18.4.07

Η γλώσσα των σχολικών βιβλίων (β' μέρος)



Επανέρχομαι στο θέμα της γλώσσας (σύνταξη και λεξιλόγιο) με την οποία είναι γραμμένο το νέο βιβλίο της Ιστορίας της Στ' Δημοτικού. Αδιαφορώ για άλλη μια φορά με τις θέσεις του βιβλίου. Παραθέτω στη συνέχεια ολόκληρο το κείμενο του 3ου κεφαλαίου της 4ης ενότητας.


"Οι σχέσεις της Ελλάδας με τους γύρω της λαούς και τις ευρωπαϊκές Δυνάμεις καθορίζονται στη διάρκεια του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα από τον αλυτρωτισμό (η σημασία της λέξης δίνεται στην προηγούμενη ενότητα). Η προσάρτηση των περιοχών που κατοικούνται από ελληνικούς πληθυσμούς και η απελευθέρωση των αλύτρωτων Ελλήνων διαμορφώνει την ελληνική εξωτερική πολιτική. Η εξάρτηση όμως του ελληνικού κράτους από τις Μεγάλες Δυνάμεις, απαιτεί τη συναίνεση και την υποστήριξή τους για τη λύση του αλυτρωτικού ζητήματος. Αυτό ισχύει όχι μόνον για την Ελλάδα αλλά και για τα υπόλοιπα βαλκανικά έθνη.

Οι δυτικές ευρωπαϊκές Δυνάμεις έχουν εμπορικά και άλλα οικονομικά συμφέροντα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η διατήρηση των συνόρων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας διασφαλίζει αυτά τα συμφέροντα. Αποτρέπει επίσης την επέκταση της Ρωσίας προς τη Μεσόγειο. Ο ελληνικός αλυτρωτισμός είναι έτσι μέρος του συνολικού Ανατολικού Ζητήματος. (Ο όρος ερμηνεύεται στο Γλωσσάριο της ενότητας)

Όσο ο 19ος αιώνας πλησιάζει προς το τέλος του, οι ελληνικές διεκδικήσεις έρχονται αντιμέτωπες με διεκδικήσεις άλλων βαλκανικών λαών. Οι εθνικοί αυτοί ανταγωνισμοί
(Ο όρος ερμηνεύεται στο Γλωσσάριο της ενότητας) δυσκολεύουν ακόμα περισσότερο την ελληνική εξωτερική πολιτική. Κάνουν επίσης πιο σύνθετο το διαμελισμό των βαλκανικών οθωμανικών εδαφών, καθώς στα εδάφη αυτά κατοικούν διαφορετικές εθνότητες. Κάθε μια από αυτές τις εθνότητες διεκδικεί για λογαριασμό της τα εδάφη αυτά.

Οι σχέσεις της Ελλάδας με τους άλλους είναι λοιπόν μια δύσκολη υπόθεση που γίνεται ακόμη πιο σύνθετη στις αρχές του 20ού αιώνα καθώς ένας μεγάλος πόλεμος ετοιμάζεται."


Το συνοπτικό κείμενο παρουσιάζει σε γενικές γραμμές την κατάσταση στην οποία βρισκόταν η Ελλάδα, οι χώρες της Βαλκανικής, οι Μεγάλες Δυνάμεις και η Οθωμανική Αυτοκρατορία την παραμονή των βαλκανικών πολέμων.
Για ένα γνώστη των ιστορικών γεγονότων είναι μια ιδανική περίληψη. Τι γίνεται όμως όταν αυτός που διαβάζει για πρώτη φορά το κείμενο δεν είναι γνώστης των γεγονότων και ταυτόχρονα είναι ένα παιδί της Στ' Δημοτικού; Τι μπορεί να καταλάβει από το κείμενο ο μαθητής;
Τι σημαίνει η περίοδος: "
Η προσάρτηση των περιοχών που κατοικούνται από ελληνικούς πληθυσμούς και η απελευθέρωση των αλύτρωτων Ελλήνων διαμορφώνει την ελληνική εξωτερική πολιτική."; Τι είναι η εξωτερική πολιτική;
Δεν μπορούμε να πούμε με πιο απλά και κατανοητά λόγια την περίοδο: "
Η εξάρτηση όμως του ελληνικού κράτους από τις Μεγάλες Δυνάμεις, απαιτεί τη συναίνεση και την υποστήριξή τους για τη λύση του αλυτρωτικού ζητήματος."

