7.6.07

Η παραγωγή λόγου. Η περιγραφή και πάλι.

Έγραφα παλιότερα για τις δυσκολίες που συναντούν οι μαθητές στην παραγωγή λόγου και συγκεκριμένα στην περιγραφή τοπίου. Από τότε πέρασαν οι μήνες με την ησυχία τους, εγώ με τη συναδέλφισσα του μεταπτυχιακού συνεχίσαμε τις προσπάθειες, επιμείναμε στην παραγωγή αρκετών, αν όχι πολλών, κειμένων και φτάσαμε στο τέλος της χρονιάς. Ήρθαν οι εξετάσεις, συζητήσαμε οι συνάδελφοι και καταλήξαμε να τους ζητήσουμε στην παραγωγή λόγου ένα περιγραφικό κείμενο. Μπήκαμε στο διαδίκτυο κι αφού ψάξαμε λιγάκι βρήκαμε αυτήν την ωραία παραλία.

Δυστυχώς δεν μπορούσαμε να τη δώσουμε έγχρωμη, έτσι απλώς τη φωτοτυπήσαμε. Παρόλα αυτά φαινόταν πως είναι παραλία και δε θέλει πολλή φαντασία για να πει κανείς ότι η θάλασσα είναι γαλάζια, η βλάστηση στα γύρω υψώματα πράσινη και η αμμουδιά χρυσή.
Μετά από τόσο κόπο όλη τη χρονιά, περίμενα με αγωνία τι θα γράψουν οι μαθητές μου. Πώς θα οργανώσουν το κείμενό τους. Θα ακολουθήσουν κάποια συγκεκριμένη μέθοδο ή όχι.

Για να αποκτήσει και το θέμα το γνωστό επικοινωνιακό πλαίσιο τους είπαμε στο θέμα ότι είχαν πάει στη συγκεκριμένη παραλία, αλλά επειδή είχε χαλάσει η φωτογραφική τους μηχανή κι επειδή το κινητό τους έπεσε στη θάλασσα, δεν μπορούσαν να στείλουν φωτογραφία της παραλίας στο φίλο τους, οπότε έπρεπε να γράψουν ένα γράμμα στο οποίο θα την περιέγραφαν, ώστε να τον πείσουν να πάει κι αυτός. Με ένα σμπάρο, δηλαδή, δυο τρυγόνια. Και περιγραφή και επιστολή με τα στοιχειώδη, προσφώνηση, κείμενο, αποφώνηση, πράγματα που τα διδάξαμε με επιμονή.

Και πήρα τα γραπτά. Και πήγα στο σπίτι με αγωνία. Και τα διάβασα...

Τι έκανα όλη τη χρονιά; Σε ποιον δίδασκα; Πήρα τα σωστά γραπτά ή μήπως ήταν κάποιου άλλου; Πού πήγε τόσος κόπος, τόση προσπάθεια, τόσες σκέψεις κι άλλοι τόσοι προβληματισμοί;

Είπα, είμαι κακός δάσκαλος. Δε γίνεται. Αφού με τόση δουλειά τα αποτελέσματα είναι σχεδόν μηδενικά, άρα καιρός να τα μαζεύω από την εκπαίδευση. Καλύτερα μπετατζής.

Πήγα σχολείο, συζήτησα με τους άλλους τέσσερις συναδέλφους που κάνουν κι αυτοί φέτος Α' τάξη. Μία από τα ίδια. Το σχεδόν απόλυτο τίποτα.

Γιατί;
Ποιος μπορεί να μου πει γιατί όλα πάνε στραβά;

2 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

[εδώ](http://www.greeklanguage.gr:8080/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?start=0&lq=%%CF%80%CE%BF%CE%AF%CE%B7%CF%83%CE%B7&dq=)

mikrosarist είπε...

