26.2.08

Αποτυχία

Έβαλα το καθιερωμένο διαγώνισμα τριμήνου και έδωσα το παρακάτω κείμενο:

Είχε αργήσει. Τους είδε όλους μαζεμένους στη σέντρα, συμπαίκτες και αντιπάλους. «Άντε, βρε Στεφανή, άργησες!» του έβαλαν τις φωνές. Με βήματα προσεκτικά κατέβηκε την πλαγιά και μπήκε στο γήπεδο. Πράγματι είχε αργήσει. Δεν ήταν όμως αυτός ο λόγος που του έκοψε τον ενθουσιασμό. Άλλωστε, πότε πήγαινε στην ώρα του; Πότε προλάβαινε να κάνει κάτι έγκαιρα; Είδε με ποιον τρόπο είχε παραταχθεί η ομάδα του κι αμέσως δαγκώθηκε, Καμιά θέση επιθετικού ή στο κέντρο δεν είχαν αφήσει ελεύθερη. Έστω κάποια στην άμυνα. Έσκυψε το κεφάλι και σιγά σιγά, κούτσα κούτσα, πήρε να προχωράει προς τη θέση του τερματοφύλακα. Άλλο ένα ματς που δε θα του δινόταν η ευκαιρία να δείξει τι ικανός κυνηγός ήταν, τι άξιος ντριπλέρ. Έφτυσε στις παλάμες του και πήρε τη θέση του τερματοφύλακα.

Ο αγώνας ήταν σκληρός. Η ζέστη είχε αναγκάσει όλους τους παίκτες να μείνουν μόνο με τα κοντά παντελονάκια τους, η σκόνη έκανε τα κορμιά και τα πρόσωπα άσπρα, ενώ από τις γερές κλωτσιές όλο και κάποιος παίκτης έπεφτε στο ξερό χώμα. Μάλιστα, στο τέλος κι απ’ τον καυγά που ακολούθησε άνοιξαν και μια δυο μύτες. Νικήτρια αναδείχτηκε τελικά η δική τους ομάδα, της Νεάπολης, με σκορ 6-4. Ο Στεφανής έβαλε τα δυνατά του και ούτε στιγμή δε φοβήθηκε να κάνει επικίνδυνες εξόδους, να επιχειρεί θεαματικές βουτιές ή να πέφτει στα πόδια των αντιπάλων. Δίκαια λοιπόν πήρε τα «μπράβο» από τους συμπαίκτες του. Στο μεταξύ η ώρα είχε πάει δύο, όταν τελείωσαν όλα και πήραν να κατηφορίζουν προς τα σπίτια τους.

Εκτός από το κείμενο τους έβαλα και τις διάφορες ανούσιες ασκήσεις περί κατηγορουμένου, προθημάτων και επιθημάτων.

Στα ανούσια απάντησαν άλλος λίγο και άλλος πολύ.
Στην ερώτηση κατανόησης γιατί ο Στεφανής αργούσε πάντα, δεν απάντησε κανείς!

Επτά χρόνια εκπαίδευσης και δεν τους μάθαμε να διαβάζουν και να κατανοούν ένα απλό κείμενο. Τι νόημα έχει που ξέρουν το κατηγορούμενο;

Πώς τα καταφέρνουμε και εκπαιδεύουμε ανεκπαίδευτους μαθητές;



20 σχόλια:

Odysseas είπε...

Αφού υπάρχουν δάσκαλοι που μαθαίνουν στα παιδιά της πρώτης δημοτικού τα επιρρήματα, τι περιμένεις;

Γεγονός είναι πάντως πως και με τα καινούρια βιβλία, τουλάχιστον όσον αφορά το Δημοτικό, δεν δίνεται η έμφαση που αρμόζει στην κατανόηση των κειμένων.

Δυστυχώς παραμένουμε σε μεγάλο ποσοστό γραμματικόπληκτοι.

Γιάννης είπε...

Πότε θα αντιδράσουμε;

Odysseas είπε...

Δε νομίζω ότι το ζήτημα είναι το πότε θα αντιδράσουμε. Εμείς το έχουμε κάνει ήδη. Το πραγματικό πρόβλημα είναι πότε θα το καταλάβει η μεγάλη μάζα των εκπαιδευτικών. Ειδικά στο δημοτικό ζούμε πρωτόγονες καταστάσεις. Υπάρχουν δάσκαλοι που ασκούν συστηματικά τα παιδιά από την πρώτη δημοτικού στην κλίση ουσιαστικών, όπως το παιδί ή η καρέκλα, οι οποίοι υμνoύνται από τους γονείς.

