2.1.07

Η άσκηση ένα και η πρώτη άσκηση

Κάποτε ακούγαμε τους δημοσιογράφους που αναμετέδιδαν τους ποδοσφαιρικούς αγώνες να λένε για το σαράντα οκτώ (48) λεπτό του αγώνα και ανατριχιάζαμε. Παρά τις διαμαρτυρίες και την πλούσια σχετική αρθρογραφία, οι περισσότεροι απ’ αυτούς απτόητοι και ανενόχλητοι εξακολουθούν μέχρι και σήμερα να επιμένουν για το σαράντα οκτώ κι όχι για το τεσσαρακοστό όγδοο. Σ’ αυτούς με τα χρόνια προστέθηκαν και οι δημοσιογράφοι που ασχολούνται με τα ατυχήματα. Έτσι, αρχίσαμε να ακούμε και για το εκατόν είκοσι χιλιόμετρο. Με τα χρόνια πια γενικεύτηκε σχεδόν η χρήση του λάθους και έγινε κανόνας, ενώ το σωστό μετατράπηκε σε λάθος. Σπάνια πια θα ακούσεις από τηλεοπτικό ή ραδιοφωνικό στόμα για το εκατοστό εικοστό χιλιόμετρο ή το πεντηκοστό λεπτό.

Η γενίκευση αυτή δεν άφησε ανεπηρέαστο και το σχολείο, τους δάσκαλους και τους καθηγητές. Οι ασκήσεις που δίνονται στους μαθητές είναι η ένα, δύο, τρία κι όχι η πρώτη, δεύτερη ή τρίτη. Πώς είναι δυνατό να δίνεται η άσκηση (θηλυκό) ένα (ουδέτερο) αυτό αποτελεί φαινόμενο προς μελέτη.

Αφού οι δάσκαλοι και οι καθηγητές μιλούν μ’ αυτόν τον τρόπο, είναι αυτονόητο να μιλούν και οι μαθητές με τον ίδιο τρόπο. Γι’ αυτό στην ερώτηση «ποια άσκηση έχουμε» η απάντηση είναι η ένα, δύο, τρία. Δεν μπορεί, επιτέλους, να είναι η τρία! Η «τρία» είναι στην Τροία! Εμείς έχουμε την τρίτη.

Αλλά ακόμη και στο πρόσφατο συνέδριο για τη Γλώσσα, που έγινε στη Θεσσαλονίκη, ακούστηκε από επιστήμονες φιλολόγους η αρίθμηση ένα, δύο τρία κι όχι πρώτο, δεύτερο ή τρίτο.

Από τη νέα αυτή γραμματική δε θα μπορούσε να ξεφύγει και το σχολικό βιβλίο. Μπορεί οι ενότητες να είναι 1η, 2η κ.λπ., τα κείμενα όμως είναι κείμενο 1, κείμενο 2 κ.λπ. Τι έγινε και από την 1η ενότητα πηγαίνουμε στο κείμενο 1 δεν μπορώ να το καταλάβω.

Τα τελευταία χρόνια προσπαθώ να επαναφέρω τους μαθητές στη σωστή έκφραση, με πενιχρά όμως αποτελέσματα. Παρόλο που τους επισημαίνω ότι αν το έλεγαν στα αγγλικά ή στα γαλλικά θα έλεγαν first κι όχι one ή premiere κι όχι un, εντούτοις δεν μπορούν να αλλάξουν εύκολα αυτό που συνήθισαν κι αυτό που ακούν συνεχώς απ’ όλους.

Αυτή η λεκτική συμπεριφορά επιβεβαιώνει την άποψη πως σωστό είναι ό,τι λέγεται από την κοινωνία κι όχι αυτό που γράφουν οι γραμματικές.

Τι πρέπει όμως να κάνω από τώρα και στο εξής; Να ακούω (και να υποφέρω) τη φράση «άσκηση ένα» ή να επιμένω (ίσως ματαίως) για τη φράση «πρώτη άσκηση»; Ιδού η απορία.

Δεν υπάρχουν σχόλια:



Για κάτι άλλο εκτός από λόγια και ατέρμονες συζητήσεις στον ιστοχώρο μου

"Ελληνικός Πολιτισμός"

Κάθε συνεργασία είναι καλοδεχούμενη!