24.1.07

"έλλειμα παιδείας"



Αντιγράφω από την "Ελευθεροτυπία" και την "Καθημερινή" της 24ης Ιανουαρίου:


"8 στους 10 φιλολόγους: Αρχαία στο Γυμνάσιο

Οκτώ στους δέκα φιλολόγους τάσσονται υπέρ της διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών στο Γυμνάσιο, υποστηρίζοντας ότι βοηθάει τους μαθητές στη σωστότερη χρήση της νέας ελληνικής γλώσσας. Επιπλέον, η συντριπτική πλειονότητα των φιλολόγων, που διδάσκουν το μάθημα σε Γυμνάσια της χώρας και μετείχαν στην έρευνα την οποία διεξήγαγε το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, θεωρεί «έλλειμμα παιδείας» την απουσία επαφής με την αρχαία ελληνική γλώσσα στο Γυμνάσιο. Το μάθημα «συμβάλλει στη συνειδητοποίηση της διαχρονικότητας της ελληνικής γλώσσας» υποστηρίζουν, ανάμεσα σε άλλα, οι εκπαιδευτικοί που συμμετείχαν στην έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 350 φιλολόγων που διδάσκουν τα αρχαία ελληνικά στα Γυμνάσια της χώρας. Τα συμπεράσματα, πάντως, της έρευνας αξιοποιήθηκαν άμεσα από το υπουργείο Παιδείας, το οποίο με ανακοίνωσή του εξέφρασε την ικανοποίησή του επειδή «δικαιώθηκε» η απόφασή του να αυξήσει τις ώρες διδασκαλίας της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο από το σχολικό έτος 2005-2006."
Ελευθεροτυπία

Ενίσχυση Aρχαίων ζητούν ο φιλόλογοι

Έλενα Καρανάτση

Την επιστροφή της αρχαίας ελληνικής γραμματείας στην πρωτότυπη μορφή της ακόμα και στις τάξεις του γυμνασίου επιθυμούν πολλοί φιλόλογοι θέλοντας προφανώς να διευρύνουν τη διδασκαλία του γνωστικού τους αντικειμένου παρότι στο παρελθόν είχε απορριφθεί αυτή η ιδέα.

Σύμφωνα με έρευνα του τμήματος Ερευνών, Τεκμηρίωσης και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, υπέρ της διδασκαλίας του αρχαίου ελληνικού πρωτότυπου κειμένου τάσσεται το 79,7% των ερωτηθέντων υποστηρίζοντας ότι η διδασκαλία αυτή βοηθά τους μαθητές στη σωστότερη χρήση της νέας ελληνικής γλώσσας.

Από την έρευνα που διεξήχθη πανελλαδικά σε 350 φιλολόγους που διδάσκουν αρχαία σε γυμνάσια και των 13 περιφερειών της χώρας προκύπτει ότι σχεδόν όλοι, δηλαδή το 97,5% θα θεωρούσαν έλλειμμα παιδείας, αν οι μαθητές τελείωναν το γυμνάσιο, χωρίς να έρθουν καθόλου σε επαφή με την αρχαία ελληνική γλώσσα.

Επίσης, το 94,5% πιστεύει ότι το συγκεκριμένο μάθημα βοηθά ουσιαστικά στη συνειδητοποίηση της διαχρονικότητας της ελληνικής γλώσσας. Ειδικότερα

- το 84,3% θεωρεί ότι η διδασκαλία των αρχαίων από το πρωτότυπο κείμενο βοηθά στον εμπλουτισμό του λεξιλογίου των μαθητών

- το 73,5% στην κατανόηση κειμένων νεοελληνικής λογοτεχνίας (π.χ. Παπαδιαμάντη, Βιζυηνού, Κάλβου κ.ά.)

- το 66,4% στην κατανόηση όρων που συναντούν οι μαθητές στα μαθήματα των θετικών επιστημών (φυσικής, μαθηματικών κλπ.)

- το 68,1% στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και νοητικής ικανότητάς τους."

Καθημερινή



Πάντα είχα μια απορία με τέτοιου είδους έρευνες.

