6.6.07

Για την Οδύσσεια

Θα ξεφύγω για λίγο από τα προβλήματα με τη διδασκαλία της γλώσσας, κάνοντας μια μικρή αναφορά στα αρχαία από μετάφραση. Να ξεκινήσω την ιστορία από το 1992.

Παρακολουθώντας τότε τα εισαγωγικά Π.Ε.Κ., που είχε πρώτος καθιερώσει ο Σουφλιάς, έτυχε να έχουμε ως εκπαιδευτή έναν τρανό και σπουδαίο καθηγητή της αρχαίας ελληνικής φιλολογίας του Α.Π.Θ. Ο έρημος, του είχαν πει να έρθει να διδάξει τους μελλοντικούς φιλολόγους του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος κι αυτός, χωρίς πολλή σκέψη -μάλλον- χωρίς αιδώ και χωρίς να έχει προετοιμαστεί, ήρθε να μας κάνει τον καμπόσο. Οι περισσότεροι από αυτούς που παρακολουθούσαμε τότε τα Π.Ε.Κ. είχαμε δουλέψει ήδη ως αναπληρωτές κάποια χρόνια και ξέραμε τι γινόταν στην ελληνική πραγματικότητα. Άρχισε, λοιπόν, να μας καθοδηγεί για τη διδασκαλία των αρχαίων από μετάφραση, ξεκινώντας από τον Ηρόδοτο. Μετά τα σχετικά -ότι πρέπει να ξέρουμε όλον τον Ηρόδοτο κ.λ.π.- έφτασε στο σημείο της επιλογής της διδασκόμενης ύλης. Μας πρότεινε λοιπόν να διαλέγουμε εκείνα τα σημεία από το Ηροδότειο έργο που θα είχαν κάποιο ενδιαφέρον για μαθητές Γυμνασίου, για παράδειγμα το "λόγο" των Αιγυπτίων με τα πολλά και θαυμαστά που αναφέρει ο Ηρόδοτος. Ο άθλιος, δεν είχε κάνει τον κόπο να ανοίξει το αναλυτικό πρόγραμμα και να δει ότι όλα αυτά τα πραγματικά ωραία που μας πρότεινε δεν προβλεπόντουσαν και πως το παιδαγωγικό είχε προκρίνει άλλα, εκείνα τα αδιάφορα και βαρετά με τα οποία έχουν κοιμηθεί γενιές μαθητών στα σχολικά θρανία.

Τα χρόνια πέρασαν, ήδη ως τα σήμερα είναι 15, και με τη συγγραφή των νέων σχολικών βιβλίων, έγιναν κάποιες αλλαγές στην ύλη του Ηροδότου, πάνω κάτω στο πνεύμα που πρότεινε τότε ο περισπούδαστος καθηγητής του Α.Π.Θ. Μόνο, που όσα νέα και ενδιαφέροντα έρχονται μένουν αδίδακτα στις σελίδες του βιβλίου, αφού ο πανδαμάτωρ χρόνος δε μας επιτρέπει να τα πλησιάσουμε, μια και η Οδύσσεια κυριαρχεί στην Α' τάξη.

