. Έστω ότι όλη η τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι της ποιότητας της νομικής του Χάρβαρντ. Έστω ότι όλοι οι απόφοιτοι των Λυκείων μπαίνουν και βγαίνουν από την τριτοβάθμια έχοντας αριστεύσει. Μετά; Ποια θα είναι η συνέχεια; Σε ποια αγορά εργασίας θα απορροφηθούν όλοι αυτοί οι απόφοιτοι; Πού θα βρουν δουλειά οι μηχανολόγοι μηχανικοί, οι ναυπηγοί, οι αεροναυπηγοί και όλες αυτές οι περίφημες ειδικότητες;

Το πρόβλημα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης δεν είναι ποιοι μπαίνουν, αλλά ποιοι βγαίνουν και τι κάνουν μετά αυτοί που βγήκαν. Δεν έχει καμιά σημασία αν μπεις άριστος, βγεις άριστος και μετά δεν μπορείς να δουλέψεις, επειδή δεν υπάρχουν δουλειές. Αυτό το έχουν καταλάβει πρώτοι απ' όλους οι μαθητές, γι' αυτό άλλωστε ένα μεγάλο μέρος των αριστούχων μας ονειρεύεται να γίνει χωροφύλακας ή στρατιωτικός, με μισθό της πείνας, αλλά πάντως μισθό!

Το πρόβλημα, λοιπόν, δε σχετίζεται με τον τρόπο εισαγωγής στην τριτοβάθμια.
Το πρόβλημα είναι η συνεχής αποβιομηχάνιση της χώρας και η συνεχής συρρίκνωση των επαγγελμάτων. Αν φτάσουμε στο σημείο μηδέν, όπου δε θα υπάρχει καμιά βιομηχανία, άρα καμιά θέση εργασίας, τότε θα συμβούν δύο τινά: ή θα αποφοιτούν μελλοντικοί πτυχιούχοι άνεργοι ή οι απόφοιτοι θα είναι η νέα γενιά μεταναστών. Ήδη το έχει γράψει μια αγγλική εφημερίδα (δε θυμάμαι ποια) και ήδη ένας αριθμός νέων δουλεύει στο εξωτερικό.

Όσοι δεν ξενιτευτούν θα μπορούν να στραφούν στους νέους συναρπαστικούς εργασιακούς κλάδους, όπως της κατ' οίκον διανομής πίτσας ή της διανομής διαφημιστικών φυλλαδίων και θα μπορούν να συζητούν για το νέο νομοσχέδιο που θα κατατεθεί για άλλη μια φορά σχετικά με τον τρόπο εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

ΥΓ Σκεφτόμουν να καταργήσω το δεσμό στα τραγούδια της ξενιτιάς... μάλλον θα χρειαστεί!

Ξανά Ιβάν Γκολ

39

Κατοικώ στο σώμα μιας νεκρής
όλη η χαρά μου πέταξε
τα μάτια μου ορθάνοιχτα δεν παγιδεύουν πια το φως
τα γόνατά μου θρύβονται σαν άμμος
όλα φεύγουν μπροστά μου
μόνο τ' αγρίμια τριγυρνάνε ακόμα
κι οσμίζονται το λείψανο της καρδιάς μου

40

Μαδήστε όλα τα λουλούδια
ποδοπατήστε τις φτέρες
κόψτε τις εκατόχρονες φοινικιές
ξεριζώστε τις δάφνες της δόξας
και φυτέψτε
μπροστά στην άδεια καλύβα μου
το μαύρο κυπαρίσσι
το δάχτυλο
του θανάτου

Και πάλι Ιβάν Γκολ

35

Θεοί! Ξεριζώστε τα μάτια μου
που ανοίγουν διάπλατα δίχως να τον βλέπουν
κόψτε τα χέρια μου που μείναν άδεια
κομματιάστε τ' άχρηστα μπράτσα μου
σταματήστε τ' ανήσυχα πόδια μου
και τις γοργόφτερες κνήμες μου
στον άσκοπο πια δρόμο τους

Θεοί! Θανατώστε με
για να με φέρει στο νου του ακόμα μια φορά


Το 35ο από τα 40 ποιήματα-τραγούδια της συλλογής "Μαλαισιακά τραγούδια". Η μετάφραση είναι του Ε.Χ. Γονατά, εκδόσεις Στιγμή, Αθήνα, 1988

