15.6.09

Η γραμματική, η σύνθεση, η παραγωγή κι εμείς

Για το θέμα της παραγωγής και της σύνθεσης στη νέα ελληνική έχω γράψει αρκετές φορές· σε μία από αυτές έγραφα για τη διαφορετική αντίληψη της παραγωγής και της σύνθεσης στα νέα βιβλία της γλώσσας σε σύγκριση με εκείνα της αρχαίας. (βλέπε εδώ)

Τόσα χρόνια είχαμε μια γραμματική (του Τριανταφυλλίδη) που είχε εντελώς διαφορετική θεωρία για τα δύο αυτά φαινόμενα από εκείνη των νέων βιβλίων. Περίμενα τη νέα γραμματική με αγωνία, όχι για κανένα άλλο λόγο, αλλά για να δω με ποια άποψη θα συμφωνεί: με κείνη του Τριανταφυλλίδη ή του Μπαμπινιώτη και της Φιλιππάκη, τις απόψεις των οποίων υιοθετούν τα βιβλία της γλώσσας.

Κυκλοφόρησε, λοιπόν, η νέα γραμματική (στον ιστοχώρο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου). Εκεί στις σελίδες 158-161 διαβάζουμε περί παραγωγής και σύνθεσης την άποψη του Τριανταφυλλίδη.

Βέβαια, οι συγγραφείς της γραμματικής, ο Σωφρόνης Χατζησαββίδης και η Αθανασία Χατζησαββίδη, γνώριζαν την άποψη Μπαμπινιώτη, γι' αυτό και στη σελίδα 161 σημειώνουν "σύμφωνα με ορισμένες αναλύσεις της νέας ελληνικής, οι λέξεις που σχηματίζονται με αχώριστα μόρια είναι παράγωγες..."

Όμως, εμείς

ποια άποψη θα διδάσκουμε: των βιβλίων της γλώσσας ή της γραμματικής;

Τι θα πούμε στους μαθητές όταν διαπιστώσουν ότι άλλα γράφει το βιβλίο κι άλλα η γραμματική;

Τελικά ποιος ρυθμίζει σ' αυτόν τον τόπο τι είναι παραγωγή και τι είναι σύνθεση;

Μήπως να κάνω κι εγώ μια νέα θεωρία, μια θεωρία που θα λέει ότι:
Μια φορά κι έναν καιρό ήταν η παραγωγή και η σύνθεση, αλλά εμάς δε μας νοιάζει ούτε η παραγωγή ούτε η σύνθεση, γι' αυτό ας πάμε στην αυλή να παίξουμε!!!!

6 σχόλια:

gyristroula2 είπε...

ΌΧΙ! Το έκαναν πάλι! Είμαστε για γέλια, αρνούμαι πλέον να συμμορφώνομαι με οδηγίες, αναλυτικά, ινστιτούτα, υπουργεία,τελώνες και φαρισαίους. Θα διδάσκω ανδριώτικη γραμματική τους μαθητές μου κι ας έρθουν να με συλλάβουν.

as eon είπε...

Ενδιαφέρουσα παρατήρηση. Πάντως στα νέα βιβλία της γλωσσας έχω διακρίνει στοχευμένη στροφή προς το παρελθόν. Το ίδιο και στη νέα Γραμματική της Νέας Ελληνικής Γλώσσας για το Γυμνάσιο των Χατζησαββίδη και Χατζησαββίδου

Στο συνεργατικό
http://o-mikron.blogspot.com/



συζητάμε και για τις νέες σχολικές Γραμματικές (υπάρχει και η νέα Γραμματική για την Ε΄ και Στ΄ Δημοτικού των Φιλιππάκη-Warburton, Γεωργιαφέντη, Κοτζόγλου)

xefteri είπε...

Το μυαλό τους και μια λίρα και του μπογιατζή ο κόπανος, που λέει και ο σοφός λαός.