  • Στη συγκεκριμένη περίπτωση πώς διαπίστωσαν οι φιλόλογοι ότι οι μαθητές τους, μαθαίνοντας να κλίνουν το ρήμα τιμῶ, γίνονται καλύτεροι στη σωστή χρήση της νεοελληνικής;
  • Πόσοι μαθητές τους στο τέλος της Γ' Γυμνασίου ήξεραν τι σημαίνουν οι λέξεις: γαρ, δει, χρη, ησθα, γέγονα ή ωοτόκος, επίτοκος κ.λπ.; (Όσοι διδάσκουν αρχαία στο Γυμνάσιο ξέρουν καλά τι απαντήσεις δίνουν οι μαθητές για τις δυο τελευταίες λέξεις ή τι συνδυασμούς κάνουν.)

  • Πώς, μαθαίνοντας οι μαθητές την ταυτοπροσωπία ή την ετεροπροσωπία, βελτιώθηκαν στην κατανόηση ενός νεοελληνικού κειμένου και στην παραγωγή προφορικού ή γραπτού λόγου;

Δε βλέπουν, άραγε, κάποιους συμπαθητικούς κύριους που βγαίνουν στην τηλεόραση, και από υπηρεσιακή παράδοση είναι συνηθισμένοι-εξαναγκασμένοι να χρησιμοποιούν μια γλώσσα που ζέχνει ναφθαλίνη, τι ωραία που μιλούν;

Το ότι την έρευνα την έκανε το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο παίζει κανένα ρόλο;

Γιατί είμαι σίγουρος ότι αν κάνει το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης μια ανάλογη έρευνα θα βγάλει αντίθετα συμπεράσματα!


Τόσους αιώνες ταλαιπωρήθηκε αυτός ο τόπος με το γλωσσικό ζήτημα και τη διγλωσσία. Τα γεγονότα της τελευταίας δεκαετίας δείχνουν πως ακόμη δεν τελείωσε.

Να ευχηθώ να εξακολουθήσει να είναι η "δημοτική" η επίσημη γλώσσα του κράτους;



Το δυστύχημα είναι ότι αυτή τη στιγμή ως έθνος και ως κράτος μοιάζουμε με εκείνους τους γέρους που παρατημένοι από τη ζωή, ανασκαλεύουν το παρελθόν, γιατί δεν έχουν μέλλον.



Ελπίζω να βρεθούν κάποιοι που θα διοργανώσουν ξανά μια συζήτηση για τη γλώσσα, για τη διδασκαλία των αρχαίων κ.λπ., ώστε να αποδειχθούν τα αυτονόητα και να μη μείνουν αναπάντητες τέτοιες "έρευνες".

7 σχόλια:

ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΕΥΘΥΜΙΟΣ είπε...

Γιάννη εντυπωσιάστηκα και εγώ. Τα αποτελέσματα της έρευνας φανερώνουν μια πραγματικότητα της οποίας γνώριζα την ύπαρξη, αλλά δε διανοήθηκα ότι ήταν τόσο ανησυχητική.Ήξερα πως υπάρχουν αρχαιολάτρες συνάδελφοι οι οποίοι, είτε με καλή πρόθεση, λόγω άγνοιας και υπερβάλλουσας αγάπης για τα αρχαία, είτε απλά λόγω των ιδιαιτέρων που επιθυμούσαν να αποκτήσουν, διευρύνοντας τον κύκλο των εχόντων ανάγκη τη βοήθειοά τους, επέμεναν σε μια πορεία, η οποία όχι μόνο δεν οδήγησε σε καλύτερη χρήση της γλώσσας, αλλά απεναντίας προκάλεσε μεγάλα προβλήματα μέσα στη σύγχυση γλωσσικού παρόντος και παρελθόντος.
Να υποθέσω πως αυτοί οι συνάδελφοι κατάφεραν διδάσκοντας αρχαία από το πρωτότυπο να δημιουργήσουν καλούς χρήστες του νεοελληνικού λόγου; Αν πραγματικά ίσχυε αυτό, τότε πολύ σωστά επισημαίνεις πως οι γραφικές φιγούρες των ΜΜΕ με την ξύλινη, ανέραστη γλώσσα τους, γλώσσα χωρίς ζωντάνια και ομορφιά θα ήταν περισσότεροι. Ευτυχώς η νεολαία μας σε πείσμα όλων των ιδεοληπτικών ταγών της συνθέτει καθημερινά τη δική της απάντηση, με λόγο ακμαίο, δυναμικό και προπαντός ζωντανό.
Μήπως αυτό φοβάται το δείγμα της συγκεκριμένης έρευνας;
Μια ομαδούλα περιχαρακωμένη στα συντεχνιακά της συμφέροντα, τη στιγμή που όλος ο υπόλοιπος κόσμος προβληματίζεται και πρωτοπορεί σε εκαπιδευτικές καινοτομίες, δημιουργώντας το σχολείο του μέλλοντος.