Ιβάν Γκολ

16

Όταν το ηφαίστειο με τ' ανασηκωτά χείλια
φτύνει αίμα
αναταράζει τη γη
καίει τα δάση
σκοτώνει τα πουλιά
και τρώει τον ήλιο
δε φοβάμαι

Φοβάμαι
όταν τα σφιγμένα χείλη σου
σωπαίνουν

Το 16ο από τα 40 ποιήματα-τραγούδια της συλλογής "Μαλαισιακά τραγούδια". Η μετάφραση είναι του Ε.Χ. Γονατά, εκδόσεις Στιγμή, Αθήνα, 1988

Ο Ιβάν Γκολ

Άνδρας και γυναίκα, E. Munch, 1888

Μελαγχολία, E. Munch, 1894-95

ΤΟ ΔΑΣΟΣ Ντίνος Χριστιανόπουλος

Δεν ξεριζώνονται οι νύχτες από μέσα μας,
βλασταίνουν φύλλα και κλαδιά
κι έρχονται τα πουλιά του έρωτα και κελαηδούνε.

Δεν ξεριζώνονται οι νύχτες από μέσα μας,
οι σπόροι τους φυτρώνουν δάσος σκοτεινό,
στις λόχμες του ο φόβος ενεδρεύει.

Ζώα μικρά και ζώα άγρια το κατοικούν,
όχεντρες έρπουν και ρημάζουν τις φωλιές μας,
λιοντάρια ετοιμάζονται να μας ξεσκίσουν.

Δεν ξεριζώνονται οι νύχτες από μέσα μας,
έγιναν δάσος σκοτεινό και μας πλακώνει.

Και πάλι Νερούντα

Το 18ο από τα 20 ερωτικά ποιήματα του Πάμπλο Νερούντα:

Εδώ σε αγαπάω. Στα σκοτεινόχρωμα πεύκα χτενίζει τα μαλλιά του ο άνεμος.

Φωσφορίζει η σελήνη πάνω στ' αλήτικα νερά της θάλασσας.

Περνάνε μέρες, μέρες απαράλλαχτες,

αποπέμποντας η μια την άλλη.

Τα τούλια της ομίχλης σκίζονται

σε φιγούρες λεπτές ορχουμένων.

Ασημόχρυσος γλάρος πετιέται

μες απ' το δίσκο του ήλιου που βασιλεύει.

Εδώ κι εκεί ένα άλμπουρο. Και πάνω, στα ύψη, αστέρια.

Ω εκείνο εκεί το μαύρο σταυρωτό τουρκέτο της βαρκούλας!

Κατάμονο.

Πετιέμαι κάπου - κάπου από το λήθαργο

κι είμαι μούσκεμα ως το μεδούλι.

Βουίζει κι αντιβουίζει το πέλαγος.

Κι εδώ είν' το λιμάνι.

Εδώ σ' αγαπάω.

Εδώ σ' αγαπάω εγώ!

Δεν πα' να σε κρύβει όσο θέλει ο ορίζοντας - ματαιοπονεί!

Εσένα σ' αγαπάω εγώ· επιμένω·

ακόμα και μέσα στην ψύχρα των γύρω πραγμάτων.

Κάθε τόσο φεύγουν τα φιλιά μου

και πάνε μαζί με τα καράβια εκείνα,

τα ποντοπόρα, και φτάνουν πέρ' απ' το τέρμα, στα εκείθε.

Κάθομαι εδώ παρατημένος σαν τις γέρικες άγκυρες.

Μαραζώνουν οι μόλοι βαρύτερα,

μόλις έρχεται να δέσει εκεί το βράδυ.

Χαραμίζεται η ζωή μου μέσα στην πείνα που με τρώει αδίκως.

Αγαπώ αυτό που δεν έχω. Είσαι μακριά εσύ, τόσο μακριά.

Ο καημός μου πιάνεται στα χέρια με τ' ανελέητα δειλινά.

Έρχεται όμως μετά η νύχτα και με καλοπιάνει με τραγούδια.

Και το φεγγάρι βάνει το γαϊτανάκι των ονείρων να γυρνάει.

Με κοιτάν με τα μάτια σου από πάνω

τα πιο μεγάλα αστέρια.

Κι εκεί που, αγάπη μου, σε αγαπώ,

τα πεύκα μες στον άνεμο

λαχταράνε να τραγουδήσουν τ' όνομά σου

με τις πευκοβελόνες τους.