Φτάσαμε, έτσι, στην Οδύσσεια. Από τότε που την πρωτοδιάβασα ολόκληρη, όταν ήμουνα μαθητής στη Β' Λυκείου -κουκουλωμένος κάτω από τα παπλώματα για συνεχόμενες νύχτες, και πήγαινα την άλλη μέρα στο σχολείο και μιλούσα με 15σύλλαβους- ως τα σήμερα που την ξαναδιαβάζω, νιώθω την ίδια μαγεία. Ο πανούργος Οδυσσέας, ο μονόφθαλμος Κύκλωπας, η Κίρκη η κουκλάρα, η Καλυψώ η λυσσάρα, οι Σειρήνες, ο αγαθιάρης, στην αρχή, Τηλέμαχος, οι ληστρικοί και φαγάδες μνηστήρες, ο Εύμαιος ο καλός, η Ευρύκλεια, κ.λ.π. Ένας καταπληκτικός κόσμος! Ίσως είναι από τα πιο απολαυστικά κείμενα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Εκατομμύρια εκατομμυρίων άνθρωποι την έχουν διαβάσει από την αρχαιότητα ως τα σήμερα και έχει ευφρανθεί η ψυχή τους· εξαίρεση αποτελούν οι δύστυχοι μαθητές μας. Είναι από τους λίγους που ασχολούνται με την Οδύσσεια και δε νιώθουν τίποτα, δεν καταλαβαίνουν τίποτα, δεν έχουν μάθει στο τέλος της χρονιάς τίποτα.
Όμως, είναι αυτοί που έκαναν στρουκτουραλιστική ανάλυση της Οδύσσειας· μπορεί να μην κατάλαβαν γιατί ο Οδυσσέας είναι αυτός που "πολλών ανθρώπων ίδεν άστεα και νόον έγνω", διδάχτηκαν όμως με λεπτομέρεια τα είδη αφήγησης, τον εξωτερικό και εσωτερικό αφηγητή, τις προλήψεις και τις αναδρομές, το χωρισμό σε σκηνές και τόσα άλλα με τα οποία μας καταδυναστεύει τα τελευταία χρόνια ο αρχιστρουκτουραλιστής Ζενέτ μαζί με τους δικούς μας καθοδηγητές.

Και δεν είναι μόνο ο δομισμός που μας τυραννά· είναι και η κακή επιλογή των αποσπασμάτων. Όταν διαβάζει κανείς την Οδύσσεια, εκείνο που θέλει να μάθει είναι για τις περιπλανήσεις του Οδυσσέα. Εμείς, λοιπόν, την πρώτη ώρα, την καλή, τότε που οι μαθητές έχουν έρθει με κάποιο κέφι στο νέο σχολείο, τους βομβαρδίζουμε μετά από εκείνη τη φοβερή εισαγωγή, με όλη την α' ραψωδία. Για τους αμύητους η πρώτη ραψωδία αναφέρεται στον Τηλέμαχο και στην αλλαγή της ψυχικής του διάθεσης μετά από την επίσκεψη της Αθηνάς, η οποία καταφέρνει να τον μετατρέψει από παιδί-έφηβο σε άνδρα. Πέρα από τους πρώτους στίχους, το προοίμιο και η άφιξη της Αθηνάς στην Ιθάκη, που κρατούν κάπως το ενδιαφέρον των μαθητών, οι υπόλοιποι που περιλαμβάνουν τη συζήτηση μεταξύ Αθηνάς (που είναι μεταμορφωμένη σε Μέντη) και Τηλέμαχου, είναι εντελώς αδιάφοροι. Εμείς, όμως, εκεί, με επιμονή, γιατί το παιδαγωγικό έτσι διατάζει.

Αφήνουμε τις επόμενες τρεις ραψωδίες και πάμε στην ε'. Ξανά η συζήτηση των θεών, μετά γρήγορα στην Καλυψώ και καθόμαστε να βλέπουμε την περιγραφή της σπηλιάς. Δε λέω είναι έξοχη περιγραφή, αλλά, στο λίγο χρόνο που έχουμε είναι τόσο σημαντική; Φεύγει ο έρημος ο Οδυσσέας και δρόμο για το νησί των Φαιάκων. Ένα από τα καλύτερα σημεία του κειμένου, η συνάντηση Οδυσσέα-Ναυσικάς, δεν προβλέπεται επισήμως να διδαχθεί! (Το μόνο που ξέρουν οι μαθητές μας από τη Ναυσικά είναι εκείνη η ατάκα του Διονύση Παπαγιαννόπουλου στην ταινία με τη Βουγιουκλάκη: Ναυσικά...)
Φυσικά μένουν απέξω όλες οι περιπλανήσεις του Οδυσσέα! Αυτές τις διαβάζουμε σε περίληψη, και μάλιστα γρήγορα, γιατί ο καιρός έχει περάσει, ήδη είμαστε στο Γενάρη με Φλεβάρη, εκεί που θεωρητικά πρέπει να τελειώσουμε με την Οδύσσεια και να συνεχίσουμε με τον Ηρόδοτο, αλλά γίνεται να αφήσεις την Οδύσσεια στην μέση, άσε καλύτερα τον Ηρόδοτο χωρίς αρχή. Στη συνέχεια τρεχάτε ποδαράκια μου, πάμε για λίγο στην Ιθάκη, η συνάντηση με τον Εύμαιο, να μη σταθούμε μια στιγμή εδώ, και για τους μνηστήρες δε θέλει και πολλά πολλά, εντάξει τους σκότωσε όλους.