valentin είπε...

Πολύ χαίρομαι που υπάρχει ανίδραση για αυτην την "έρευνα" του Π.Ι.

Να επισημάνω και την αναλυτική κριτική που γίνεται στο μπλογκ "Μέσα στη Νύχτα", συναδέλφου φιλολόγου: Αλήθεια, Ποια Είναι η Αλήθεια;

thas είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Ανώνυμος είπε...

Κι εγώ συμφωνώ για τα περι αξιοπιστίας και εγκυρότητας της συγκεκριμένης έρευνας(πότε πρόλαβαν να δουν βελτίωση της γλωσσική ικανότητας των μαθητών?μόλις πέρσυ αυξήθηκαν οι ώρες των αρχαίων ελληνικών) Δε συμφωνώ με τη διδασκαλία της αρχ.γραμματείας από το πρωτότυπο. Ωστόσο, ας μην υποβαθμίζουμε και τη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής. Νόμίζω πως αρχίσατε να υπερβάλετε. πχ μπορεί η κατανόηση της ετεροπροσωπίας να μη βοηθούν στη βελτίωση της ποιοτητας του γραπτου λόγου όμως σίγουρα αποτελεί μια ευκαιρία για ανάπτυξη άλλων νοητικών διεργασιών. Για να γίνει καλύτερη και αποτελεσματικότερη η διδασκαλία της νέας ελληνικής δεν χρειάζεται να υποβαθμιστεί η αρχ.ελληνική.Μάλλον το ενδιαφέρον πρέπει αν στραφεί στη διδασκαλία στη νέας. Χαρακτηριστικά αναφέρω λόγια καθηγητή της Μ.Ε. που είπε σε μητέρα μαθητή μου: "Δεν γράφουμε φέτος εκθέσεις , έτσι μας είπαν από το υπουργείο"! Και η απάντηση αυτή δόθηκε σε ερώτημα της μητέρας γιατί δεν έχουν κάνει τα παιδιά ούτε μια εργασία σε όλο το τρίμηνο εκτός από ένα διαγώνισμα.
ας στραφούμε λοιπόν εκεί ...στη αναδιαμόρφωση και ουσιαστική αναβάθμιση καιβελτίωση της διδασκαλίας της γλώσσας...
ένας νέος συνάδελφος...(της παρα-παιδείας)

Γιάννης Παπαθανασίου είπε...

Δεν ξέρω ποιες νοητικές διεργασίες θα μπορούσαν να αναπτυχθούν με την κατανόηση της ετεροπροσωπίας!

Δεν καταλαβαίνω επίσης το κομμάτι:"Δε συμφωνώ με τη διδασκαλία της αρχ.γραμματείας από το πρωτότυπο. Ωστόσο, ας μην υποβαθμίζουμε και τη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής."

Δουλεύω 18 χρόνια στα σχολεία. Από αυτά τα 16 σε Γυμνάσιο. Μέχρι τώρα δεν έχω γνωρίσει μαθητή που τελειώνοντας τη Γ' Γυμνασίου να έχει κερδίσει κάτι από τη διδασκαλία των αρχαίων. Σχεδόν κανείς δε θυμάται κανέναν από τους αρχαίους συγγραφείς και κανένα κείμενο. Ίσως να ξέρει κάποιο γραμματικό τύπο. Ποιο ήταν το όφελος τριών χρόνων διδασκαλίας;