Η παράγραφος:
"Οι δυτικές ευρωπαϊκές Δυνάμεις έχουν εμπορικά και άλλα οικονομικά συμφέροντα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η διατήρηση των συνόρων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας διασφαλίζει αυτά τα συμφέροντα. Αποτρέπει επίσης την επέκταση της Ρωσίας προς τη Μεσόγειο. Ο ελληνικός αλυτρωτισμός είναι έτσι μέρος του συνολικού Ανατολικού Ζητήματος." παρουσιάζει συνοπτικά το περίφημο Ανατολικό Ζήτημα. Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να το πούμε; Αν το έγραφαν οι συγγραφείς με πιο απλά λόγια δε θα ήταν πια το Ανατολικό Ζήτημα;

Η παράγραφος: "
Όσο ο 19ος αιώνας πλησιάζει προς το τέλος του, οι ελληνικές διεκδικήσεις έρχονται αντιμέτωπες με διεκδικήσεις άλλων βαλκανικών λαών. Οι εθνικοί αυτοί ανταγωνισμοί (Ο όρος ερμηνεύεται στο Γλωσσάριο της ενότητας) δυσκολεύουν ακόμα περισσότερο την ελληνική εξωτερική πολιτική. Κάνουν επίσης πιο σύνθετο το διαμελισμό των βαλκανικών οθωμανικών εδαφών, καθώς στα εδάφη αυτά κατοικούν διαφορετικές εθνότητες. Κάθε μια από αυτές τις εθνότητες διεκδικεί για λογαριασμό της τα εδάφη αυτά." δε θα ήταν πιο εύκολη αν ήταν γραμμένη με υποκείμενο των προτάσεων το πρόσωπο, δηλαδή, "Οι βαλκανικοί λαοί, (Έλληνες, Σέρβοι, Βούλγαροι, Μαυροβούνιοι, Βόσνιοι) διεκδικούσαν τα εδάφη της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο κάθε λαός ενδιαφερόταν να κατακτήσει όσο το δυνατόν περισσότερα εδάφη. Έτσι, σε πολλές περιπτώσεις την ίδια περιοχή τη διεκδικούσαν διάφοροι λαοί, για παράδειγμα τη Θεσσαλονίκη τη διεκδικούσε και η Ελλάδα και η Βουλγαρία."

Επειδή έγινε τόσος ντόρος σχετικά με όλα τα άλλα αυτού του πολύπαθου βιβλίου εκτός από τη γλώσσα και επειδή επίκειται αλλαγή-διόρθωση του, μήπως θα ήταν χρήσιμο οι συγγραφείς να επανεξετάσουν και το ζήτημα της γλωσσικής έκφρασης;

Θα γραφτούν καμιά φορά βιβλία για μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου που να απευθύνονται στους μαθητές του Δημοτικού, Γυμνασίου; Θα γραφτούν βιβλία που ο αναγνώστης τους (ο μαθητής) να τα καταλαβαίνει εύκολα;

Το σχολικό βιβλίο δεν είναι το άλφα και το ωμέγα της εκπαίδευσης, είναι όμως ένα σημαντικό και βασικό μέρος του. Είναι αυτό στο οποίο καταφεύγει ο μαθητής τόσο στο σχολείο όσο και στο σπίτι του. Είναι αυτό που θα του μείνει μετά την αποφοίτησή του από την τάξη. Ο τρόπος που είναι γραμμένο καθορίζει, εν μέρει, αν θα καταλήξει μετά το τέλος της χρονιάς στον κάδο της ανακύκλωσης ή στη βιβλιοθήκη του μαθητή.




Δεν υπάρχουν σχόλια:



Για κάτι άλλο εκτός από λόγια και ατέρμονες συζητήσεις στον ιστοχώρο μου

"Ελληνικός Πολιτισμός"

Κάθε συνεργασία είναι καλοδεχούμενη!