Και τώρα, ήρθε η ώρα της κρίσης:

  • Πού πήγαν αυτά που με τόση ευλάβεια τονίζαμε στο προοίμιο;
  • Πού πήγαν οι περιπλανήσεις; (ος μάλα πολλά πλάχθη, επεί Τροίης ιερόν πτολίεθρον έπερσε, στίχος 1-2)
  • Πού είναι τα πάθη του Οδυσσέα στις θάλασσες (πολλά δ' ο γ' εν πόντω πάθεν άλγεα, στίχος 5);
  • Πού πήγαν οι σύντροφοι του Οδυσσέα; Πότε χάθηκαν; Γιατί χάθηκαν; (αρνύμενος ην τε ψυχή και νόστων εταίρων. αλλ' ουδ' ως ετάρους ερρύσατο, ιέμενος περ· αυτών γαρ σφετέρησιν ατασθαλίησιν όλοντο, νήπιοι, οι κατά βους Υπερίονος Ηελίοιο ήσθιον. αυτάρ ο τοίσιν αφείλετο νόστιμον ήμαρ. στίχοι 5-9).
Πέντε στίχους αφιέρωσε ο Όμηρος από το προοίμιο στους εταίρους του Οδυσσέα· εμείς ούτε μια αράδα. Με τους συντρόφους θα ασχολούμαστε τώρα. Εμάς μας ενδιαφέρει ο Τηλέμαχος, (498 στίχοι της α' ραψωδίας). Καλά καλά ούτε με τον Οδυσσέα δεν ασχολούμαστε! Για τους μνηστήρες τι μάθαμε; Πως τρώνε και πίνουν. Ολόκληρο σκαμνί πέταξαν στο κεφάλι του Οδυσσέα, αλλά εμάς δε μας ενδιαφέρει καθόλου. Ούτε και την περίφημη σκηνή με τον αγώνα του τόξου δε διδάσκουμε!

Τελειώνει κάποια στιγμή η χρονιά και έρχονται οι εξετάσεις και φαίνεται πόσο λίγο έχει ακουμπήσει η Οδύσσεια τους μαθητές μας. Έτσι πέρασε, ως έπεα πτερόεντα.

Κάποτε έκανα διάφορες ερωτήσεις στο τέλος της χρονιάς για τον Οδυσσέα, για την Οδύσσεια, τους μνηστήρες, τον Κύκλωπα κι άλλα πολλά. Ήταν τόσο απογοητευτικές όμως οι απαντήσεις που πια σταμάτησα τις κάνω. Τι να ρωτήσεις, όταν αυτά που δίδαξες είναι τόσο αδιάφορα.

Καμιά φορά κάνουμε και καμιά δραματοποίηση, να μείνει κάτι στο μυαλό των παιδιών. Μη θαρρούμε ότι κάνουμε και κάτι σπουδαίο. Από τη στιγμή που χάθηκε το κείμενο, η μαγεία της ποίησης, το έπος, δε μας σώζουν οι δραματοποιήσεις. Απλώς χρυσώνουν το χάπι της αποτυχίας μας.

Κι αν πεις στον πόνο σου λίγο παραπάνω, λίγα θα είναι τα πρόθυμα αυτιά που θα σ' ακούσουν. Με 'γεια τα αυτιά τα πέτσινα, λέει η παροιμία. Κάπως έτσι είναι κι αυτωνών, πέτσινα. Έτσι τα βρήκαν, έτσι θα τα αφήσουν. Κι ας χάνονται από κάτω χιλιάδες μαθητές. Κι ας βαριούνται στα σχολειά και ας ασχολούνται με τα γκράφιτι και την ξυλογλυπτική πάνω στα θρανία. Εμείς ξέρουμε τις λύσεις. Θα δώσουμε καμιά αποβολή, θα πετάξουμε δυο τρεις έξω από την τάξη, γιατί ψάχνουν άλλους τρόπους να ξεφύγουν από την πλήξη που τους ποτίζουμε και στο τέλος της χρονιάς μπορούμε να κόψουμε όσους δε συνεμορφώθησαν με τας υποδείξεις.