Άννα Αχμάτοβα, Η καταδικαστική απόφαση

Η καταδικαστική απόφαση

Κι έπεσεν η λέξη, η πέτρινη του νόμου
πα στο στήθος μου το ακόμα ζωντανό.
Τι να γίνει, από καιρό προετοιμαζόμουν
όπως όπως θα τα βγάλω πέρα και μ' αυτό.

Έχω σήμερα πολλές δουλειές. Για μέτρα:
Πρέπει κάθε μνήμη ευθύς να σκοτωθεί
πρέπει την καρδιά να κάνω πέτρα
πρέπει πάλι τη ζωή να μάθω απ' την αρχή.

Γιατί αλλιώς ... Θροΐζει, να, ζεστά το θέρος
στο παράθυρό μου στέκω κι είναι σαν γιορτή.
Το 'λεγε η καρδιά μου από καιρό, τα ξέρω
τούτο εδώ το φως και τ' άδειο σπίτι στη σιωπή.

Καλοκαίρι 1939

Μετάφραση Άρης Αλεξάνδρου
Το δανείστηκα από το βιβλίο: Άννα Αχμάτοβα, "Ρέκβιεμ", Εκδ. Υπερίων, 1998

Μελίνα Μερκούρη, Αγάπη που 'γινες δίκοπο μαχαίρι

Καλοκαιρινοί προβληματισμοί

Η αλήθεια.
Στ' αλήθεια τι είναι η αλήθεια; Λέει το Λεξικό Τριανταφυλλίδη: α) η ιδιότητα που έχει κάτι, όταν εκφράζει την πραγματικότητα, β) αυτό που είναι σύμφωνο με ό,τι πραγματικά υπάρχει, γ) η ίδια η πραγματικότητα, δ) η γνώμη που επιβεβαιώνεται από την εμπειρία και που είναι γενικά αποδεκτή.
Με λίγα λόγια η αλήθεια αποτελεί επιστημονική ή εμπειρική επιβεβαίωση της πραγματικότητας.
Πόσες αλήθειες ξέρουμε για τη φύση των πραγμάτων, για παράδειγμα, και πόσες αλήθειες ξέρουμε να υπάρχουν στις σχέσεις των ανθρώπων;

Ποιος λέει την αλήθεια;

Η πίστη
Επειδή δεν τα πολυκαταφέρνουμε με την αλήθεια, βρήκαμε την πίστη.
Ό,τι δεν αποδεικνύεται από την αλήθεια το κάνουμε πίστη, το δεχόμαστε ως αληθινό. Δεν ξέρουμε αν είναι αληθινό ή δε φτάνει η νόησή μας να ανακαλύψει την αλήθεια του, γι'αυτό και απλώς το δεχόμαστε ως αληθινό.

Αλλά και με την πίστη τα πράγματα είναι δύσκολα. Ποιον να πιστέψει κανείς;

Κι ενώ η αλήθεια και η πίστη είναι δύο διαφορετικά πράγματα, εμείς πολλές φορές τα συνταιριάζουμε, κι έτσι λέμε για παράδειγμα: Πιστεύω ότι λες την αλήθεια;

Πόσο σίγουροι μπορούμε να είμαστε ότι αυτός λέει την αλήθεια κι όχι ο άλλος;

Encounter, Escher Maurits Cornelis, 1944

100η με 100

Γι' αυτήν την 100η ανάρτηση διάλεξα το 14ο από τα 100 ερωτικά σονέτα του Νερούντα.

Χρειάζομαι χρόνο για να υμνήσω τα μαλλιά σου.
Θέλω να τα παινέψω τρίχα τρίχα:
άλλοι εραστές να ζήσουν ζητάν με κάποια μάτια,
μου φτάνει εμένα να 'μαι ο κομμωτής σου.

Στην Ιταλία Μέδουσα σε βαφτίσαν
για των μαλλιών σου το σγουρό κι ουράνιο φέγγος.
Πλεχτή μου - εγώ - και μπερδευτή μου σε φωνάζω:
ξέρει η καρδιά μου πώς να μπει στο τρίχωμά σου.