Η γνώση και η καλλιέργεια της νέας ελληνικής γίνεται μόνο με τη διδασκαλία της νέας ελληνικής.
Η ικανότητα στην παραγωγή προφορικού και γραπτού νεοελληνικού λόγου μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τη συνεχή εξάσκηση.
Αν θέλουμε τα παιδιά μας να μάθουν να μιλούν ελληνικά και να γράφουν ελληνικά πρέπει να έχουν το χρόνο να το κάνουν. Δυστυχώς, σήμερα, ελαχιστοποιήθηκε κι αυτός. Αν με τα παλιά βιβλία είχαμε το χρόνο να γράψουμε έξι με επτά κείμενα, φέτος δεν προλαβαίνουμε ούτε για τρία.
Δεν είναι ότι ήρθε καμιά διαταγή από το Υπουργείο που να απαγορεύει τις εκθέσεις. Όταν όμως ξοδεύεις όχι τις προβλεπόμενες οκτώ ώρες, αλλά δέκα και δώδεκα, για να διδάξεις την ονοματική φράση και τη ρηματική φράση, τότε φυσικά δε θα γράψουν τα παιδιά ούτε θα μιλήσουν.

Φυσικά είμαι απολύτως αντίθετος με τις εργασίες στο σπίτι... για ευνόητους λόγους.

Συμφωνώ με αυτό που λέτε: "ας στραφούμε στη αναδιαμόρφωση και ουσιαστική αναβάθμιση και βελτίωση της διδασκαλίας της γλώσσας..."

Τα νέα όμως βιβλία υποτίθεται ότι αναδιαμορφώνουν, αναβαθμίζουν και βελτιώνουν τη διδασκαλία της γλώσσας!

Εξαρτάται πως θεωρεί κανείς την αναβάθμιση.
Για μένα αναβάθμιση είναι η κατάργηση της διδασκαλίας όλων αυτών των θεωρητικών γνώσεων που δε χρειάζονται σε ένα μαθητή, παρά μόνο σε κάποιο φοιτητή φιλολογίας.
Εγώ πιστεύω ότι κανείς δε θα γίνει καλύτερος στο γραπτό λόγο, γνωρίζοντας τις αντωνυμίες με τις οποίες εισάγονται οι αναφορικές ονοματικές.
Εγώ δεν πιστεύω πως για να γράψεις ένα περιγραφικό κείμενο χρειάζεται πρώτα να μελετήσεις σε τι χρόνο μπαίνουν τα ρήματα.
Άλλοι όμως, και τα σχολικά βιβλία μαζί, με αυτά ασχολούνται.

Γι' αυτό δημιούργησα και αυτό το blog· για να δηλώσω την αντίθεσή μου σε αυτόν τον τρόπο διδασκαλίας. Για να βρεθούν κι άλλοι που συμφωνούν με τη γνώμη μου ή που θα συμφωνήσουν σε κάποια στιγμή.
Γιατί κουράστηκα να αποφοιτούν μαθητές που ξέρω ότι δεν ξέρουν.
Γιατί ακόμη ελπίζω...


Ευχαριστώ για τη συμμετοχή στο διάλογο.

as eon είπε...

Να διδάσκονται τα αρχαία ελληνικά από μετάφραση στο Γυμνάσιο και με διαφορετική προσέγγιση στο Λύκειο. Πρέπει να μπει ένα τέλος στην γραμματική και συντακτική τρομοκρατία που "επιβεβαιώνει" τον διδάσκοντα και ταπεινώνει το μαθητή.

Στέλιος είπε...

Συμφωνώ απολύτως!
Μόνο που με την αύξηση των ωρών διδασκαλίας των αρχαίων από δύο σε τρεις και με τα νέα ανεκδιήγητα βιβλία της νεοελληνικής γλώσσας, φοβάμαι ότι σε λίγο θα καταργηθεί η διδασκαλία της νεοελληνικής και θα μείνει μόνο η διδασκαλία της αρχαίας!



Για κάτι άλλο εκτός από λόγια και ατέρμονες συζητήσεις στον ιστοχώρο μου

"Ελληνικός Πολιτισμός"

Κάθε συνεργασία είναι καλοδεχούμενη!