Αν ο Όμηρος ήξερε τι θα πάθαινε η Οδύσσεια στα ελληνικά σχολεία, μπορεί και να μην έγραφε την Οδύσσεια.

Ίσως είναι απαισιόδοξα όσα έγραψα.
Ίσως, και μακάρι, να κάνω λάθος.
Δυστυχώς, όμως, φοβάμαι πως αυτή είναι η πραγματικότητα. Μακάρι να με διαψεύσουν οι σχολιαστές.

9 σχόλια:

valentin είπε...

Τελικά ισχύει ότι μόνο όσοι έχουν διαβάσει ολόκληρο το κείμενο, έστω και απλά διαβάσει, αλλά από την αρχή ως το τέλος έχουν αναπτύξει μια πραγματική σχέση μαζί του.

Μάρω είπε...

Δυστυχώς, δεν έχω μελετήσει τα αναλυτικά προγράμματα των προηγούμενων δεκαετιών, όταν και γω ήμουν μαθήτρια και στην Α΄γυμνασίου διδάχθηκα Οδύσσεια και Ηρόδοτο. Θυμάμαι όμως ότι την "διάβασα" εξωσχολικά, γιατί δεν άντεχα ούτε το βιβλίο, αλλά και δε μου έλεγε τίποτα και η καθηγήτρια. Τότε την απόλαυσα. Πόσο έχουν αλλάξει τα πράγματα από τότε;

Τώρα πλέον τα παιδιά σού λένε, π.χ. για την Ιλιάδα ή και για την Οδύσσεια "στην Τροία, την ταινία, δεν έγινε έτσι" ή στην τάδε σειρά δεν έγινε έτσι".

Η βιομηχανία της εικόνας τούς έχει στοιχειώσει το μυαλό και δεν μπορούν πλάσουν εικόνες με τη φαντασία τους. Όλα έτοιμα. Και βαριούνται...

Γιάννης Παπαθανασίου είπε...

Τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει καθόλου· κι αν άλλαξαν, άλλαξαν προς το χειρότερο.

Η εισαγωγή του δομισμού στην ελληνική εκπαίδευση, και μάλιστα στην Α' Γυμνασίου είναι, κατά τη γνώμη μου, ένα από τα μεγαλύτερα εκπαιδευτικά εγκλήματα. Προσωπικά διδάχτηκα το δομισμό στο Β' έτος του Πανεπιστημίου και μου φαινόταν τόσο ανούσια η όλη συζήτηση που με το ζόρι το διάβασα για να το δώσω.

Τα παιδιά βαριούνται, όχι τόσο γιατί ζουν στην εποχή της εικόνας και της τηλεόρασης, αλλά γιατί σπουδάζουν σε ένα σχολείο που είναι βαρετό, πληκτικό.
Μέσα στην αίθουσα παρακολουθώ τις αντιδράσεις τους κι όταν βλέπω να ανοίγουν τα στόματά τους όχι για να με φάνε αλλά για να χασμουρηθούν, καταλαβαίνω τι βλακείες λέω εκείνη τη στιγμή. Και είναι βλακείες από τη στιγμή που είναι πέρα από το ενδιαφέρον τους. Είναι λογικό για ένα δωδεκάχρονο-δεκατριάχρονο παιδάκι να αναλύει την Οδύσσεια, ψάχνοντας τον αφηγητή ή το είδος της αφήγησης; Φυσικά και είναι παράλογο. Δικαιολογημένα, λοιπόν, βαριούνται. Είναι υγιής αντίδραση. Φοβάμαι τα παιδιά εκείνα που με προσέχουν πάντα, ό,τι κι αν λέω. Σκέφτομαι πως αυτά τα παιδιά δεν μπορεί να είναι φυσιολογικά. Δεν μπορεί να είναι παιδιά. Είναι ευνουχισμένα. Και φοβάμαι, γιατί θα έρθει μια στιγμή που θα αντιδράσουν κι η αντίδραση αυτή μπορεί και να μην είναι η "σωστή".