Όταν σε ξεπλανεύουν τα ίδια σου τα μαλλιά σου,
μη με ξεχνάς, πως σ' αγαπώ θυμήσου,
και μη μ' αφήνεις να χαθώ χωρίς εκείνα

στο σκοτεινό αυτόν κόσμο με τα πολλά σοκάκια
που 'ναι γεμάτος ίσκιους, διαβατάρηδες πόνους,
ώσπου ν' ανέβει ο ήλιος στον πύργο των μαλλιών σου.

Η μετάφραση είναι του Ηλία Ματθαίου και τη δανείστηκα από το βιβλίο: Πάμπλο Νερούντα Εκατό ερωτικά σονέτα, εκδ. Γνώση, 2001

Me falta tiempo para celebrar tus cabellos.
Uno por uno debo contarlos y alabarlos:
otros amantes quieren vivir con ciertos ojos,
yo sólo quiero ser tu peluquero.

En Italia te bautizaron Medusa
por la encrespada y alta luz de tu cabellera.
Yo te llamo chascona mía y enmarañada:
mi corazón conoce las puertas de tu pelo.

Cuando tú te extravíes en tus propios cabellos,
no me olvides, acuérdate que te amo,
no me dejes perdido ir sin tu cabellera

por el mundo sombrío de todos los caminos
que sólo tiene sombra, transitorios dolores,
hasta que el sol sube a la torre de tu pelo.

Οι παραπεμπόμενοι

Ένας από τους λόγους που κόβεται ένας μαθητής ή μάλλον μια από τις δικαιολογίες που φέρνουμε εμείς οι εκπαιδευτικοί, όταν κόβουμε ένα μαθητή, είναι αυτή της θεωρίας των χαστουκιών. Λέμε, δηλαδή, ότι στη ζωή του ο άνθρωπος εισπράττει πολλά χαστούκια, γι' αυτό είναι καλό να συνηθίσει από μικρός στα χαστούκια, άρα κόβουμε ένα μαθητή, του δίνουμε ένα χαστούκι, για να συνηθίσει...
Είναι ευρέως διαδεδομένη αυτή η στάση. Όμως...

Αν όντως στη ζωή του ο άνθρωπος εισπράττει πολλά χαστούκια, αν όντως πρέπει να συνηθίσει από μικρός στα χαστούκια, τότε γιατί τα χαστούκια δεν τα δίνουμε σ' όλους τους μαθητές; Γιατί δε χαστουκίζουμε-κόβουμε και τους καλούς μαθητές και χαστουκίζουμε-κόβουμε μόνο τους αδύναμους; Γιατί πριμοδοτούμε, στην περίπτωση αυτή, με την παιδαγωγική αξία του χαστουκιού μόνο τους αδύναμους και τη στερούμε από τους καλούς;

Στόχος του σχολείου είναι να διαπλάθει χαρακτήρες που θα φέρουν τα κακά στοιχεία της κοινωνίας ή θέλουμε να διαπλάσουμε χαρακτήρες για μιαν άλλη κοινωνία; Μας έχουν τρελάνει τα τελευταία χρόνια στην κοινωνία της ανισότητας στην οποία ζούμε, με την έννοια του ανταγωνισμού σε τέτοιο βαθμό που την έχουν μετατρέψει σε ηθική αρχή. Η αρχή του ανταγωνισμού σημαίνει ότι κάνω ό,τι είναι δυνατό για να είμαι καλύτερος από τον άλλον. Δε με ενδιαφέρει ο άλλος, ενδιαφέρομαι μόνο για το εγώ μου. Εγώ να είμαι καλός, εγώ να γίνω πλούσιος, εγώ να τα έχω όλα και οι άλλοι ας πάνε στο διάολο. Το ερώτημα που τίθεται είναι σαφέστατο: θα συμφωνήσουμε εμείς με αυτήν την αρχή που μας έχουν επιβάλει κάποιοι για δικό τους όφελος και θα διαπλάθουμε χαρακτήρες σύμφωνα με την αρχή αυτή ή θα αντιτάξουμε στον ανταγωνισμό τους την αλληλεγγύη; Με άλλα λόγια θα μοιράζουμε χαστούκια στον αδύναμο ή θα προσπαθήσουμε να βοηθήσουμε τον αδύναμο;
Εγώ προσωπικά διαλέγω τη δεύτερη στάση.