-Το θέμα της περιγραφής είναι απλό και λύνεται αμέσως. Δίνουμε λχ ένα χώρο στο μαθητή και λέμε να μας τον περιγράψει, για παράδειγμα μια παραλία.
-Ο πρώτος και κύριος κανόνας της περιγραφής είναι ότι χωρίζουμε ένα αντικείμενο (την παραλία)σε μέρη και αρχίζουμε στο κείμενό μας να αναφέρουμε πρώτα το πρώτο μέρος, ας πούμε τη θάλασσα,και μετά τα άλλα, ένα προς ένα μαζί με τα χαρακτηριστικά τους: Γαλάζια θάλασσα, κατάφυτο βουνό, λαμπερός ουρανός, αμμουδερή παραλία.
-Αν δεν πούμε στο μαθητή ότι διαιρούμε ένα αντικείμενο σε μέρη και ότι μετά αναφέρουμε κάποιο σα πρώτο μέρος, στη συνέχεια το διπλανό του σα δεύτερο μέρος, μετά το από πάνω του σα τρίτο μέρος,ύστερα το απέναντι σα τέταρτο μέρος, και το καθένα με τα χαρακτηριστικά του, που μπορεί να είναιπερισσότερα από ένα (χρυσίζουσα άμμουδερή παραλία, καταγάλανος ασύννεφος ουρανός, κατάφυτη από πεύκα βουνοπλαγιά, κτλ), δεν θα καταφέρουμε ποτέ να κατανοήσει πώς περιγράφουμε.
- Ένας άλλος κανόνας είναι ότι κάθε αντικείμενο μπορούμε να το χωρίσουμε σε εκατομμύρια μέρη. Από όλα αυτά επιλέγουμε και αναφέρουμε στο κείμενό μας πολύ λίγα καιτα εντελώς κυριότερα, αυτά δηλαδή που θα δώσουν στον άλλο να έχει μια καλή εικόνα του αντικειμένου έστω και αν δεν το έχει μπροστά του.
-Τρίτος κανόνας είναι ότι αναφέρουμε τα μέρη με τάξη και όχι ανάκατα. Ξεκινάμε από κάπου και μετά πηγαίνουμε πχ στο διπλανό του, ύστερα στο απέναντι, κατόπιν στο από πάνω, στο από κάτω κτλ.
- Τέταρτος κανόνας είναι ότι για κέθε μέρος του αντικειμένου αναφέρουμε ένα τουλάχιστον κύριο χαρακτηριστικό του (ακύμαντη θάλασσα, χρυσή αμουδιά, πευκόφυτο βουνό).
-Διαβάζοντας ο μαθητής διάφορα περιγραφικά κείμενα δεν μπορεί να αντλήσει από μόνος του και να κατανοήσει αυτούς τους απλούς και λίγους κανόνες.Υπάρχουν βέβαιαι και οι εξαιρέσεις, οι ταλαντούχοι δηλαδή που έχουν έμφυτη την ικανότητα της περιγραφής. Στους άλλους όμως πρέπει να τους διαδάξουμε τους κανόνες για να φθάσουν σε ένα ικανοποιητικό επίπεδο.
- Αυτά που ανέφερα αφορούν τη στατική περιγραφή, πώς είναι δηλαδή ένα αντικείμενο σε μια δεδομένη χρονική στιγμή ή χρονικό διάστημα. Γιατί υπάρχουν και δυο άλλες περιγραφές. Η δεύτερη είναι να πειγράφψουμε ένα αντικείμενο πώς είναι σε δυο χρονικές στιγμές ή χρονικές περιόδους, οπότε υπεισέρχεται έντονα στο κείμενό μας και ο χρόνος και όχιμόνο ο τόπος/ χώρος. Τρίτη περίπτωση περιγραφής είναι να αφναφέρουμε απόψεις δικές μας ή τρίτων, χωρίς να αποδεικνύουμε αν είναι σωστές ή λαθεμένες. Γιατί αν καταπιαστούμε να αποδείξουμε αν κάποια ή αν όλες είναι σωστές ή λαθεμένες, τότε το κείμενό μας από περιγραφικό θα μετατραπεί σε αποδεικτικό.
-Να λεχθεί ακόμα ότι στην περιγραφή δεν περιγράφουμε μόνον υλικά αντικείμενα αλλά και νοητικά,πχ μια διαδικασία ή λειτουργία, ή το χαρακτήρα ενός ατόμου.
-Στην περιγραφή διαδικασίας ή λειτουργίας, τη χωρίζουμε σε μέρη στις διάφορες φάσεις της δηλαδή και αναφέρουμε τις κυριότερες φάσεις.
-Κάτι άλλο που πρέπει να τονίσω είναι ότι όταν περιγράφουμε κάτι, το θεωρούμε σαν αντικείμενο, οτιδήποτε δηλαδή και αν είναι αυτό (μια παραλία, ένα σπίτι, το σώμα το δικό μας ή κάποιου άλλου,ο χαρακατήρας, ακόμα και η συνείδησή μας.Τότε στεκόμαστε απέναντί της, τη θεωρούμε σαν αντικείμενο καιμόνον τότε μπορούμε να την περιγράψουμε).



Για κάτι άλλο εκτός από λόγια και ατέρμονες συζητήσεις στον ιστοχώρο μου

"Ελληνικός Πολιτισμός"

Κάθε συνεργασία είναι καλοδεχούμενη!