Είναι όμως φορές, που μόλις πεις μέσα στην τάξη κάτι που πραγματικά ενδιαφέρει τους μαθητές, τότε σαν από θαύμα, ανοίγουν διάπλατα τα μάτια τους, ξυπνούν από τον πνευματικό και σωματικό τους λήθαργο και γίνονται ενεργοί, συμμετέχουν, αντιδρούν, χαίρονται. Δυστυχώς, εμείς από την εκπαίδευσή μας βγάλαμε τη χαρά, την αφαιρέσαμε σαν κάτι κακό. Η όλη ιστορία μου θυμίζει το "Όνομα του Ρόδου" του Έκο.

Το ίδιο συμβαίνει και με τη διδασκαλία της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Ειδικά στο παλιό βιβλίο κάθε κείμενο που διαβάζαμε τέλειωνε με θάνατο, με πίκρες και στεναχώριες. Άντε τη μια να κλάψεις, τη δεύτερη να δακρύσεις, έστω και την τρίτη φορά να γεμίσει η ψυχή σου πόνο. Πόσο όμως να αντέξει ένα παιδί στην τόση συμφορά. Κι έπειτα πώς να τα καταλάβει όλα αυτά. Σ' ένα πλασματάκι που μπροστά του ανοίγεται το μέλλον, μιλάς εσύ για θάνατο. Να μη βαρεθεί στο τέλος;
Φυσικά και να βαρεθεί.

Κι όλα αυτά ξεκινούν από την προσπάθεια των "ειδικών" της κάθε επιστήμης να μετατρέψουν το μαθητή σε διάνοια. Προσθέτουν ύλη, ξαναπροσθέτουν ύλη και στο τέλος βγαίνουν κάτι βιβλία και κάτι προγράμματα σπουδών που μοιάζουν να είναι του πανεπιστημίου.
Στο συνέδριο που διοργάνωσε πρόσφατα ο "Φιλόλογος" στη Θεσσαλονίκη έγινε κριτική παρουσίαση των βιβλίων του Δημοτικού. Η πρώτη μου σκέψη, αφού τέλειωσαν οι συνεδρίες, ήταν πως ευτυχώς τα παιδιά μου τέλειωσαν με το Δημοτικό. Εγωιστικό, πολύ εγωιστικό, αλλά αυτό ένιωσα κι αμέσως έπεσα σε κατάθλιψη, γιατί αυτά τα παλαβά των παλαβών βιβλίων των παλαβών συγγραφέων του παλαβού παιδαγωγικού ινστιτούτου θα τα διαβάσουν οι επόμενες γενιές μαθητών. Και ή θα παλαβώσουν ή θα βαρεθούν. Ευτυχώς τα πιο πολλά παιδιά θα προτιμήσουν το δεύτερο και γι' αντίδοτο στη βαρεμάρα τους θα βλέπουν το βράδυ στην τηλεόραση τη βαρετή Μαρία την Άσχημη.

Μάρω είπε...

Δεν θα μπορούσες να τα περιγράψεις καλύτερα...
Δυστυχώς δεν έχω ακόμη την σχολική εμπειρία... δεν έχω μπει ακόμη σε σχολική τάξη να διδάξω. Κρίθηκε αυτή μου η επιθυμία από το αν ήξερα ποιοι έστησαν μνημείο μετά την μάχη της Χαιρώνειας και αν μπορούσα να αναγνωρίσω στίχους του Ελύτη.

Αναρωτιέμαι όμως... με ένα τέτοιο αναλυτικό πρόγραμμα και με τέτοιους στόχους διδασκαλίας, πόση ευχέρεια έχει ο καθηγητής να "λευτερώσει" το μάθημά του; Υπάρχει αυτή η δυνατότητα;

Γιάννης Παπαθανασίου είπε...