Θα πρέπει επίσης να δούμε πολύ προσεκτικά το προφίλ του παραπεμπόμενου-αδύναμου μαθητή. Σχεδόν ποτέ δεν είναι αδύναμος μαθητής το παιδί του εκπαιδευτικού, του γιατρού, του δικηγόρου, σε γενικές γραμμές το παιδί που προέρχεται από μια οικογένεια μορφωμένων. Το γιατί το ξέρουμε. Ακόμη κι αν δεν αριστεύσει, ακόμη κι αν δεν περάσει μετά από τις περίφημες πανελλαδικές στο πανεπιστήμιο, κάπου θα τα καταφέρει να σπουδάσει, αφού η οικογένειά του πάντα θα το προστατεύει.

Συνήθως, αδύναμοι μαθητές είναι τα παιδιά που οι γονείς τους είναι χαμηλού μορφωτικού ή οικονομικού επιπέδου. Ή ακόμη τα παιδιά που οι γονείς τους στην ουσία τα έχουν εγκαταλείψει, έχουν αδιαφορήσει για την πορεία τους. Το μεγαλύτερο μέρος από τα παιδιά αυτά χάνεται ήδη στους πρώτους μήνες της Α' τάξης του Δημοτικού. Εκεί τους έχουν διαμορφώσει και οι γονείς τους και οι δάσκαλοί τους και οι συμμαθητές τους την αντίληψη ότι δεν τα "παίρνουν", ότι είναι τεμπέληδες, ότι είναι "κακοί" μαθητές.

Μήπως γίνεται καμιά σοβαρή προετοιμασία στην προσχολική ηλικία; Μήπως υπάρχουν διαγνωστικά τεστ για να καταλάβουν οι γονείς και κυρίως οι δάσκαλοι την πνευματική ηλικία του κάθε παιδιού; Τίποτα τέτοιο δε συμβαίνει, και το ξέρουμε καλά. Τι σημαίνει, όταν στο Γυμνάσιο, για παράδειγμα, μετά από 6 χρόνια Δημοτικού, διαπιστώνουμε ότι κάποιο παιδί είναι δυσλεκτικό; Σημαίνει ότι για 6 ολόκληρα χρόνια κανένας δε στάθηκε από πάνω του, κανένας δεν το αντιμετώπισε ως άτομο. Αυτό το παιδί, όμως, σαφώς δεν έχει μάθει να γράφει, σαφώς και θεωρείται κακός, τεμπέλης κ.τ.λ., άρα θα ανήκει στους παραπεμπόμενους.

Φυσικά δεν είναι όλοι οι παραπεμπόμενοι δυσλεκτικοί. Η σφραγίδα όμως του "κακού", η οποία μπαίνει πολύ εύκολα, θα ακολουθεί πάντα ένα παιδί και θα του απαγορεύει να πιστέψει στον εαυτό του. Το σχολείο για ένα τέτοιο παιδί δεν είναι χώρος χαράς αλλά εξευτελισμού και καταναγκασμού.

Από την άλλη υπάρχουν τα παιδιά εκείνα που πράγματι έχουν κάποια υστέρηση. Επειδή το αδιάφορο εκπαιδευτικό μας σύστημα δεν ενδιαφέρεται για τα παιδιά αυτά, γεμίζουν τις τάξεις μας. Είναι τα παιδιά αυτά που τα κόβουμε τον Ιούνιο, για να τα περάσουμε το Σεπτέμβριο. Και ρωτώ: αφού θα τα περάσουμε ούτως ή άλλως το Σεπτέμβριο, τότε γιατί τα κόβουμε τον Ιούνιο; Πρέπει να αποδείξουμε κάτι σε κάποιον; Έχει μεγαλύτερη σημασία αυτό το κάτι ή εκείνος ο κάποιος από το ίδιο το παιδί;

Υπάρχει μια ακόμη κατηγορία μαθητών: αυτών που παραιτήθηκαν. Είναι τα παιδιά εκείνα που στο Δημοτικό ή στο Γυμνάσιο ήταν καλοί και στη συνέχεια κάτι στράβωσε. Είναι, ίσως, η πιο τρανή απόδειξη της αποτυχίας του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Γιατί ούτε τον "κακό" μπορούμε να τον κάνουμε "καλό", αλλά επιτρέπουμε να μετατραπεί και ο "καλός" σε "κακό"!

Όλοι αυτοί είναι οι παραπεμπόμενοί μας.