Μετά πήγαινε εσύ να δουλέψεις πάνω στην κατανόηση των κειμένων.

Flora είπε...

Πόσο σε νιώθω! Έχω κι εγώ την εντύπωση ότι τα βιβλία της γλώσσας του γυμνασίου αναλίσκονται σε άχρηστες ασκήσεις και σε αναγνώσεις πληθώρας κειμένων, που στην ουσία μπερδεύουν το μαθητή και δεν τον βοηθούν καθόλου...
Τι να πούμε λοιπόν εμείς οι έρμοι απλοί στρατιώτες της εκπαίδευσης; Ακολουθούμε το αναλυτικό πρόγραμμα. Όμως, πάντα έχουμε ένα όπλο στη διάθεσή μας: την ΑΥΘΑΙΡΕΣΙΑ.
Έχω καταλάβει πως όταν νιώσουμε ότι πραγματικά βοηθάμε τα παιδιά με κάποιες πρακτικές στην τάξη, μέσα μας δεν έχουμε τύψεις για το αν διδάξαμε σωστά τις... ελεύθερες αναφορικές προτάσεις... Τι εννοώ; Περνάμε στο γρήγορο κομμάτια του βιβλίου ψιλοάχρηστα και μπερδευτικά και δουλεύουμε επί των εκθέσεων και των συγκεκριμένων δυσκολιών. Πιστεύω ότι όλοι -λίγο πολύ - αυτό κάνουμε.
Πόσο θα ήθελα, όμως, κάποιος να βρισκόταν να μου δώσει τα φώτα του στη διδασκαλία της γλώσσας! Να γίνει ένα σεμινάριο... κάτι τέλος πάντων!

Ονειρεύομαι μια μέρα που θα μπαίνω στην τάξη και θα διδάσκω γλώσσα χωρίς σφίξιμο στο στομάχι...

Γιάννης είπε...

Φλώρα, Φλώρα,
στο σχόλιο σου σαν να διάβαζα τις σκέψεις και τις επιθυμίες μου τόσων χρόνων!

Γιάννης είπε...

Οδυσσέα,
να φανταστείς ότι εμείς στο Γυμνάσιο σας ζηλεύουμε, γιατί, τουλάχιστον, έχετε περισσότερη υποστήριξη στη διδακτική και στα παιδαγωγικά.

Από την άλλη, το θέμα των γονιών που τα ξέρουν όλα και θέλουν να επιβάλουν την άποψή τους είναι ολόκληρη ιστορία. Το έζησα ως γονιός, με τις κόρες μου στο Δημοτικό. Φυσικά, οι εκπαιδευτικοί με άποψη ξέρουν πώς να φερθούν· η μεγάλη μάζα, όπως λες κι εσύ, είναι το πρόβλημα.

dapnipako είπε...

Peirazei pou den borw ute k egw na apadisw stin erwtisi? exw kanei toses katanoisis keimenu sti zwi mu se ellinika, agglika, gallika k pada swsta... alla ti sigekrimeni erwtisi den borw na tin apadisw... twra den 3erw an ftaiei to sistima... padws gegonos einai pws kataligume na ma8ainume kalitera olous tous prosdiorismus, tis sintaktikes k gramatikes leptromeries pws legontai apo to na borume na xrisimopoiisume ti glwssa mas graptws k proforikws eite gia na katanoisume eite gia na paragume logo oi idioi... episis kataligume na 3erume kalitera arxaia apo oti nea ellinika k tous vasikous kanones grammatikis pou ma8ame sto dimotiko ligo me ta arxaia, ligo me ta greekenglish k ligo me tis koutsobolistikes ekpompes k ka8e alli savoura pou vlepoume stin tileorasi tous 3exname pantelws!!!

Γιάννης είπε...

Με βήματα προσεκτικά κατέβηκε την πλαγιά και μπήκε στο γήπεδο.

Άλλωστε, πότε πήγαινε στην ώρα του; Πότε προλάβαινε να κάνει κάτι έγκαιρα;

Έσκυψε το κεφάλι και σιγά σιγά, κούτσα κούτσα, πήρε να προχωράει προς τη θέση του τερματοφύλακα.