Ευτυχώς στο Γυμνάσιο υπάρχει ακόμη η σχετική άνεση.
Στο Λύκειο δεν το συζητάμε. Εκεί όλα είναι υπαγορευμένα από τις Πανελλαδικές, ειδικά στη Β' και κυρίως στη Γ'. Αν καμιά φορά τολμήσει κανείς να κινηθεί σε διαφορετικά μονοπάτια, οι μαθητές τον επαναφέρουν στην τάξη και στην τάξη.

Στο Γυμνάσιο όμως, αν δε λογαριάσεις τις εξετάσεις, ότι δηλαδή θα πρέπει να υπάρχει μια ύλη για εξέταση, που στην περίπτωση πολλών τμημάτων θα πρέπει να είναι και κοινή, τότε μπορείς να ξεφύγεις, να κάνεις κάτι πιο δημιουργικό. Όταν, παλαιότερα, το σχολείο μας ήταν μικρό, σε συνεργασία με τη συνάδελφο του άλλου τμήματος, κάναμε τα μη προβλεπόμενα. Μέχρι και το βιβλίο της ιστορίας είχαμε καταργήσει και στη θέση του διδάσκαμε τα δικά μας, δίνοντας περισσότερη έμφαση στην τέχνη.
Βέβαια, όλα εξαρτώνται και από τη διάθεση του διευθυντή, του σχολικού σύμβουλου -αν τους πληροφορήσουμε. Εγώ προσωπικά αποφεύγω να τους ενημερώσω, όχι για τίποτα άλλο, για να έχω αποκλειστικά την ευθύνη των επιλογών μου.

Το ίδιο πάντως κάνουν και άλλοι συνάδελφοι, που τα τελευταία χρόνια γίνονται όλο και περισσότεροι...

Το θέμα όμως δεν εξαντλείται στο τι θα κάνουν ένας, δύο ή πέντε άνθρωποι. Το θέμα είναι η λογική που διέπει την εκπαίδευση, από το νηπιαγωγείο μέχρι το διδακτορικό. Και δυστυχώς τα τελευταία χρόνια, ενώ είναι σε όλους γνωστό ότι πάμε από το κακό στο χειρότερο, τα μέτρα που παίρνονται οδηγούν στο χείριστο. Γιατί;
Η απάντηση σ' αυτό το γιατί είναι πια μόνο πολιτική. Και ο νοών νοείτω.

Γιάννης Παπαθανασίου είπε...

Το πόσο γελοίο είναι το όλο σύστημα φαίνεται από τις εξετάσεις του ΑΣΕΠ. Σωστά το δηλώνεις, Μάρω, ότι γι' αυτούς η ικανότητα ενός μελλοντικού καθηγητή κρίνεται από την απομνημόνευση πέντε στίχων και τριών ημερομηνιών! Κι έπειτα αυτοί οι άνθρωποι, που βάζουν τέτοια θέματα, καταδικάζουν την παπαγαλία. ΕΛΕΟΣ!
Ή πάλι είναι δυνατόν να εξετάσεις κάποιον στην παιδαγωγική με ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών. Τι είναι, δηλαδή, οι άνθρωποι; Ένα τικ σε ένα κουτάκι;
Αλλά πώς θα τα οικονομήσει ο γνωστός μεγαλοπαιδαγωγός, που όλοι διαβάζουν τα βιβλία του για τους διαγωνισμούς, κάνοντάς τον πάμπλουτο!
Πώς θα τα οικονομήσουν οι μεγαλοεκδότες, αν δεν εκδώσουν οι ίδιοι τα σχολικά βιβλία και μαζί και τα λυσάρια! Χορός εκατομμυρίων ευρώ, την ώρα που πολλά σχολεία δεν έχουν λεφτά για ούτε και για φωτοτυπικό χαρτί.

Μάρω είπε...