Δε θυμάμαι πού το έχω διαβάσει, αλλά νομίζω πως οι συγγραφείς είχαν αναφέρει ότι τους ζητήθηκε η γραμματική τους να βασιστεί στη γραμματική του Τριανταφυλλίδη.

xefteri είπε...

Το βρήκα. Παραπέμπω στο μπλογκ του Θ. Μωϋσιάδη (http://linguarium.blogspot.com/2009/05/blog-post.html):

[...] Μια από τις ξεχωριστές περιστάσεις ήταν η ομιλία τού καθηγητή Σωφρόνη Χατζησαββίδη, ο οποίος παρουσίασε τη νέα εγκεκριμένη Γραμματική τής Νέας Ελληνικής Γλώσσας για το γυμνάσιο (Σ. Χατζησαββίδης & Α. Χατζησαββίδου, Γραμματική Νέας Ελληνικής γλώσσας. Α΄, Β΄, Γ΄ Γυμνασίου, Αθήνα 2009· το κείμενο της Γραμματικής είναι διαθέσιμο στον ιστότοπο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου). Εφόσον πρόκειται για διδακτικό εγχειρίδιο, αξίζει προσεκτική μελέτη, την οποία επιφυλάσσομαι να γράψω σε ευθετότερο χρόνο ως βιβλιοκριτική.

Η νέα Γραμματική είχε επωμιστεί το φορτίο να αντικαταστήσει την πεπαλαιωμένη πια Μικρή Σχολική Γραμματική (την αναπροσαρμογή τής Γραμματικής Τριανταφυλλίδη), αλλά οι συγγραφείς δεσμεύονταν επίσης από την προκήρυξη του διαγωνισμού τού 2003, η οποία ρητά όριζε ότι το νέο εγχειρίδιο έπρεπε να βασίζεται στη Γραμματική Τριανταφυλλίδη. Η συγκεκριμένη δέσμευση περιόριζε, όπως είναι φυσικό, τα περιθώρια της συγγραφικής ομάδας και δεν τους επέτρεψε να εφαρμόσουν όλα όσα πίστευαν. Αν θέλουμε να είμαστε δίκαιοι, δεν είναι σωστό να επικρίνουμε τη νέα Γραμματική, επειδή δεν ακολούθησε κάποιο σύγχρονο πρότυπο γλωσσοεκπαιδευτικής περιγραφής (θα προτιμούσα π.χ. τη συστημική ή τη δομολειτουργική προσέγγιση ή ακόμη το γνωσιακό πρότυπο στον τομέα τής σημασιολογίας), όταν η προκήρυξη απέκλειε αυτές τις διεξόδους. Η κριτική που θα αγνοήσει αυτόν τον θεμελιώδη παράγοντα κινδυνεύει να ακυρώσει το περιεχόμενό της. [...]

as eon είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
as eon είπε...

Νομίζω ότι η νέα γραμματική πρέπει να κριθεί πρώτα ως σχολικό εγχειρίδιο και ακολούθως ως προς τα υπόλοιπα.
Συνεπώς θα πρέπει να είναι χρηστική και γραμματική της νέας ελληνικής γλώσσας, δηλαδή να καταγράφει τη χρήση και τους τύπους της νεοελληνικής με τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι σαφής, κατανοητή και εύκολη στην εύρεση των στοιχείων, όταν χρειάζεται.

Η γραμματική του Τριανταφυλλίδη αποδείχθηκε πετυχημένη.
Η γραμματική των D. Holton, P. Mackridge, Ειρ. Φιλιππάκη-Warburton, φαίνεται να καθιερώνεται.
Η γραμματική των Κλάιρη-Μπαμπινιώτη δε νομίζω ότι έπεισε.



Για κάτι άλλο εκτός από λόγια και ατέρμονες συζητήσεις στον ιστοχώρο μου

"Ελληνικός Πολιτισμός"

Κάθε συνεργασία είναι καλοδεχούμενη!