Από τα τρία παραπάνω παραθέματα συμπεραίνουμε ότι ο Στεφανής ήταν κουτσός και γι' αυτό αργούσε.

dapnipako είπε...

Το κείμενο που έχετε αναρτήσει προέρχεται από κάποιο βιβλίο ή διήγημα και είναι επιβεβαιωμένο ότι ο Στεφ. είναι κουτσός? Γιατί το γεγονός ότι αργούσε επειδή ήταν κουτσός θα ήταν η τελευταία ΥΠΟΘΕΣΗ κ μόνον ΥΠΟΘΕΣΗ. Κατά Μπαμπινιώτη η έκφραση κούτσα-κούτσα έχει τις εξής δύο ερμηνείες: επιρρ. 1. Κουτσαίνοντας, χωλαίνοντας στο περπάτημα παρ’ότι είχε χτυπήσει, κατάφερε ~να πάει μέχρι το σπίτι 2. (γενικότ.) με δυσκολία και αργοπορία, κατά τρόπο κουραστικό, με προσπάθεια: ~ θα τελειώσει κι αυτός κάποτε τις σπουδές του! ΣΥΝ. Με ζόρι, σιγά-σιγά, αργά.
Η δικιά μου ανάλυση αυτού του αποσπάσματος ξέρετε ποια είναι (εκτός όπως ήδη είπα αν είναι επιβεβαιωμένο από ολόκληρο το κείμενο ότι είναι κουτσός και άρα το κούτσα-κούτσα παίρνει την πρώτη ερμηνεία)? Λοιπόν, ο Στεφ. Αργούσε κάθε φορά για διάφορους δικούς του λόγους πού δε φαίνονται στο απόσπασμα... Μπορεί να τσακωνόταν με τη μαμά του, μπορεί να είχε να κάνει τα ψώνια για τη γιαγιά του, να πάει την αδελφή του κάπου κ.λ.π.... για τον οποιοδήποτε Χ, Ψ λόγο που δεν μας είναι φανερός στο κείμενο... Τώρα ο λόγος ότι περπατούσε προσεκτικά, αργά, σιγά-σιγά, κούτσα-κούτσα (με τη γενικότερη έννοια) ήταν τι επειδή ήξερε ότι είχε αργήσει, όπως αργούσε πάντοτε, και ήξερε ότι θα έπαιρνε την πιο βαρετή θέση από όλες: αυτή του τερματοφύλακα, ενώ ήθελε να πάρει κάποια άλλη οποιαδήποτε θέση πιο ενεργή (άμυνα-επίθεση κ.λ.π, αν ήταν κουτσός δεν νομίζω ότι θα ήθελε, γιατί αν καλά-καλά δεν μπορούσε να περπατήσει, τότε ούτε θα μπορούσε να τρέχει πάνω κάτω στο γήπεδο και να κλοτσάει μία μπάλα).
Κατά τη γνώμη μου η απάντηση προς το ερώτημα λοιπόν γιατί ο Στεφ. Αργούσε πάντα δεν είναι ξεκάθαρη και δεν τίθεται θέμα κατανόησης...
Ότι γενικά καταλήγουμε να ξέρουμε καλύτερα τα γραμματικά κ συντακτικά φαινόμενα απ’ότι να κατανοούμε ένα κείμενο και να παράγουμε λόγο ναι είναι σωστό, όπως ότι καταλήγουμε να ξέρουμε να κλίνουμε καλύτερα τα ρήματα στα αρχαία από τα νέα, αλλά αυτό το παράδειγμα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως παραδειγμα απόδειξης της ελλειπής κατανόησης κειμένων από τους μαθητές γιατί δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρη η απάντηση στο ερώτημα που θέσατε.

Γιάννης είπε...

Αφού δεν σας ικανοποίησε η προηγούμενη απάντησή μου στο προηγούμενο σχόλιό σας,δεν μπορώ να κάνω κάτι περισσότερο.
Λυπάμαι!

Το μόνο που θα μπορούσα να προσθέσω είναι ότι στη Λογοτεχνία, όπως και στην καθημερινότητα (λόγια και πράξεις μας), τα περισσότερα υπονοούνται και δεν εννοούνται.

ας εών είπε...

Μετά από καιρό ξαναπέρασα από τις σελίδες σου. Μία κουβέντα μόνο: συμφωνώ.

dapnipako είπε...