Είναι πολύ θετικό πάντως ότι υπάρχουν ακόμα "δάσκαλοι" που βλέπουν το πρόβλημα και το παλεύουν. Στα μαθητικά μου χρόνια, δεν έχω να θυμάμαι παρά μόνο 2-3 καθηγητές/-τριες, που δεν βολεύτηκαν στη θεσούλα τους και δεν κοροϊδευαν τον εαυτό τους και τα παιδιά. Αυτούς έβλεπα και αγάπησα τη γλώσσα (αλλά και το σχολείο). Στους άλλους έβλεπα απλά αυτό που θα πρέπει να αποφύγω όταν θα βρεθώ στη θέση τους... (συνειδητοποιημένη από τότε για το τί θα κάνω... αν τελικά με αξιώσουν να το κάνω)

Τα του ΑΣΕΠ είναι μία πικρή ιστορία για όποιον καταπιαστεί σοβαρά... καμιά σχέση η θεωρία από την πράξη. Κανένα αντίκρυσμα δεν έχουν τα "βιβλία προετοιμασίας", αλλά ούτε και τα φροντιστήρια που είναι απλά μία επιχείριση. Λεφτά, κονόμα και τίποτα άλλο.
Προσωπικά δεν πήγα πουθενά, ούτε έκανα συστηματική προετοιμασία επειδή εκείνη την περίοδο έτρεχε το μεταπτυχιακό μου. Άκουγα συμφοιτητές μου που το πάλευαν με φροντιστήρια και ώρες ωρών διάβασμα, μου έλεγαν για σχέδια εργασίας στην ειδική παιδαγωγική, βηματάκια και πεπατημένες που πρέπει να ακολουθηθούν. Άγχος... Εγώ πήγα την πρώτη φορά και απλά άφησα ελεύθερο τον εαυτό μου. Ούτε θεωρίες, μεθόδους και κατεβατά. Με απλά λόγια. Τί θέλω να πετύχω; Ποιος είναι ο στόχος μου; Τί θέλω να τους περάσω μέσα από αυτό το κείμενο; Αυτό έκανα. Έτσι έπιασα το 97 στην ειδική διδακτική και την μετριότητα στα υπόλοιπα που δεν είχα διαβάσει...

Ομήρου Οδύσσεια λοιπόν... τί θέλουμε να θυμάται το παιδί; Χάνει την ουσία και την τέρψη προς αναζήτηση του αναφορικού και δεικτικού μέρους της παρομοίωσης και των αφηγηματικών τρόπων. Όχι πως δεν χρειάζονται και κάποια από αυτά. Αλλά τί έχει να θυμάται το παιδί στο τέλος;

katproko είπε...

κι όμως, Γιάννη, παρά τις φιλότιμες προσπάθειές μας να καταστρέψουμε την απόλαυση του κειμένου(αυτός πίστευα και ως μαθήτρια και ως καθηγήτρια ότι είναι ο ρόλος μας)τέλικά νομίζω πως η Οδύσσεια διασώζεται. τα πρωτάκια (ακριβώς επειδή είναι πρωτάκια και δεν έχουν ακόμη αφεθεί ολοκληρωτικά στη σχολική ανία) απλαμβάνουν το συγκεκριμένο κείμενο (και μόνον αυτό)εις πείσμα του δομισμού.
Γι' αυτό το λόγο επιλέγω συνειδητά να διδάσκω Οδύσσεια κάθε χρόνο εδώ και 22 χρόνια (φυσικά και δεν ακολουθώ κατά γράμμα το αναλυτικό πρόγραμμα. χανόμαστε στις περιπλανήσεις του Οδύσσέα όχι και τόσο σε βάρος του δομισμού, σίγουρα όμως σε βάρος του Ηρόδοτου)

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ είπε...

Καλή μου Κατερίνα, χαίρομαι που συμφωνούμε. Η Οδύσσεια διασώζεται μόνο όταν παραβιάζονται οι δεσμεύσεις του αναλυτικού.
Το ζητούμενο είναι σε πόσα σχολεία οι φιλόλογοι έχουν το θάρρος να αποδεσμευθούν από τις δεσμεύσεις.



Για κάτι άλλο εκτός από λόγια και ατέρμονες συζητήσεις στον ιστοχώρο μου

"Ελληνικός Πολιτισμός"

Κάθε συνεργασία είναι καλοδεχούμενη!