Και ποια είναι η μέριμνα γι' αυτούς που παραπέμπονται;
Μήπως γίνονται καλοκαιρινά μαθήματα;
Λογικά σκεπτόμενοι δε θα έπρεπε κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού κάποιος να φροντίζει να διδάξει και πάλι σ' αυτά τα παιδιά όλα όσα δεν κατάφεραν να διδαχτούν κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς; Από πού, δηλαδή, και πώς θα κατανοήσει κάποιος την ετεροπροσωπία ή τη χημική αντίδραση ή την εξίσωση; Θα τα καταλάβει μόνος του; Ή μήπως θα πρέπει να πάει στο φροντιστήριο και στα ιδιαίτερα, για να πληρώνει; Αυτό είναι εκπαίδευση;

Τέλος, ας μη στεκόμαστε στις ελάχιστες των περιπτώσεων που κάποιοι το Σεπτέμβριο είναι διαβασμένοι ή που άλλαξε η ζωή τους επειδή παραπέμφθηκαν κάποτε και μετά έγιναν καλοί στο μάθημα που παραπέμφθηκαν. Αυτές είναι εξαιρέσεις. Ο κανόνας λέει ότι το μεγαλύτερο ποσοστό των παραπεμπόμενων του Σεπτεμβρίου έρχονται αδιάβαστοι και τους περνάμε, επειδή εμείς το αποφασίζουμε κι όχι επειδή το αξίζουν.

Αν μια ολόκληρη χρονιά δεν έχουμε καταφέρει να κερδίσουμε ένα μαθητή, αν δεν τον έχουμε πείσει και δεν τον έχουμε κάνει όχι να αγαπήσει, αλλά έστω να συμπαθήσει κάποιο μάθημα και να ενδιαφερθεί, δεν πιστεύω ότι θα τον σώσουμε κόβοντάς τον για το Σεπτέμβρη.

Τα αποτελέσματα

Ήρθαν και πάλι οι μέρες κρίσης του Ιούνη και πάλι θα συνεδριάσουν οι σύλλογοι των καθηγητών για να βγάλουν τα αποτελέσματα, αφού προηγουμένως έχουν διορθώσει τα γραπτά των μαθητών.
Η σκηνή θα επαναληφθεί για άλλη μια φορά σ' όλα τα σχολεία με τις καταστάσεις των μαθητών που προάγονται - απολύονται, με εκείνες όσων παραπέμπονται για το Σεπτέμβρη και με εκείνες όσων απορρίπτονται.
Και πέρσι είχα σχολιάσει την κατάσταση. Όσοι δε βαριούνται... εδώ

Για τη σημερινή όμως ανάρτηση η αφορμή ήταν άλλη.
Έχουμε στο σχολείο ένα παιδάκι. Διετές στην Α' τάξη. Μετά από υπόδειξη μιας συναδέλφου, το πήγαν οι γονείς του για τις σχετικές εξετάσεις νοημοσύνης, όπου αποδείχτηκε αυτό που ξέραμε όλοι οι συνάδελφοι, ότι η νοημοσύνη του ήταν κάτω του ορίου. Ο νόμος δεν προβλέπει τίποτα γι' αυτά τα παιδιά. Οι δυσλεκτικοί μπορούν να εξετάζονται προφορικά, κι αυτό είναι σωστό. Γι' αυτά τα παιδιά όμως, παρότι έχουν ουσιαστικότερο πρόβλημα από ένα δυσλεκτικό, δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη. Το ζήτημα επαφίεται απλώς στην επιείκεια των εκπαιδευτικών.

Κι ενώ λοιπόν όλοι το βοήθησαν, να που βρέθηκε πάλι ο σοφός καθηγητής των μαθηματικών, που περίμενε από ένα παιδί κάτω του ορίου νοημοσύνης να λύσει τις ασκήσεις και να ξέρει τη θεωρία στα μαθηματικά. Και το έκοψε. Και δεν παίρνει κι από λόγια. (Ο καθηγητής)

Μα είναι δυνατόν να υπάρχει τόση βλακεία στον κόσμο; Δηλαδή πώς μπορεί να σκέφτεται αυτός ο άνθρωπος; Με ποια λογική κόβει ένα παιδί που δεν καταλαβαίνει; Τελικά ποιος είναι κάτω του ορίου ο μαθητής ή ο καθηγητής;

Κι αυτό το κοιμισμένο κράτος θα ενδιαφερθεί ποτέ για τίποτα ουσιαστικό;