Δεν ήθελα να προσβάλω ούτε τις γνώσεις σας, ούτε τις διδακτικές σας ικανότητες... Απλά μου αρέσει να αμφιβάλω και να ψάχνω να βρώ παραπάνω από μία ανάλυση στα λογοτεχνικά κείμενα και ποιήματα. Απλά σας είπα και τη δική μου εκδοχή επειδή μόλις έχω αποφοιτήσει και στη λογοτεχνία θέλω να πιστεύω ότι ήμουν καλή... Εκτός αν τελικά είμαι και εγώ μια ανεκπαίδευτη, παρότι ξέφυγα από το παραδοσιακό ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα...

Γιάννης είπε...

dapnipako,
Δε νιώθω ούτε προσβεβλημένος ούτε έχω την αίσθηση ότι σας πρόσβαλα. Αν το έκανα, σας ζητώ συγγνώμη.

Ο διάλογος δε σημαίνει κατ' ανάγκη και ταύτιση απόψεων.

Ανώνυμος είπε...

Ούτε και εγώ κατάλαβα τελικά ότι ήταν κουτσός. Η εντύπωση που μου δώθηκε ήταν ότι του άρεσε γενικά να αργεί μάλον απο έλλειψη ενδιαφέροντος. (Άλλο ένα ματς που δε θα του δινόταν η ευκαιρία να δείξει τι ικανός κυνηγός ήταν, τι άξιος ντριπλέρ). Αν και δεν κατάλαβα ούτε και τον αρχικό του ενθουσιασμό (αφού ήξερε ότι δε θα του δινόταν η ευκαιρία).Κάπως ανιφατικό μου φαίνεται αλλά θα με συγχωρέσετε, είμαι απλά ένας μαθηματικός.

Ανώνυμος είπε...

Συγνώμη για το ανιφατικός, εννοούσα αντιφατικός (το έγραψα κάπως γρήγορα). Πάντως και εμείς οι μαθηματικοί έχουμε πρόβλημα κατανόησης από τα παιδιά όχι μόνο σε μαθηματικά θέματα, άλλη ιστορία που πονάει, αλλά κατανόησης των διάφορων εξηγήσεων που τους δίνουμε. Άλλα τους λέμε εμείς και άλλα κατανοούν αυτά. Θέλω να πιστεύω ότι το φαινόμενο αυτό οφείλεται σε μερική έλλειψη ενδιαφέροντος διαφορετικά τα πράγματα είναι σοβαρότερα. Ευχαριστώ που με διαβάσατε.

Γιάννης είπε...

Η κατανόηση των διαφόρων εξηγήσεων που γράφεις, αγαπητέ συνάδελφε, είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στο εκπαιδευτικό σύστημα· όσο μικρότεροι σε ηλικία είναι οι μαθητές τόσο μεγαλύτερο είναι και το πρόβλημα. Δυστυχώς, η προσγείωση στην πραγματικότητα δε διδάσκεται σε κανένα βιβλίο, άλλωστε δεν μπορεί και να διδαχθεί.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται άλλο ένα από τα λάθη μας, που θεωρούμε ότι μόλις πούμε ή μόλις εξηγήσουμε κάτι, πιστεύουμε πως οι μαθητές μας το κατάλαβαν.
Από την άλλη όμως, τρέχουμε και σαν τρελοί να καλύψουμε και την ύλη, οπότε τι να καταλάβει και τι να αφομοιώσει ένας μαθητής;

Ανώνυμος είπε...

Θα μου επιτρέψετε να πω και εγώ δύο λόγια.
Μήπως τελικά αυτό που πραγματικά φταίει είναι το γεγονός ότι τα παιδιά από τις πολλές ανέσεις δεν έχουν μάθει τι θα πει υπευθυνότητα; Το σχολείο και γενικά η εκπαίδευση κάνω λάθος εάν νομίζω ότι απαιτούν κάποια υπευθυνότητα και από μέρος του μαθητή; Ποιος όμως θα μάθει σε ένα παιδί ότι το μέλλον του απαιτεί υπεύθυνες κινήσεις και κάποιες φορές και θυσίες, όταν όλοι μας αναλωνόμαστε στο ωρολόγιο πρόγραμμα ενώ οι γονείς από τις πολλές υποχρεώσεις δεν έχουν τον χρόνο να ασχοληθούν σοβαρά με το παιδί τους, η τηλεόραση τα βομβαρδίζει με ανάξιες λόγου αξίες και όποιο από τα παιδιά ασχολείται σοβαρά με το μέλλον του κινδυνεύει να χαρακτηριστεί φυτό; Ποιος θα μάθει στα παιδιά την αξία του πνεύματος όταν όλοι ασχολούμαστε με την ευδαιμονία μας ανεξαρτήτου κόστους; Ποιος θα μάθει στα παιδιά και πώς την πραγματική αξία του σχολείου όταν η κοινωνία με την συμπεριφορά της (και ίσως άθελά της) την διαστρεβλώνει;Μια σκέψη κάνω μόνο και μπορεί να είμαι λάθος.

Γιάννης είπε...

Φίλε ανώνυμε, δε νομίζω να υπάρχει κανείς που να διαφωνεί με όσα γράφεις.

Ανώνυμος είπε...

-Πολύ συζητήσιμο το θέμα αν ο νεαρός τερματοφύλακας ήαν κουτσός ή απλώς συνήθιζε να αργεί. Το ότι ήταν κουτσός βγαίνει μέσα από δαιδαλώδη λογική, αυτή που επισημαίνει με επιμέλεια ο Γιάννης. Ο συγγραφέας όμως ενός κειμένου είναι υποχρεωμένος να είναι κατανοητός, αν είναι δυνατόν σε πρώτη ανάγνωση του κειμένου του, κι εδώ δεν είναι. Τι σόι κείμενο έγραψε ο συγγραφέας αυτός; αστυνομικό μυθιστόρημα σε στυλ Αγκάθα Κρίστι, όπου ο Πουαρώ στο τέλος λέει το γελοίο "θυμάστε που ο τάδε την τάδε στιγμή ξεσκόνιζε τα παπούτσια του; τότε κατάλαβα ότι είναι ο δολοφόνος, γιατί μόνο ένας δολοφόνος ξεσκονίζει τα παπούτσια του την ώρα που πίνει το τσάι του!" Όμως η οποιαδήποτε Αγκάθα Κρίστι δικαιολογείται να χρησιμοποιεί μια τέτοια λογική για να εξασφαλίσει την πώληση του βιβλίου της. Ο συγκεκριμένος συγγραφέας τι λόγο είχε; Μήπως να ποικίλλει τον λόγο του και να κάνει λίγο μεγαλύτερο το κείμενό του, από ό,τι αν περέλειπε το "αργούσε πάντα, κούτσα, κούτσα, κτλ";
-Και κάτι άλλο σημαντικό: Η λογική που χρησιμοποιεί ο Γιάννης, και μπράβο του, ειναι επαγωγική- από ενδείξεις δηλαδή βγάζει ένα πιθανό συμπέρασμα. Αλλά οι ενδείξεις δίνουν μόνον πιθανό και όχι βέβαιο συμπέρασμα (παραγωγικό, όπως το ονομάζει η επιστήμη της Λογικής). Έχουμε την απαίτηση από μαθητές δημοτικού να κάνουν έναν τέοιο δύσκολο επαγωγικό συλλογισμό, όταν μάλιστα άλλοι ενήλικες σχολιαστές λαμβάνοντας κάποια άλλα πράγματα (ενδείξεις)υπόψη τους, βγάζουν άλλο συμπέρασμα;
-Η γνώμη μου είναι να μην ξαναχρησιμοποιήσεις, αγαπητέ μου δάσκαλε, αυτό το κείμενο και με μια τέτοια ερώτηση κρίσεως, τη στιγμή που προβληματίζει τόσο πολύ καί όπου η απάντηση μπορεί να είναι αυτή ή εκείνη.
- Το παράδειγμα αυτό μπορεί να δοθεί ίσως σε φοιτητές της φιλοσοφίας, σαν άσκηση για την λεγόμενη επαγωγική λογική. Γι' αυτό μην απογοητεύεσε που τα παιδιά σου δεν απάντησαν στη σχετική ερώτηση που τους έθεσες, και την παράκαμψαν. Ίσως αυτό να ήταν μια έμμεση απάντησή τους, ότι "μας βάζεις πολύ δύσκολα για την ηλικία μας".
-Φιλικότατα

Ανώνυμος είπε...

-Διόρθωση από τον προηγούμενο: απογοητεύεσαι, αντί απογοητεύσε.



Για κάτι άλλο εκτός από λόγια και ατέρμονες συζητήσεις στον ιστοχώρο μου

"Ελληνικός Πολιτισμός"

Κάθε συνεργασία είναι καλοδεχούμενη!